III FSK 892/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną podatnika w sprawie zarachowania wpłat na poczet zaległości w podatku od nieruchomości, potwierdzając prawidłowość działań organów podatkowych.
Sprawa dotyczyła zarzutu podatnika, że organy podatkowe nieprawidłowo zarachowały jego wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2018-2019, zamiast na bieżącą ratę za 2021 r. Podatnik argumentował, że otrzymał informację z urzędu miasta pozwalającą na takie rozliczenie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i organów podatkowych. Sąd podkreślił, że zgodnie z Ordynacją podatkową, wpłaty dokonane przez podatnika posiadającego zaległości powinny być zaliczane na poczet najwcześniejszych zaległości, nawet jeśli podatnik wskazał inny okres.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę podatnika na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu dotyczące podatku od nieruchomości za lata 2018-2019. Głównym zarzutem podatnika było niewłaściwe zarachowanie przez organy podatkowe jego wpłat na poczet zaległości podatkowych za lata 2018-2019, zamiast na bieżącą ratę podatku za 2021 r. Podatnik powoływał się na pisemną informację z Urzędu Miasta S., która miała mu na to pozwolić. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku posiadania zaległości podatkowych, wpłaty dokonane przez podatnika są zaliczane na poczet zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże inaczej w ramach dopuszczonych przez prawo możliwości. Sąd stwierdził, że wpłata dokonana przez skarżącego w listopadzie 2021 r. powinna być zaliczona na poczet istniejących zaległości za lata 2018 i 2019, które miały wcześniejszy termin płatności. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając, że uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było wystarczające i pozwalało na kontrolę instancyjną. Ostatecznie, skarga kasacyjna została oddalona na mocy art. 184 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wpłata powinna być zaliczona na poczet najwcześniejszej zaległości, zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli podatnik wskazał inny okres, zwłaszcza gdy posiada zaległości podatkowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej nakazuje zaliczanie wpłat na poczet najwcześniejszych zaległości podatkowych, gdy podatnik posiada takie zaległości. Wskazanie podatnika na inny okres jest wiążące tylko w sytuacji braku zaległości lub gdy podatnik terminowo reguluje zobowiązania. Informacja z urzędu miasta nie może zmienić tej zasady.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
o.p. art. 62 § § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Pomocnicze
o.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 51 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 53 § § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
o.p. art. 55
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 216
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 219
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 1 pkt 4 i 6
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 207
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 208
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 62 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że podatnik nie może decydować o przeznaczeniu wpłaty w zakresie okresu, za który powstała zaległość. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 §1, art. 53 § 1 i § 4, art. 55 oraz art. 62 § 1, § 1a, i § 4 w zw. z art. 216-219 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że dokonano zarachowania wpłaty w sposób niezgodny z przepisami. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, poprzez brak należytej kontroli nad organem administracji. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i art 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i sporządzenie uzasadnienia skarżonego orzeczenia, które nie zawiera indywidualnych rozważań prawnych. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art 3 § 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego i dokonanie błędnych ustaleń. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art 3 § 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - poprzez zaniechanie rozpoznania sprawy w sposób merytoryczny. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art 3 § 1, art. 134 ust. 1, w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez brak pełnego i wyczerpującego uzasadnienia orzeczenia. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art 3 § 1, art. 134 ust. 1, w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 207 i 208 Ordynacji podatkowej - poprzez brak odniesienia się do okoliczności sprawy. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1, w zw. z w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez zaniechanie rozpoznania sprawy w sposób merytoryczny.
Godne uwagi sformułowania
Spór w sprawie w istocie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że organ prawidłowo zarachował na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2018 i 2019 r. wpłatę dokonaną przez Skarżącego. W sytuacji zatem posiadania zaległości podatkowych, podatnik dokonujący wpłaty może decydować o jej przeznaczeniu, ale tylko w zakresie tytułu podatkowego, a nie okresu, za który powstała zaległość, albowiem z urzędu będzie ona zaliczana na zaległość o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości we wskazanym podatku... Taka regulacja ma na celu zabezpieczenie wyeliminowania sytuacji, w których podatnik reguluje bieżące zobowiązania podatkowe, przy jednoczesnym posiadaniu zaległości podatkowych, powodując tym samym realne zagrożenie ich przedawnienia. Zaistniały na tle stanowiącego podstawę zarachowania tej wpłaty przepisu art. 62 § 1 o.p. spór jest natomiast wynikiem niezrozumienia przez Skarżącego jego treści i konsekwencji z niej płynącej dla podatników, którzy posiadają zaległości w regulowaniu swoich zobowiązań podatkowych.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Paweł Borszowski
sprawozdawca
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście zarachowania wpłat na poczet zaległości podatkowych, zwłaszcza gdy podatnik posiada zaległości i otrzymuje informacje z urzędu miasta."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posiadania zaległości podatkowych i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej. Może być mniej istotne dla podatników, którzy terminowo regulują swoje zobowiązania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników i podatników ze względu na praktyczne zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zarachowania wpłat. Pokazuje, jak sąd interpretuje zasady pierwszeństwa w spłacie zaległości.
“Czy wpłata na podatek od nieruchomości może ominąć zaległości? NSA wyjaśnia zasady zarachowania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 892/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Olesińska Jan Rudowski /przewodniczący/ Paweł Borszowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Łd 658/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-03-12 III FZ 609/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-14 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 21 § 1 pkt 1, art. 51 § 1, art. 53 § 1, art. 62 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Paweł Borszowski ( sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 658/23 w sprawie ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 19 maja 2023 r., nr SKO.4100.3.23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2018-2019 oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 12 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 658/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S. M. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu (dalej: "organ") z dnia 19 maja 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2018-2019. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Skarżący reprezentowany przez adwokata zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając powyższemu orzeczeniu na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a."): - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 62 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, dalej jako: "Ordynacja podatkowa" lub ,,o.p’’.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie podatnik nie może decydować o przeznaczeniu wpłaty w zakresie okresu, za który powstała zaległość w sytuacji, w której wpłaty zostały dokonane na podstawie pisemnej informacji od Pani M. N. z Urzędu Miasta S. przekazanej w dniu 17.11.2021 roku za lata 2016-2020. Na jej podstawie wyliczone kwoty zostały zapłacone w dniu 19.11.2021 roku; - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 §1, art. 53 § 1 i § 4, art. 55 oraz art. 62 § 1, § 1a, i § 4 w zw. z art. 216-219 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie dokonanie zarachowania wpłaty w sposób niezgodny z przepisami, w szczególności poprzez pominięcie wpłat wcześniejszych i uwzględnienie wpłat późniejszych na najwcześniej wymagalne; - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju ąadów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm., dalej jako: "p.u.s.a."), poprzez brak należytej kontroli nad organem administracji w sytuacji, gdy organ ten postępuje niezgodnie z prawem poprzez naruszenie przepisów ustawy, a sądy administracyjne zgodnie z ustawą sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem; - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi, pomimo braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego przez organy obu instancji, w tym nieprzeprowadzenia w pełni postępowania dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art 141 § 4 p.p.s.a.; - naruszenie art 141 § 4 p.p.s.a. i art 134 § 1 p.p.s.a. które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i sporządzenie uzasadnienia skarżonego orzeczenia, które nie zawiera indywidualnych rozważań prawnych w rozpoznawanej sprawie, oraz nie zawiera odniesienia do wszystkich argumentów Skarżącego od początku konsekwentnie przedstawianych organowi administracji i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art 3 § 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niedokonanie przez Sąd pierwszej instancji wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie i w rezultacie dokonanie błędnych ustaleń w zakresie, w jakim Sąd przyjął stan faktyczny w jakim doszło o potrącenia z pominięciem faktu wystosowania pisemnej informacji od Pani M. N. z urzędu Miasta S. przekazanej w dniu 17.11.2021 roku za lata 2016-2020. Na jej podstawie wyliczone kwoty zostały zapłacone w dniu 19.11.2021 roku. - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art 3 § 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - poprzez zaniechanie rozpoznania sprawy w sposób merytoryczny podczas gdy przepisy Ordynacji podatkowej nakładają obowiązek całościowego przeanalizowania i merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego; poprzez niedokonanie przez Sąd pierwszej instancji wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie i w rezultacie dokonanie błędnych ustaleń w zakresie, w jakim Sąd przyjął podstawy potrąceń; - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art 3 § 1, art. 134 ust. 1, w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez brak pełnego i wyczerpującego uzasadnienia orzeczenia odnoszącego się do wszystkich zarzutów i argumentów skargi; - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art 3 § 1, art. 134 ust. 1, w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 207 i 208 Ordynacji podatkowej - poprzez brak odniesienia się do okoliczności, że wskazywanych przez Skarżącego w skardze oraz przedstawionych w sprawie; poprzez brak ustalenia w sprawie stanu faktycznego oraz poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie; - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1, w zw. z w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez zaniechanie rozpoznania sprawy w sposób merytoryczny, podczas gdy przepisy Ordynacji podatkowej nakładają obowiązek całościowego przeanalizowania i merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego. W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, bądź uchylenie wyroku w myśl art 188 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych za obie instancje. Ponadto Skarżący zrzekł się możliwości rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Spór w sprawie w istocie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że organ prawidłowo zarachował na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2018 i 2019 r. wpłatę dokonaną przez Skarżącego. Źródło tego sporu tkwi w fakcie, że według Skarżącego wpłatę tę organ powinien zaliczyć na bieżącą ratę podatku za 2021 r., według zaś organu, skoro na koncie Skarżącego istniała zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie 144,02 zł oraz za rok 2019 w kwocie 4.346 zł, z terminem zapłaty 16 kwietnia 2021 r., to dokonaną w dniu 19 listopada 2021 r. wpłatę oraz odsetki należało zaliczyć na tę zaległość, zgodnie ze wskazaniem podatnika na podatek od nieruchomości, którego wpłata dotyczy, a więc w tym podatku za rok 2018 i 2019 r., jako że w tym przypadku termin płatności był wcześniejszy niż za 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko tego Sądu w sprawie o tożsamym zagadnieniu prawnym dotyczącej Skarżącego, wyrażone w wyroku z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt III FSK 891/24 i posłuży się zaprezentowaną tam argumentacją w ramach rozpoznawanej sprawy. W tym kontekście zauważyć należy, że w świetle przepisu art. 21 § 1 pkt 1 o.p., zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Stosownie do art. 51 § 1 o.p. zaległość podatkowa to podatek niezapłacony w terminie płatności. Zgodnie z art. 53 § 1 o.p. od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku (art. 53 § 4 o.p.) do dnia, włącznie z tym dniem, zapłaty podatku (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 703). Na podstawie art. 55 § 1 o.p. odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. Natomiast zgodnie z art. 55 § 2 o.p., jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Według art. 59 § 1 pkt 1 o.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Zgodnie z art. 62 § 1 o.p., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1520), jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku, gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Zmiana brzmienia art. 62 § 1 o.p. umożliwia dysponowanie przez podatnika dokonaną przez niego wpłatą (tj. dokonanie wyboru na poczet którego zobowiązania podatkowego spośród wielu ma być zarachowana wpłata), ale dotyczy podatników, którzy terminowo, rzetelnie i systematycznie regulują swoje zobowiązania podatkowe. Dyspozycja zawarta na dowodzie wpłaty - wskazująca przeznaczenie dokonanej płatności w zakresie tytułu i okresu zobowiązania podatkowego - jest zatem wiążąca dla organu podatkowego tylko w sytuacji, gdy podatnik nie posiada zobowiązań podatkowych, dla których termin płatności upłynął. W sytuacji zatem posiadania zaległości podatkowych, podatnik dokonujący wpłaty może decydować o jej przeznaczeniu, ale tylko w zakresie tytułu podatkowego, a nie okresu, za który powstała zaległość, albowiem z urzędu będzie ona zaliczana na zaległość o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości we wskazanym podatku, a w przypadku braku określenia podatku, albo braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności, spośród wszystkich zaległości podatkowych. Przepis art. 62 § 1 o.p. wskazuje sposób (kolejność) zaliczania wpłat i jest to przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 68/10). Zasadą jest, że przepisy prawa materialnego stosuje się w brzmieniu obowiązującym w dacie zaistnienia zdarzenia, które wywołuje skutki prawne, a zatem zaliczenie wpłaty następuje z datą jej dokonania i odbywa się zawsze według reguł obowiązujących w czasie, gdy wpłata została dokonana - co oznacza, że do wpłat dokonanych po dniu 1 stycznia 2020 r. ma zastosowanie art. 62 § 1 o.p. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1520). Zaznaczyć należy, że zdanie pierwsze art. 62 § 1 o.p. odnosi się do zobowiązań podatkowych, których termin płatności jeszcze nie upłynął, natomiast zdanie drugie - do kolejności zaliczania wpłat w razie wystąpienia równolegle zaległości podatkowych lub zobowiązań podatkowych, albo samych zaległości podatkowych. Taka regulacja ma na celu zabezpieczenie wyeliminowania sytuacji, w których podatnik reguluje bieżące zobowiązania podatkowe, przy jednoczesnym posiadaniu zaległości podatkowych, powodując tym samym realne zagrożenie ich przedawnienia. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że dyspozycja zawarta na dowodzie wpłaty (wskazująca przeznaczenie dokonanej płatności w zakresie tytułu i okresu zobowiązania podatkowego) jest wiążąca dla organu podatkowego tylko w sytuacji, w której podatnik nie posiada zobowiązań podatkowych, dla których termin płatności upłynął. W przedmiotowej sprawie na moment dokonywania spornej wpłaty na koncie Skarżącego istniała zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie 144,02 zł oraz za rok 2019 w kwocie 4.346 zł, obie z terminem zapłaty 16 kwietnia 2021 r. Jak bowiem wynika z akt sprawy decyzjami z dnia 25 marca 2021 r. Prezydent Miasta S. ustalił Skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości odpowiednio za rok 2018 w kwocie 4.346 zł oraz za 2019 w kwocie 4.346 zł. Decyzje te zostały odebrane w dniu 2 kwietnia 2021 r., tj. termin płatności podatku upłynął w dniu 16 kwietnia 2021 r. Dokonane przez Skarżącego wpłaty na poczet podatku od nieruchomości pokryły tylko zaległą część zobowiązania podatkowego za 2018 r. i nie wystarczyły na pokrycie w całości zobowiązania za 2019 r. W tych okolicznościach faktycznych prawidłowo organy podatkowe zarachowały, stosownie do brzmienia art. 62 § 1 o.p., dokonaną przez Skarżącego w dniu 19 listopada 2021 r., a więc przed upływem terminu płatności kolejnej raty tego podatku za 2021 r., wpłatę na poczet wskazanej zaległości za rok 2018 i 2019 oraz w sposób wskazany w art. 55 § 2 o.p. Zaistniały na tle stanowiącego podstawę zarachowania tej wpłaty przepisu art. 62 § 1 o.p. spór jest natomiast wynikiem niezrozumienia przez Skarżącego jego treści i konsekwencji z niej płynącej dla podatników, którzy posiadają zaległości w regulowaniu swoich zobowiązań podatkowych. W konsekwencji należało uznać za nieuzasadnione zarzuty naruszenia art. 62 § 1 i 2 o.p., art. 51 § 1, art. 53 § 1 i § 4, art. 55 oraz art. 62 § 1, § 1a, i § 4 w zw. z art. 216-219 o.p. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie doszło do naruszenia art. 1 p.u.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Funkcja kontrolna działalności administracji publicznej jest decydująca dla określenia natury polskiego sądownictwa administracyjnego. Sądy administracyjne posiadają zasadniczo charakter sądów kasacyjnych. Są one uprawnione do badania wydanych przez organy administracji publicznej aktów oraz podjętych czynności. Artykuł 1 p.u.s.a. określa zatem kryterium sądowej kontroli działalności administracji publicznej. Nie ma ona charakteru procesowego, ale ustrojowy. Sąd administracyjny może w związku z tym naruszyć te przepisy wyłącznie wówczas, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca, gdy oceni działalność podmiotu spoza administracji publicznej bądź zastosuje środki prawne nieznane przepisom ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych albo oceniając działalność administracji publicznej, przyjmie inne niż legalność (zgodność z prawem) kryterium kontroli. Z kolei zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych jest wyznaczony przez katalog określonych form działania organów administracji publicznej (tzw. przedmiot zaskarżenia). Zostały one wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz w innych ustawach, do których odsyła art. 3 § 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Okoliczność, że Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem i argumentacją sądu pierwszej instancji, przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie uzasadnia zarzutu naruszenia ww. przepisów. W konsekwencji za chybione należało uznać zarzuty naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., art. 3 § 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p. Organy podatkowe obu instancji dokonały wszechstronnej i trafnej oceny posiadanego materiału dowodowego, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Stany faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w Ordynacji podatkowej, zaś dokonana ocena materiału dowodowego nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji zawierają uzasadnienie faktycznie i prawne oraz wyjaśniają zasadność przesłanek, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy. Wskazano i umotywowano powody dokonanych rozstrzygnięć. Natomiast stwierdzenie, że wnioski organów podatkowych wynikające z zebranego materiału dowodowego są odmienne od oczekiwań Skarżącego, nie stanowią o naruszeniu przepisów wskazanych w złożonej skardze. W konsekwencji należało uznać, że nie doszło do naruszenia art. 3 § 1, art. 134 ust. 1, w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 124 o.p., art. 3 § 1, art. 134 ust. 1, w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 207 i 208 o.p. oraz art. 127 w zw. z art. 233 § 1 pkt 1, w zw. z w zw. z art. 187 § 1 o.p. Naruszenie art. 141 § 4 może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 oraz wyroki NSA: z 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09, z 19 marca 2012 r., sygn. akt. II GSK 85/11; z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 502/17). Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a., co czyni podniesiony zarzut niezasadnym. Z motywów wyroku wynika tok rozumowania sądu pierwszej instancji, pozwalający jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA w Łodzi podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tym samym wyrok poddaje się kontroli instancyjnej (por. wyroki NSA z 25 listopada 2010r., sygn. akt I GSK 1215/09, z 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1761/13, z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 816/15). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawiono stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia oraz stanowiska stron postępowania. Następnie sąd pierwszej instancji powołał regulacje prawne, pozwalające mu na zrekonstruowanie podstaw do wywiedzenia normy prawnej, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawił motywy podjęcia zaskarżonego wyroku. Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast kwestionować naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów postępowania, czy też prawa materialnego. Zatem zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art 134 § 1 p.p.s.a. należało uznać za bezzasadne. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. Agnieszka Olesińska Jan Rudowski Paweł Borszowski (spr.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI