Orzeczenie · 2023-09-26

III FSK 893/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-09-26
NSApodatkoweWysokansa
postępowanie egzekucyjnezabezpieczenie podatkowerachunek bankowyzwolnienie środkówprawo do zaskarżeniasądy administracyjnezażalenieNSAWSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki B. Sp. z o.o. [...] sp.k. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę spółki na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście. Naczelnik odmówił wyrażenia zgody na zwolnienie środków pieniężnych z zajętego rachunku bankowego w postępowaniu zabezpieczającym. Sąd pierwszej instancji uznał, że na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zwolnienia środków z zajętego rachunku bankowego nie przysługuje zażalenie, co skutkowało odrzuceniem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 166a § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego rachunku bankowego. NSA stwierdził, że na postanowienie o odmowie takiego zwolnienia przysługuje zażalenie, poprzez odpowiednie stosowanie art. 13 § 2 ustawy egzekucyjnej, co wynika z odesłania zawartego w art. 166b tej ustawy. NSA podkreślił, że brak możliwości zaskarżenia takiego postanowienia godziłby w podstawowe reguły prawa i naruszałby prawo do zaskarżenia aktów administracyjnych gwarantowane przez Konstytucję RP. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie prawa do zażalenia na postanowienia organów egzekucyjnych odmawiające zwolnienia środków z zajętych rachunków bankowych w postępowaniu zabezpieczającym, nawet jeśli ustawa nie przewiduje tego wprost.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu zabezpieczającym w administracji, ale może mieć analogiczne zastosowanie w innych przypadkach braku jasnych regulacji dotyczących zaskarżenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zwolnienia środków pieniężnych z zajętego w postępowaniu zabezpieczającym rachunku bankowego przysługuje zażalenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zwolnienia środków pieniężnych z zajętego w postępowaniu zabezpieczającym rachunku bankowego przysługuje zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 166a § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczący możliwości zwolnienia środków z zajętego rachunku w postępowaniu zabezpieczającym, jest odpowiednikiem art. 13 § 1 tej ustawy (dotyczącego zwolnienia z egzekucji). Zgodnie z art. 13 § 2, na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji służy zażalenie. Odesłanie zawarte w art. 166b ustawy egzekucyjnej do odpowiedniego stosowania przepisów działu I, w tym art. 13 § 2, oznacza, że prawo do zażalenia przysługuje również w przypadku odmowy zwolnienia z zabezpieczenia.

Czy odrzucenie skargi przez WSA na podstawie uznania niedopuszczalności zażalenia narusza prawo do zaskarżenia gwarantowane przez Konstytucję RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odrzucenie skargi w sytuacji, gdy stronie przysługuje prawo do zażalenia, narusza konstytucyjne prawo do zaskarżenia aktów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji błędnie uznał niedopuszczalność zażalenia, co skutkowało odrzuceniem skargi i pozbawieniem strony możliwości kontroli sądowej. Narusza to art. 78 Konstytucji RP, który gwarantuje prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (11)

Główne

u.p.e.a. art. 166a § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten, dotyczący możliwości zwolnienia środków z zajętego rachunku bankowego w postępowaniu zabezpieczającym, podlega odpowiedniemu stosowaniu art. 13 § 2 tej ustawy, co oznacza prawo do zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia.

u.p.e.a. art. 13 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego służy zażalenie. Przepis ten ma być odpowiednio stosowany do postanowień wydawanych na podstawie art. 166a § 2.

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów działu I (w tym art. 13) w postępowaniu zabezpieczającym.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 13 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy możliwości zwolnienia składników majątkowych z egzekucji.

p.p.s.a. art. 58 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy przyczyn odrzucenia skargi.

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 185

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zwolnienia środków z zajętego rachunku bankowego w postępowaniu zabezpieczającym. • Naruszenie art. 78 Konstytucji RP poprzez pozbawienie strony prawa do zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy zwolnienia środków z zajętego rachunku bankowego nie służy zażalenie.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób zatem zgodzić się z poglądem organu zaakceptowanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że z żadnego przepisu ustawy egzekucyjnej nie wynika prawo wniesienia zażalenia • uznanie, iż w niniejszej sprawie skarżącej nie przysługuje środek w postaci zażalenia istotnie godzi w podstawowe reguły prawa • podmiot wobec którego prowadzone jest postępowanie zabezpieczające, a postępowanie to ma zabezpieczać wykonanie przyszłego obowiązku, byłby w gorszej procesowo sytuacji od podmiotu wobec którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie prawa do zażalenia na postanowienia organów egzekucyjnych odmawiające zwolnienia środków z zajętych rachunków bankowych w postępowaniu zabezpieczającym, nawet jeśli ustawa nie przewiduje tego wprost."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu zabezpieczającym w administracji, ale może mieć analogiczne zastosowanie w innych przypadkach braku jasnych regulacji dotyczących zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa procesowego – prawa do zaskarżenia – i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy, aby zapewnić jego realizację, nawet w sytuacjach niejasnych regulacji ustawowych.

Czy można zablokować firmie dostęp do pieniędzy bez możliwości odwołania? NSA odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst