III FSK 915/22

III FSK 915/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Juszczyk-Wiśniewska /sprawozdawca/
Jacek Pruszyński
Krzysztof Winiarski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1695/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-03-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 6 ust. 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 743
art. 37 ust. 1 art. 37 ust. 1
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 1695/21 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 21 października 2021 r. nr SKO.III/423/2181/258/2021 w przedmiocie ulgi płatniczej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) prostuje oczywistą omyłkę pisarską zawartą w zaskarżonym wyroku w ten sposób, że w miejsce błędnego oznaczenia siedziby M. sp. z o.o. "w B." wpisuje "w C.".
Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 08 marca 2022 r. w sprawie I SA/Gl 1695/21 oddalona została skarga M [...]. Polska sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej Strona, Skarżący, Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej SKO) z 21 października 2021 r. w przedmiocie ulg płatniczych – odmowy zwolnienia z podatku od nieruchomości w ramach pomocy de minimis.
Zaskarżona decyzja wydana została w związku ze złożeniem przez Spółkę pisma z 30 marca 2021 r., w którym pełnomocnik strony zgłosił Burmistrzowi Czechowic- Dziedzic (dalej: organ pierwszej instancji) zamiar skorzystania z pomocy de minimis na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Czechowicach-Dziedzicach z 3 lutego 2015 r. w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości) i wniósł o zwolnienie z podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu wskazał, iż został wybudowany nowy budynek zakładu o powierzchni [...] m2 i w dniu 29 kwietnia 2020 r. Powiatowy Organ Nadzoru Budowlanego przyjął bez sprzeciwu zawiadomienie o zakończeniu budowy.
Zdaniem skarżącej okoliczność ta spowodowała nabycie prawa do zwolnienia wskazanego w uchwale, przysługującego z mocy prawa, gdyż miała ona miejsce jeszcze w czasie obowiązywania uchwały. Podatnik mógł skorzystać ze zwolnienia od dnia 1 stycznia 2021 r. z mocy prawa w związku ze wzniesieniem nowego budynku, a spełnienie warunku skorzystania ze zwolnienia w postaci złożenia wniosku o zamiarze skorzystania ze zwolnienia nie stanowi o nabyciu tego prawa.
Uchwała V/22/15 Rady Miejskiej w Czechowicach-Dziedzicach z 3 lutego 2015 r. w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości (Dz. U. Woj. Śl. Z 2015 r. poz. 716 – dalej: uchwała) obowiązywała do 31 grudnia 2020 r.
Pismem z 4 maja 2021 r. organ pierwszej instancji odpowiedział na w/w zgłoszenie i wskazał, iż spółka nie może skorzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie w/w uchwały. Uchwała ta obowiązywała do dnia 31 grudnia 2020 r. i w tym okresie podatnik mógł nabyć prawo do zwolnienia, zatem w momencie złożenia zgłoszenia uchwała ta stanowiła akt już nieistniejący i zgłoszenie pozbawione jest podstaw prawnych.
SKO w zaskarżonej decyzji wskazało, że § 1 uchwały wprowadza zwolnienie z mocy prawa dla wszystkich nowo wybudowanych nieruchomości lub ich rozbudowanych części w określonym terminie, od roku, w którym powstał obowiązek podatkowy od nich, na mocy art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm. – u.p.o.l.).
Jednakże wbrew poglądowi pełnomocnika strony, to nie wystarczy aby doszło do zastosowania tego zwolnienia w wymiarze podatku od nieruchomości, w przeciwnym razie zbędne byłyby pozostałe przepisy tej uchwały. Treść tych przepisów nie daje organowi kompetencji do decydowania o przyznaniu omawianego zwolnienia, jednakże wprowadza dodatkowe warunki, które dany podatnik musi spełnić łącznie z wybudowaniem nowego budynku. Jednym z takich warunków, obowiązujących wszystkich podatników, jest złożenie zgłoszenia zamiaru skorzystania z tej pomocy de minimis łącznie z dokumentacją. Gdyby nie było obowiązku składania np. formularza, to ze zwolnienia korzystałby każdy podatnik, który wybudował nową nieruchomość lub ją rozbudował, tylko poprzez odpowiednie zapisy w deklaracji podatkowej. Zgodnie z § 5 uchwały, podatnik "może nabyć prawo do zwolnienia" w okresie obowiązywania uchwały. Zdaniem Kolegium oznacza to, iż podatnik powinien spełnić w tym okresie wszystkie warunki przysługiwania zwolnienia. Także złożenia zgłoszenia oraz dokumentacji związanej z pomocą publiczną. Strona nie spełniła tego warunku, gdyż złożyła zgłoszenie dopiero w kwietniu 2021 r. Zdaniem Kolegium zwolnienie wprowadzone w uchwale obejmuje lata następne po wygaśnięciu uchwały z dniem 31 grudnia 2020r., bo taką możliwość wprowadza długość terminu obowiązywania zwolnienia na podstawie § 1 pkt 3 uchwały. Natomiast należy od tego odróżnić nabycie prawa do zwolnienia, którego warunki powinny być spełnione w czasie obowiązywania uchwały.
Sąd oddalając skargę na decyzję SKO podzielił stanowisko organu, że spółka nie może zostać objęta powyższym zwolnieniem z uwagi na fakt, że uchwała ta obowiązywała do 31 grudnia 2020 r., z kolei zgłoszenie zamiaru korzystania ze zwolnienia spółka złożyła w kwietniu 2021 r., zatem w dniu złożenia zgłoszenia uchwała już nie obowiązywała. Nadto skarżąca nie dotrzymała terminu, o którym mowa w § 3 uchwały, wskazującego konieczność złożenia zaświadczeń o pomocy de minimis w terminie do dnia 15 stycznia roku podatkowego, bądź w terminie 14 dni od zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego. Jednocześnie podzielił pogląd Strony wskazując, iż fakt, że uchwała przestała obowiązywać z dniem 31 grudnia 2020 r. nie oznacza, że Skarżąca nie może skorzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości do którego nabyła prawo w okresie obowiązywania uchwały.
Zaskarżony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
We wniesionej skardze kasacyjnej pełnomocnik Spółki zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 3 w zw. z § 1 ust. 1-3 w zw. z § 4 ust. 3 w zw. z § 5 uchwały
nr V /22/15 Rady Miejskiej w Czechowicach-Dziedzicach z dnia 3 lutego 2015 roku w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że podmiot ubiegający się o zwolnienie z podatku od nieruchomości jest zobowiązany do złożenia w terminie do dnia 15 stycznia roku podatkowego dokumentów, o których mowa w art. 37 ust. 1- ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, nawet wtedy gdy zgłasza zamiar skorzystania ze zwolnienia po dniu 15 stycznia danego roku podatkowego, a niezłożenie tych dokumentów w zakreślonym terminie skutkuje brakiem możliwości skorzystania z ulgi podatkowej, co pozostaje w sprzeczności z treścią art.37 ust. 1 i 7 ww. ustawy;
2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji wskutek przyjęcia, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest uprawniony do badania zgodności z prawem kwestionowanych przez skarżącą postanowień uchwały, podczas gdy kontrola legalności przepisów uchwały w tym konkretnym przypadku z uwagi na ich zastosowanie w niniejszej sprawie obejmuje również kontrolę zgodności tych przepisów uchwały z ustawą; sąd jest bowiem związany wyłącznie ustawami i Konstytucją RP natomiast przepisy aktów prawa miejscowego jeśli są sprzeczne z przepisami aktów prawnych wyższego rzędu nie wiążą sądów administracyjnych.
Mając powyższe na uwadze Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach albo uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzejącej. Jednocześnie Strona wniosła o rozpoznanie skargi na rozprawie oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2024 r. wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COViD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r, z uwagi na brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy stacjonarnej, a także na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jako niezasadna podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej jak "P.p.s.a."), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Niezasadny jest zarzut naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 3 w zw. z § 1 ust. 1-3 w zw. z § 4 ust. 3 w zw. z § 5 uchwały poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W ocenie Strony błędnie Sąd I instancji przyjął, że podmiot ubiegający się o zwolnienie z podatku od nieruchomości jest zobowiązany do złożenia w terminie do dnia 15 stycznia roku podatkowego dokumentów, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (dalej ustawy), nawet wtedy gdy zgłasza zamiar skorzystania ze zwolnienia po dniu 15 stycznia danego roku podatkowego, a niezłożenie tych dokumentów w zakreślonym terminie skutkuje brakiem możliwości skorzystania z ulgi podatkowej. Z treści uzasadnienia skargi wynika, że zdaniem Strony warunek określony w § 3 ust. 3 uchwały jest sprzeczny z postanowieniami ustawy (art. 37 ust. 1 i ust. 7) skoro definiuje inny termin do złożenia organowi dokumentów dotyczących pomocy de minimis.
Wbrew stanowisku Strony, nie ma podstaw by uznać, że § 3 w zw. z § 4 ust. 3 uchwały jest sprzeczny z art. 37 ust. 1 i ust. 7 ustawy. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 ustawy - Podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy:
1) wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis oraz pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat podatkowych, albo oświadczenia o wielkości tej pomocy otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;
2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis. Natomiast w ust. 7 wskazanego przepisu wskazano, że do czasu przekazania przez podmiot ubiegający się o pomoc zaświadczeń, oświadczeń lub informacji, o których mowa w ust. 1, 2 i 5, pomoc nie może być udzielona temu podmiotowi.
Zgodnie z § 3 uchwały w przypadku, gdy zwolnienie stanowi pomoc publiczną, podmiot ubiegający się o udzielenie pomocy zobowiązany jest, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej do złożenia w terminie do dnia 15 stycznia roku podatkowego, a w przypadku powstania obowiązku podatkowego po tej dacie, w terminie 14 dni od zaistnienia okoliczności uzasadniających jego powstanie:
1) wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minims otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;
2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis na formularzu stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. Nr 53, poz. 311).
Wbrew sugestiom Strony przytoczone zapisy ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, nie określają terminów do złożenia dokumentów dotyczących pomocy de minimis, nie "definiują terminu do złożenia organowi dokumentów". Wskazują jedynie, że do czasu ich złożenia pomoc taka nie może zostać przyznana. Zauważyć należy, że z treści zapisów uchwały Rady Miejskiej w Czechowicach-Dziedzicach również wynika, że bez wskazanych w art. 37 ust. 1 ustawy dokumentów, pomoc nie może być przyznana. Tym samym zapisy uchwały nie mogą być sprzeczne z zapisami art. 37 ust 1 i ust. 7 ustawy z tego względu, że w uchwale wskazano w jakim terminie należy złożyć dokumenty. Zapisy uchwały nie "definiują innego terminu do złożenia organowi dokumentów dotyczących pomocy de minimis" jak to określił Skarżący w skardze kasacyjnej.
Z kolei w § 4 ust. 3 uchwały przewidziano, że w przypadku nie dotrzymania przez podatnika któregokolwiek z wymienionych w uchwale warunków, w szczególności nie dostarczenia dokumentów określonych w art. 37 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej zwolnienie nie przysługuje. Co do wskazanej jednostki uchwały nie zostało wydane rozstrzygnięcie stwierdzające jej nieważność czy też niezgodność z prawem. Z tego też względu zapis należy respektować.
Zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały, zwalnia się z podatku od nieruchomości budynki wybudowane oraz budynki rozbudowywane, których powierzchnia rozbudowy wynosi minimum 100 m2 - zwolnienie obejmuje w przypadku rozbudowy wyłącznie rozbudowaną część budynku, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym ich budowa lub rozbudowa została zakończona i oddano je do użytku. Zgodnie z § 1 ust. 2, zwolnienie z podatku od nieruchomości wynikające z § 1 ust. 1 przysługuje począwszy od następnego miesiąca po złożeniu zgłoszenia zamiaru korzystania z pomocy de minimis na formularzu, którego wzór stanowi załącznik do niniejszej uchwały złożonego łącznie z dokumentami potwierdzającymi prawo do uzyskania zwolnienia.
W myśl § 1 ust. 3 okres zwolnienia, o którym mowa w § 1 ust. 1 wynosi 36 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca, w którym powstanie zobowiązanie podatkowe i podatnik mógłby nabyć prawo do zwolnienia. Z kolei przywołany już § 4 ust. 3 przewiduje przypadki w których zwolnienie nie przysługuje – takim przypadkiem jest również nie dostarczenia dokumentów w terminie.
Zgodnie z § 5 uchwała obowiązuje do dnia 31 grudnia 2020 r. i w tym okresie podatnik może nabyć prawo do zwolnienia.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Spółce przysługuje z mocy prawa zwolnienie wskutek samego wybudowania budynku i ostatnim rokiem, w którym podatnik mógł nabyć prawo do zwolnienia był 2020 r. Powyższy warunek został spełniony przez spółkę. Zatem złożenie wniosku o zamiarze skorzystania ze zwolnienia nie stanowi o nabyciu tego prawa, a wpływa jedynie na czasookres zwolnienia, który wówczas ulegnie odpowiedniemu skróceniu. Zaprzestanie obowiązywania uchwały wskutek upływu terminu nie uczyniło jej aktem obecnie nieistniejącym. Złożenie wniosku stanowi jedynie realizację przysługującego podatnikowi prawa do skorzystania ze zwolnienia natomiast nie stanowi o jego istnieniu.
Sąd I instancji wskazał, że Skarżąca nabyła prawo do zwolnienia w okresie obowiązywania uchwały, albowiem wybudowała nowy budynek zakładu o powierzchni [...] m2 i w dniu 29 kwietnia 2020 r. Powiatowy Organ Nadzoru Budowlanego przyjął bez sprzeciwu zawiadomienie o zakończeniu budowy. Stwierdzenie to nie zostało przez Strony zakwestionowane. Okoliczność ta spowodowała spełnienie podstawowego warunku nabycia prawa do zwolnienia wskazanego w uchwale, gdyż wybudowanie nowego budynku miało miejsce jeszcze w czasie obowiązywania uchwały.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w celu skorzystania ze zwolnienia, w okresie obowiązywania uchwały należało spełnić warunki, co do przedmiotu opodatkowania, czyli nieruchomości (wybudować nowy budynek zakładu o powierzchni powyżej 100 m 2). I ten warunek w stanie faktycznym został zrealizowany. W okresie obowiązywania uchwały nieruchomość została wybudowana. Jednocześnie jednak podatnik, który chciał ze zwolnienia skorzystać musiał dopełnić w określonym terminie czynności przewidzianych w uchwale, na co również zwrócił uwagę Sad I instancji.
O ile zwolnienie powstaje z mocy prawa, to jednak do jego uzyskania uchwała wymagała, aby podatnik złożył określone w § 3 dokumenty do dnia 15 stycznia 2021 r. W związku z tym, złożenie wymaganych uchwałą dokumentów po czasie spowodowało, że podatnik nie dotrzymał określonych w uchwale warunków i w konsekwencji nie mógł skorzystać z przedmiotowej ulgi podatkowej.
W myśl § 4 ust. 3 uchwały, zwolnienie nie przysługuje w przypadku nie dotrzymania przez podatnika któregokolwiek z wymienionych w uchwale warunków, w szczególności nie dostarczenia dokumentów określonych w art. 37 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Złożenie dokumentów o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy w terminie do 15 stycznia, stanowi w świetle uchwały warunek niezbędny do uzyskania ulgi.
W niniejszej sprawie obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał z dniem 1 stycznia 2021 r. (art. 6 ust. 2 u.p.o.l.), i do dnia 15 stycznia tego roku, strona na mocy § 3 przedmiotowej uchwały zobowiązana była do złożenia wskazanych w tym przepisie dokumentów. Z kolei brak ich złożenia w ww. terminie, powodował utratę uprawnienia do zwolnienia z podatku na mocy § 4 ust. 3 wskazanej uchwały.
W niniejszej sprawie dokumenty wymienione w ww. § 3 uchwały, złożone zostały przez spółkę wraz z wnioskiem o zwolnienie z podatku od nieruchomości w dniu 2 kwietnia 2021 r.(pismem z 30 marca 2021 r.), czyli po terminie. Powyższe z kolei uprawniało organ do stwierdzenia, że zwolnienia z podatku od nieruchomości nie przysługuje.
Niezasadny jest również drugi zarzut skargi kasacyjnej – zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji wskutek przyjęcia, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest uprawniony do badania zgodności z prawem kwestionowanych przez skarżącą postanowień uchwały. Zdaniem Strony Sąd dokonując kontroli legalności przepisów uchwały w tym konkretnym przypadku z uwagi na ich zastosowanie w niniejszej sprawie zobowiązany był również dokonać kontroli zgodności tych przepisów uchwały z ustawą.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 134 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Natomiast art. 178 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Zgodnie z treścią art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Z kolei zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Takim aktem była uchwała nr V/22/15 wydana na podstawie delegacji zawartej w art. 7 ust. 3, art. 20b, art. 20d ust. 2 pkt. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm. - dalej u.s.g.) do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach.
Dalej godzi się wyjaśnić, że jak podnosi się w judykaturze "uchwały rady gminy podlegają kontroli przez organ nadzoru pod kątem ich zgodności z prawem (art. 91 ust. 1 u.s.g.), zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 90, art. 91 ust. 2-5 i art. 92a u.s.g. Jeżeli stwierdzenie nieważności uchwały nie zostanie orzeczone przez organ nadzoru w terminie wskazanym w art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwałę taką z uwagi na niezgodność z prawem organ nadzoru może zaskarżyć do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 u.s.g.). Prawo do zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego przysługuje także każdemu, kogo interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej (art. 101 ust. 1 u.s.g.). W postępowaniu wszczętym skargą organu nadzoru bądź osoby, o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. sąd administracyjny bada, czy uchwała jest zgodna z prawem, a w wyniku uwzględnienia skargi może stwierdzić nieważność uchwały w całości lub w części - art. 147 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2014 r. II FSK 2833/12 czy wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 3934/17).
Jeśli uchwała nie została poddana kontroli ani organu nadzoru, ani sądu administracyjnego, to jej przepisy, jako obowiązujące w dacie podejmowania decyzji, organy podatkowe mają obowiązek zastosować. Sąd, kontrolując legalność takiego aktu wydanego w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości, nie jest władny rozstrzygać kwestii zgodności z prawem uchwały. Przepisy prawa przewidują bowiem odrębny tryb zaskarżania uchwał organu gminy.
Jeśli zatem - tak jak miało to miejsce w rozpoznanej sprawie - uchwała nie została poddana kontroli ani organu nadzoru, ani sądu administracyjnego, to jej przepisy, jako obowiązujące w dacie podejmowania decyzji, organy podatkowe miały obowiązek zastosować, a Sąd nie miał podstaw do pominięcia jej przepisów.. Nie stanowi to naruszenia zasady niezawisłości sędziów określonej w art. 178 ust. 1 Konstytucji RP.
Sąd, kontrolując legalność decyzji wydanej w przedmiocie zwolnienia z podatku od nieruchomości, nie jest władny rozstrzygać kwestii zgodności z prawem uchwały. Jak już wyżej wskazano przepisy prawa przewidują bowiem odrębny tryb zaskarżania uchwał organu gminy. Ponadto badanie przez Sąd w niniejszym postępowaniu zgodności z prawem kwestionowanych przez skarżącą zapisów uchwały wykraczałoby poza określone granice rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej (art. 134 § 1 p.p.s.a).
W niniejszej sprawie strona nie złożyła skargi na przedmiotową uchwałę, a jedynie na decyzję wydaną na jej podstawie. Brak też informacji, aby uchwała została wyeliminowana przez organ nadzoru. Nie stwierdzono zatem nieważności uchwały, ani jej niezgodności z prawem. Tym samym organy wydające decyzje były związane wskazanymi regulacjami, zawartymi w uchwale nr V/22/15. Ponadto na ocenę czy zapisy uchwały obowiązują, nie ma znaczenie twierdzenie Strony, że nie znała treści uchwały. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia 11 lutego 2015 r. Dz. Urz. Śl. z 2015 poz. 716) i jako akt prawa miejscowego była aktem obowiązującym.
Mając na względzie niezasadność skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. ją oddalił.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił sprostować oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1695/21 w ten sposób, że zamiast błędnie oznaczonego miejsca siedziby Spółki "w B." wpisać "w C.".
|Sędzia WSA (del.) |Sędzia NSA |Sędzia NSA |
|Anna Juszczyk-Wiśniewska |Krzysztof Winiarski |Jacek Pruszyński |