III FSK 97/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miasta M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził nieważność uchwały w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca zarzucała Sądowi I instancji m.in. błędną wykładnię art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.), twierdząc, że katalog kryteriów ustalania stawek opłaty jest otwarty, a nie zamknięty, jak przyjął Sąd. W skardze podnoszono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepis art. 6k ust. 2 u.c.p.g. zawiera zamknięty katalog przesłanek, które rada gminy bierze pod uwagę przy ustalaniu stawek opłaty. Sąd podkreślił, że brak jest w przepisie zwrotów sugerujących otwarty charakter katalogu, a wykładnia językowa jest jednoznaczna. NSA odniósł się również do kwestii ustalania liczby mieszkańców oraz uwzględniania przypadków nieregularnego wytwarzania odpadów, podzielając w dużej mierze stanowisko Sądu I instancji, choć z pewnymi uwagami dotyczącymi wyjaśniania rozbieżności w liczbie mieszkańców. Sąd nie dopatrzył się również podstaw do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotycząca zamkniętego katalogu kryteriów ustalania stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w kontekście ustalania opłat za odpady komunalne.
Zagadnienia prawne (5)
Czy katalog kryteriów, które rada gminy bierze pod uwagę przy ustalaniu stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określony w art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ma charakter otwarty czy zamknięty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Katalog kryteriów określonych w art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ma charakter zamknięty.
Uzasadnienie
NSA oparł się na wykładni językowej przepisu, stwierdzając brak zwrotów sugerujących otwarty charakter katalogu. Połączenie zwrotu 'bierze pod uwagę' z wyrażeniem 'w szczególności' lub synonimicznym uzasadniałoby przyjęcie otwartego charakteru, czego w przepisie brak.
Czy rada gminy może uwzględniać kryteria inne niż wymienione w art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przy ustalaniu stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy jest zobowiązana do uwzględnienia wyłącznie kryteriów wymienionych w art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gdyż przepis ten zawiera zamknięty katalog.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepis art. 6k ust. 2 u.c.p.g. ma na celu ochronę podmiotów obowiązanych do uiszczenia opłaty przed nadmierną swobodą jej ustalania przez jednostkę samorządu terytorialnego, co przemawia za ścisłą interpretacją.
Czy uchylenie uchwały rady gminy przez organ nadzoru lub inną uchwałą czyni postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności bezprzedmiotowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie uchwały nie czyni postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności bezprzedmiotowym, gdyż stwierdzenie nieważności wywołuje skutki od daty jej przyjęcia, a uchylenie jedynie przerywa skutek prawny z dniem uchylenia.
Uzasadnienie
NSA powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i własne, wskazując, że uchylona uchwała może mieć zastosowanie do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie, a stwierdzenie nieważności ma skutki wsteczne.
Jak należy interpretować pojęcie 'liczby mieszkańców zamieszkujących daną gminę' na potrzeby ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Co do zasady właściwe jest ustalenie liczby mieszkańców na podstawie złożonych deklaracji śmieciowych, jednakże w przypadku znaczącej rozbieżności z innymi rejestrami urzędowymi, gmina musi przekonująco wyjaśnić tę rozbieżność lub wykazać jej nieistotność dla wysokości opłaty.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć ustalenie liczby mieszkańców na podstawie deklaracji jest właściwe, to gmina ma obowiązek wyjaśnienia znaczących rozbieżności z innymi rejestrami, aby zapewnić rzetelność kalkulacji.
Czy rada gminy ma obowiązek uwzględniać przypadki nieregularnego lub sezonowego wytwarzania odpadów komunalnych przy ustalaniu stawek opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kryterium to jest obligatoryjne w kalkulowaniu stawek opłaty, a uchwała rady gminy powinna uwzględniać wszystkie, nawet potencjalne przypadki nieregularnego wytwarzania odpadów.
Uzasadnienie
NSA podkreślił obligatoryjność tego kryterium, wskazując, że uchwała jako akt prawa miejscowego powinna mieć charakter generalny i abstrakcyjny, uwzględniając potencjalne sytuacje.
Przepisy (13)
Główne
u.c.p.g. art. 6k § ust. 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Katalog kryteriów ustalania stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zamknięty.
u.c.p.g. art. 6k § ust. 2 pkt 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Podstawą ustalenia liczby mieszkańców są deklaracje śmieciowe, ale gmina musi wyjaśnić znaczące rozbieżności z innymi rejestrami.
u.c.p.g. art. 6k § ust. 2 pkt 4
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Kryterium uwzględniania przypadków nieregularnego lub sezonowego wytwarzania odpadów jest obligatoryjne.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu, jeżeli zostały wydane z naruszeniem prawa.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 6q § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
W sprawach opłat za gospodarowanie odpadami stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, ale nie mogą one modyfikować przepisów ustawy podstawowej.
u.c.p.g. art. 6r § ust. 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.
p.p.s.a. art. 161
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy umorzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 233
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada swobodnej oceny dowodów (stosowana odpowiednio w postępowaniu dowodowym).
p.p.s.a. art. 106 § § 5
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do postępowania dowodowego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy, w tym utrzymanie czystości i porządku.
Ustawa z dnia 2 czerwca 2002 r. - Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej art. 56
Zasady tworzenia wyliczeń w aktach prawnych; wyliczenie ma charakter przykładowy, gdy użyto zwrotu 'w szczególności'.
o.p. art. 63
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasady zaokrąglania podstaw opodatkowania i kwot podatków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Katalog kryteriów ustalania stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w art. 6k ust. 2 u.c.p.g. ma charakter zamknięty.
Odrzucone argumenty
Katalog kryteriów ustalania stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w art. 6k ust. 2 u.c.p.g. ma charakter otwarty. • Uchylenie uchwały przez organ nadzoru lub inną uchwałą czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym. • Rada gminy może uwzględniać kryteria inne niż wymienione w art. 6k ust. 2 u.c.p.g. • Ustalanie liczby mieszkańców wyłącznie na podstawie deklaracji śmieciowych jest wystarczające. • Pominięcie kryterium nieregularnego lub sezonowego wytwarzania odpadów jest dopuszczalne w oparciu o oświadczenie spółki komunalnej. • Zaokrąglenie opłaty za worki na śmieci zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej jest dopuszczalne nawet jeśli przekracza maksymalne stawki ustawowe.
Godne uwagi sformułowania
Katalog kryteriów, które rada gminy bierze pod uwagę przy określaniu stawki opłaty, ma charakter zamknięty. • Brak jest w konstrukcji powołanego przepisu zwrotu, który chociażby sugerował, że katalog ten ma charakter otwarty, przykładowy, niewyczerpujący. • Efekt wykładni językowej tego przepisu jest więc jednoznaczny. • Przepis art. 6k ust. 2 u.c.p.g. ma na celu ochronę podmiotów obowiązanych do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przed nadmierną swobodą jej ustalania przez jednostkę samorządu terytorialnego. • Uchylenie uchwały przerywa skutek prawny z dniem jej uchylenia, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej uchwały od wejścia jej do obrotu prawnego do dnia jej uchylenia. • Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd administracyjny wywołuje skutki od daty jej przyjęcia.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Paweł Borszowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 6k ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotycząca zamkniętego katalogu kryteriów ustalania stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w kontekście ustalania opłat za odpady komunalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansów samorządowych i interpretacji przepisów dotyczących opłat za wywóz śmieci, co jest tematem interesującym dla prawników i samorządowców.
“Katalog kryteriów ustalania opłat za śmieci jest zamknięty – NSA rozstrzyga spór.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.