III FSK 966/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
gospodarowanie odpadamiopłata za odpadyinteres prawnyuczestnik postępowaniaNSAprawo administracyjnefinanse gminyustawa o utrzymaniu czystości

NSA dopuścił Gminę Miejską L. do udziału w sprawie jako uczestnika postępowania w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uznając jej interes prawny.

Gmina Miejska L. wniosła o dopuszczenie do udziału w sprawie jako uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego, powołując się na swój interes prawny związany z realizacją zadań z zakresu utrzymania czystości i porządku w gminach, w tym gospodarowania odpadami komunalnymi. Sąd uznał, że wynik sprawy, dotyczącej sposobu ustalenia wysokości opłaty za odpady, będzie miał bezpośrednie konsekwencje finansowe dla Gminy, wynikające z obowiązujących przepisów prawa. W związku z tym, NSA dopuścił Gminę do udziału w postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Gminy Miejskiej L. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Gmina argumentowała, że wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, ponieważ jest zobowiązana do realizacji zadań związanych z gospodarowaniem odpadami, które finansowane są z opłat pobieranych od mieszkańców. Podkreślono, że bezpośrednie konsekwencje finansowe związane z ewentualnym zwrotem nadpłat obciążą Gminę. NSA, powołując się na art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że Gmina wykazała posiadanie interesu prawnego. Sąd podkreślił, że interes prawny wynika z normy prawa materialnego, a w tym przypadku obowiązki Gminy w zakresie gospodarowania odpadami są uregulowane w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W związku z tym, NSA postanowił dopuścić Gminę Miejską L. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, gmina może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, zgodnie z art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Gmina Miejska L. wykazała posiadanie interesu prawnego do udziału w sprawie, ponieważ wynik postępowania dotyczącego opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie miał bezpośrednie konsekwencje finansowe dla Gminy, wynikające z jej ustawowych obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość zgłoszenia udziału w charakterze uczestnika przez osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego.

Pomocnicze

u.u.c.p.g. art. 3 § pkt 3, 6, 6b

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Określa obowiązki gmin w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi.

u.u.c.p.g. art. 3aa

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Dotyczy osiągania określonego poziomu zagospodarowania odpadów.

u.u.c.p.g. art. 3b

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Dotyczy osiągania określonego poziomu zagospodarowania odpadów.

p.p.s.a. art. 32

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definiuje strony postępowania sądowoadministracyjnego.

p.p.s.a. art. 33 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje status uczestnika postępowania dla osoby, która brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynik postępowania dotyczy interesu prawnego Gminy, ponieważ jest ona zobowiązana do realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi. Bezpośrednie konsekwencje finansowe związane z ewentualnym zwrotem nadpłat obciążą Gminę. Obowiązki Gminy w zakresie gospodarowania odpadami wynikają wprost z przepisów prawa.

Godne uwagi sformułowania

o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. Mieć interes prawny znaczy ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej.

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek dopuszczenia gminy jako uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej gminy jako podmiotu odpowiedzialnego za gospodarkę odpadami i jej interesu prawnego w postępowaniach dotyczących ustalania tych opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniach sądowoadministracyjnych, a mianowicie dopuszczania do udziału w sprawie podmiotów, które nie były stronami postępowania administracyjnego, ale mają interes prawny. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Gmina chce być stroną w procesie o opłaty za śmieci – czy jej się to należy?

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 966/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wr 729/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-03-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 3 pkt 3, 6, 6b, art. 3aa i art. 3b)
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 33 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Gminy Miejskiej L. w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 729/23, w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 30 czerwca 2023 r., nr SKO/OS-414/57/2023 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: dopuścić Gminę Miejską L. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Gmina L. (dalej: "Gmina", "Wnioskodawca", "Uczestnik"), wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2024 r., powołując się na art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), wystąpiła o dopuszczenie do udziału
w charakterze uczestnika w postępowaniu ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO", "Organ") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (dalej: "WSA", "sąd I instancji") z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 729/23, uchylającego decyzję SKO z dnia 30 czerwca 2023 r. nr SKO/OS-414/57/2023 i poprzedzającą ją decyzji Z. Sp. z o.o. z siedzibą w L. z dnia
7 lutego 2023 r. nr MPWIK/PGO/712/2023. W uzasadnieniu wniosku Gmina podała, że wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, co wynika z faktu wykonywania zadania określonego ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 399). Do obowiązków tych zalicza się między innymi: objęcie właścicieli nieruchomości gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 3 pkt 3), tworzenie i utrzymywanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 3 pkt 6), zapewnienie zagospodarowania odpadów (art. 3 pkt 6b), osiąganie określonego poziomu zagospodarowania odpadów (art. 3aa i art. 3b). Sprawa zaś, której dotyczy przedmiotowy wniosek, jest jedną z ponad 70 spraw przedmiotowo istotnie podobnych do siebie dotyczących budynków wielolokalowych w zasobach jednej ze spółdzielni mieszkaniowych, które zarejestrowano w SKO. Gmina podniosła również argument stricte finansowy, wskazując, że ewentualne finansowe konsekwencje
i faktyczna realizacja obowiązku zwrotu ewentualnych nadpłat poprzez zabezpieczenie odpowiednich środków, obciąży bezpośrednio Gminę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
W świetle art. 33 § 1 p.p.s.a osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Natomiast zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika
w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. Mieć interes prawny znaczy ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych
z potrzebami danej osoby. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. W takim przypadku określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak wskazać przepisu, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że interes faktyczny to interes indywidualny, który nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo (por. W. Jakimowicz, Publiczne prawo podmiotowe, Zakamycze 2000, s. 126). Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, wówczas nie można mówić o interesie prawnym strony, a więc także o statusie strony
w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej.
Mając na uwadze powyższe wywody, w rozpoznawanej sprawie Wnioskodawca niewątpliwie jest zainteresowany rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy, gdyż jej wynik dotyczy jej interesu prawnego w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem argumentację odnoszącą się do okoliczności związanej z faktem, że Gmina zobowiązana jest do realizacji określonych ustawą zadań za środki pozyskane z opłaty za gospodarowanie odpadami, stąd wynik tej konkretnej sprawy, której przedmiotem jest sposób ustalenia wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, będzie miało bezpośrednie, finansowe konsekwencje dla Gminy, zobowiązanej do sprawowania szczególnej kontroli nad przychodami oraz wydatkowania, planowania
i realizowania przychodów systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Obowiązek ten z kolei wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa, tj. przywołanej na wstępie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Z powyższych względów uznać należy, że Wnioskodawca wykazał, że posiada on interes prawny do uzyskania statusu uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI