III FSK 97/24

III FSK 97/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Bogusław Dauter /sprawozdawca/
Jacek Pruszyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
II SA/Gl 879/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-09-07
Skarżony organ
Rada Gminy~Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 40
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. B. i M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 879/23 w sprawie ze skargi M. B. i M. B. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia 6 września 2022 r. nr 0007.XXXI.337.2022 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. B. i M. B. na rzecz Rady Gminy W. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 7 września 2023 r., II SA/Gl 879/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. B. i M. B. na uchwałę Rady Gminy W. z 6 września 2022 r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W skardze kasacyjnej skarżący, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zarzucili zaskarżonemu wyrokowi:
1. naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, a to:
a) art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm., dalej: "u.s.g.") przez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżący nie mają interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały, albowiem żaden z przepisów zaskarżonej uchwały nie ustala dla skarżących jakichkolwiek nakazów lub zakazów, ani też nie pozbawia ich jakichkolwiek uprawnień oraz nie nakłada jakichkolwiek obowiązków, jak też ich nie zmienia, gdyż skarżący nie są adresatami norm prawnych zawartych w zaskarżonym akcie, podczas gdy wobec skarżących wydano ostateczną decyzję w przedmiocie określenia wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, posiadają zatem niewątpliwie interes prawny w złożeniu skargi,
b) art. 6j ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r., poz. 2519, dalej: "u.c.p.g.") przez jego niezastosowanie i uznanie, że przepis mający zastosowanie do nieruchomości, na której zarówno zamieszkują, jak i nie zamieszkują mieszkańcy gminy nie stanowi o interesie prawnym skarżących;
2. naruszeniu przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a.") przez uznanie, że skarżący nie wykazali, by posiadali interes prawny w złożeniu skargi, a zatem również legitymację skargową, podczas gdy przedłożyli oni decyzję wydaną na podstawie uchwały, nakładającą na nich obowiązki publicznoprawne, a to, czy jest ona zasadna, czy też niesłusznie nakłada na nich daniny, nie może stanowić o niewykazaniu interesu prawnego, gdyż samo wydanie takiej decyzji o tym interesie świadczy.
Skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi kasacyjnej i w związku z tym uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także zasądzenie kosztów postępowania - w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. skarżący wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:
1) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 2 października 2023 r. - na fakt interesu prawnego skarżących, na których na mocy uchwały nałożono ostateczną decyzją administracyjną obowiązki w postaci określenia wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,
2) uchwały Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z 28 lipca 2022 r. Nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Nr 0007.XXX.328.2022 Rady Gminy W. z 29 czerwca 2022 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne i świadczone są usługi hotelarskie - na fakt omyłki w decyzji SKO z 2 października 2023 r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, oddalenie wniosku skarżących o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze kasacyjnej, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zarządzeniem z 29 maja 2024 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., skierował sprawę na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Na podstawie tego przepisu prawo do zaskarżenia przysługuje tylko tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem. Cytowany przepis stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 50 § 1 p.p.s.a., albowiem reguluje w sposób odrębny kwestię legitymacji skargowej w odniesieniu do skarg na uchwały lub zarządzenia podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, w tym skarg na uchwały w przedmiocie wyboru metody ustalania opłaty oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Legitymację skargową przyznaje tylko tym podmiotom, których indywidualny interes prawny, uprawnienie lub kompetencja zostały naruszone zapisami takiej uchwały (zob. wyrok NSA z 10 stycznia 2024 r., II OSK 1935/22).
W związku z tym na skarżącym ciąży powinność wykazania, że kwestionowana uchwała, naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jej sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stanowi zatem konsekwencję wykazania, że kwestionowany akt ma wpływ na sytuację materialnoprawną skarżącego, a więc przyczynia się w sposób bezpośredni do modyfikacji jego praw i obowiązków poprzez ich powstanie, zmianę lub unicestwienie (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 8 listopada 2023 r., I SA/Gl 1135/23; wyrok NSA z 27 czerwca 2023 r., I OSK 810/23).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący kasacyjnie nie wykazali, że przedmiotową uchwałą zostało im odebrane lub ograniczone jakieś prawo, bądź też został nałożony na nich nowy obowiązek lub zmieniony został obowiązek dotychczas na nich ciążący. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi istnieć aktualnie, a nie w przyszłości oraz powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków.
Zasadnie podkreślił sąd pierwszej instancji, że zaskarżona uchwała nie stanowi bezpośredniej podstawy nałożenia na skarżących obowiązku zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący nie są bowiem właścicielami nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne i świadczone są usługi hotelarskie. Zakwestionowany akt nie dotyczy nieruchomości skarżących. Zatem żaden z przepisów zaskarżonej uchwały nie ustala dla skarżących jakichkolwiek nakazów lub zakazów, ani też nie pozbawia ich jakichkolwiek uprawnień oraz nie nakłada żadnych obowiązków, jak też ich nie zmienia, bowiem skarżący nie są adresatami norm prawnych zawartych w zaskarżonym akcie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6j ust. 4 u.c.p.g. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że błędne ustalenia stanu faktycznego, czy też błędna wykładnia prawa w indywidualnej sprawie rozstrzyganej w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji błędna wykładnia przepisów zaskarżonej uchwały bądź nieprawidłowe ich zastosowanie w postępowaniu administracyjnym nie stanowią o interesie prawnym skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.
NSA nie przeprowadził dowodu z zawnioskowanych przez stronę dokumentów albowiem przekracza to ramy art. 106 § 3 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska