III FSK 927/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że decyzja o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako osoby trzeciej nie została mu skutecznie doręczona z powodu błędnego adresu. Sąd pierwszej instancji argumentował, że adres widniejący w CEIDG i CRP KEP nie był adresem zamieszkania w rozumieniu art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, a organy podatkowe nie podjęły wystarczających działań w celu ustalenia właściwego adresu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora IAS, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę. NSA uznał, że adres A. [...] widniejący w CRP KEP był prawidłowym adresem zamieszkania skarżącego, który sam wielokrotnie potwierdzał jego aktualność w składanych zeznaniach podatkowych. Sąd podkreślił, że nawet jeśli adres widniał w rejestrach, kluczowe jest ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania, a w tym przypadku skarżący konsekwentnie wskazywał adres A. [...]. NSA stwierdził, że doręczenie decyzji było skuteczne i nie naruszało przepisów, a zarzuty skargi kasacyjnej organu były uzasadnione. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący wadliwości uzasadnienia wyroku WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie prawidłowego adresu do doręczeń w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności osób trzecich i znaczenia danych z rejestrów (CEIDG, CRP KEP) oraz konsekwencji w ich podawaniu przez stronę.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie skarżący sam konsekwentnie podawał adres, który następnie kwestionował. Może być mniej miarodajne w przypadkach, gdy adres w rejestrze jest ewidentnie nieaktualny i strona nie miała możliwości jego zmiany lub nie korzystała z niego w żaden sposób.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej na adres widniejący w rejestrze przedsiębiorców (CRP KEP) jest skuteczne, jeśli strona kwestionuje ten adres jako swój adres zamieszkania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli adres widniejący w rejestrze jest jednocześnie adresem zamieszkania lub jeśli strona sama konsekwentnie potwierdzała jego aktualność w kontaktach z organami podatkowymi.
Uzasadnienie
NSA uznał, że adres A. [...] widniejący w CRP KEP był prawidłowym adresem zamieszkania skarżącego, który sam wielokrotnie potwierdzał jego aktualność w składanych zeznaniach podatkowych. Skoro skarżący konsekwentnie wskazywał ten adres jako adres zamieszkania, organy nie miały podstaw do kierowania korespondencji na inny, kwestionowany przez niego adres.
Czy adres wskazany w CEIDG/CRP KEP przez osobę fizyczną pełniącą rolę osoby trzeciej w postępowaniu podatkowym może być traktowany jako adres do doręczeń zgodnie z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, adres wskazany w rejestrach może być traktowany jako adres do doręczeń, jeśli jest jednocześnie adresem zamieszkania lub jeśli okoliczności sprawy wskazują na jego prawidłowość i aktualność, a strona sama go potwierdza.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że choć do osób trzecich nie mają zastosowania przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników w zakresie obowiązku aktualizacji danych, to adres wskazany w rejestrach może być adresem zamieszkania lub do doręczeń, jeśli faktycznie nim jest. Kluczowe jest ustalenie miejsca zamieszkania adresata, a nie tylko poleganie na adresie zameldowania czy wpisie w rejestrze, ale jeśli strona sama potwierdza ten adres, staje się on wiarygodny.
Czy uzasadnienie wyroku WSA zawierające omyłkę pisarską lub brak wskazówek co do dalszego postępowania stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, omyłka pisarska nie dowodzi sprzeczności w uzasadnieniu, a brak szczegółowych wskazówek co do dalszego postępowania nie zawsze stanowi naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli stanowisko sądu jest jasne.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wskazana w skardze kasacyjnej sprzeczność w uzasadnieniu WSA była jedynie omyłką pisarską, a nie dowodem na wadliwość rozstrzygnięcia. Brak szczegółowych wskazań co do dalszego postępowania nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż stanowisko sądu było jasne.
Przepisy (15)
Główne
o.p. art. 148 § 1
Ordynacja podatkowa
Pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o uchyleniu wyroku i oddaleniu skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
o.p. art. 149
Ordynacja podatkowa
Reguluje doręczanie pism w przypadku nieobecności adresata.
o.p. art. 150 § 1-4
Ordynacja podatkowa
Reguluje procedurę doręczenia zastępczego (fikcja prawnego doręczenia).
ustawa NIP art. 14a
Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Kwestia podstawy do rozszerzenia zakresu zastosowania ustawy.
ustawa CEIDG
Ustawa o Centralnej Ewidencji i Informacji O Działalności Gospodarczej i punkcie informacji dla przedsiębiorcy
Przepisy dotyczące danych w CEIDG.
Prawo przedsiębiorców
Prawo przedsiębiorców
Przepisy dotyczące działalności gospodarczej.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Definicja miejsca zamieszkania.
Ustawa o ewidencji ludności
Przepisy dotyczące miejsca przebywania.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Stawki opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Adres A. [...] widniejący w CRP KEP był prawidłowym adresem zamieszkania skarżącego, który sam wielokrotnie potwierdzał jego aktualność. • Doręczenie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej na adres wskazany w rejestrze jest skuteczne, jeśli jest to faktyczny adres zamieszkania lub jeśli strona sama go potwierdza. • WSA błędnie uznał, że adres w CEIDG/CRP KEP nie może być adresem do doręczeń dla osoby trzeciej. • Uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało wad mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Decyzja o odpowiedzialności podatkowej nie została skutecznie doręczona skarżącemu z powodu błędnego adresu. • Adres widniejący w CEIDG/CRP KEP nie był adresem zamieszkania w rozumieniu art. 148 § 1 o.p. • Organy podatkowe nie podjęły wystarczających działań w celu ustalenia właściwego adresu skarżącego. • Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe (sprzeczności, brak wskazań co do dalszego postępowania).
Godne uwagi sformułowania
adres widniejący w systemie rejestracyjnym podatników CRP KEP byłby prawidłowy, gdyby adres ten był jednocześnie adresem zamieszkania, o jakim mowa w art. 148 o.p., czyli zamierzonym miejscem przebywania czy pobytu. • nie można z góry założyć, że wysłanie korespondencji na adres 'osoby trzeciej', wskazany w ewidencji podatkowej, w każdym przypadku jest wadliwe. • Konsekwentnie wskazywał jako adres zamieszkania 'A. [...]', nie można wymagać od organów, żeby kierowały korespondencję na adres 'historyczny', którego zmiany dokonał skarżący kilka lat temu. • Sąd pierwszej instancji stwierdził, że adresem zamieszkania skarżącego był adres widniejący w CRP KEP w okresie od 10 sierpnia 2022 r. do 22 sierpnia 2022 r. oraz widniejący na informacji PIT-11 złożonej przez pracodawcę skarżącego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sam fakt, że adres: B. [...] przez kilkanaście dni w sierpniu 2022 r. był ujęty w CRP KEP oraz, że został podany przez płatnika w złożonym do Naczelnika Urzędu Skarbowego 24 stycznia 2023 r. PIT-11 za 2022 r. nie potwierdzał, że był to adres zamieszkania skarżącego.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Brolik
członek
Jacek Pruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie prawidłowego adresu do doręczeń w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności osób trzecich i znaczenia danych z rejestrów (CEIDG, CRP KEP) oraz konsekwencji w ich podawaniu przez stronę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie skarżący sam konsekwentnie podawał adres, który następnie kwestionował. Może być mniej miarodajne w przypadkach, gdy adres w rejestrze jest ewidentnie nieaktualny i strona nie miała możliwości jego zmiany lub nie korzystała z niego w żaden sposób.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu procedury podatkowej – skuteczności doręczeń, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa i obowiązki podatników. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne podawanie i aktualizowanie adresów oraz konsekwencje błędów w tym zakresie.
“Adres w rejestrze czy faktyczne miejsce zamieszkania? NSA rozstrzyga kluczową kwestię doręczeń w sprawach podatkowych.”
Dane finansowe
WPS: 83 637 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.