III FSK 890/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-09-29
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościłączny zobowiązanie pieniężnepomiar powierzchnibiegłyOrdynacja podatkowapostępowanie dowodoweskarżącyorgan podatkowyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego, uznając potrzebę powołania biegłego do pomiarów budynków.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. B. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję SKO w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących pomiarów powierzchni budynków. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż SKO zasadnie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 232 § 2, kwestionując sposób oceny pomiarów powierzchni budynków przez organy podatkowe i WSA. Twierdził, że organy podatkowe powinny samodzielnie dokonywać pomiarów, a nie powoływać biegłych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że WSA prawidłowo ocenił, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że w sytuacji zakwestionowania przez skarżącego dokładności pomiarów dokonanych dalmierzem laserowym, konieczne było dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu miernictwa budowlanego. Taki biegły miałby ustalić faktyczne wymiary i powierzchnię budynków, co jest niezbędne do prawidłowego ustalenia kryteriów opodatkowania i wykluczenia dalszych zarzutów związanych z pomiarami. NSA uznał, że zastosowanie przez SKO art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej (uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania) było uzasadnione koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego "w znacznej części". Sąd oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W przypadku zakwestionowania dokładności pomiarów i wątpliwości technicznych, konieczne jest dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu miernictwa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe i sądy administracyjne, nieposiadające specjalistycznej wiedzy technicznej, nie są w stanie samodzielnie dokonać prawidłowej oceny pomiarów powierzchni budynków, zwłaszcza gdy istnieją wątpliwości co do ich dokładności. Konieczność powołania biegłego wynika z potrzeby obiektywnego i wszechstronnego ustalenia wymiarów budynków w celu prawidłowego określenia kryteriów opodatkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

o.p. art. 233 § § 2

Ordynacja podatkowa

Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, gdy postępowanie dowodowe wymaga przeprowadzenia w znacznej części.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

o.p. art. 229

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200a § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia orzeczenia.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 229

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność powołania biegłego do dokonania pomiarów powierzchni budynków w sytuacji zakwestionowania ich dokładności przez stronę. Uzasadnienie zastosowania art. 233 § 2 o.p. przez SKO ze względu na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a.) poprzez niezastosowanie i niesłuszne nieuchylenie decyzji SKO. Zarzut naruszenia przez SKO przepisów art. 233 § 2, art. 229 i art. 200a § 1 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w tym brak przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe dokonują w sposób samodzielny pomiarów powierzchni budynków pomiar powierzchni budynków wymaga wiedzy specjalistycznej nie jest możliwe bez posiłkowania się wiedzą fachową, wyrażoną przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego, ustalenie kryteriów opodatkowania powołanie biegłego jest niezbędne w celu wykluczenia dalszych zarzutów, związanych z pomiarami zasadność zastosowania przepisu art. 233 § 2 o.p. w tym przypadku, była uwarunkowana koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego "w znacznej części"

Skład orzekający

Mirella Łent

członek

Paweł Borszowski

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności powołania biegłego do pomiarów w sprawach podatkowych, gdy strona kwestionuje dokładność pomiarów organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona kwestionuje dokładność pomiarów i wymaga to specjalistycznej wiedzy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego - dowodów z pomiarów i roli biegłych. Jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych.

Kiedy organ podatkowy musi powołać biegłego do zmierzenia budynku? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 890/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirella Łent
Paweł Borszowski /przewodniczący/
Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Po 860/18 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2019-01-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 229, art. 232 § 2, art. 233 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, , po rozpoznaniu w dniu 29 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Po 860/18 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 13 sierpnia 2018 r. nr SKO-4231/433/18 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Po 860/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA") oddalił skargę W. B. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu (dalej: "SKO") z dnia 13 sierpnia 2018 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wskazanego wyroku, Skarżący zaskarżył orzeczenie w całości i wniósł o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. Na podstawie art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Powyższemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie:
1) art. 232 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej jako: "o.p."), polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w ocenie Skarżącego,
2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a., polegające na jego niezastosowaniu i niesłusznym zdaniem Skarżącego, nieuchyleniu decyzji SKO, pomimo wydania decyzji z naruszeniem przepisów art. 233 § 2, art. 229 i art. 200a § 1 o.p. z powodu ich niewłaściwego zastosowania, mimo tego, że SKO mogło i powinno według Skarżącego, przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję w zakresie rzetelnego wykonania pomiarów powierzchni budynków.
W ocenie autora skargi kasacyjnej, WSA błędnie przyjął za prawidłową ocenę SKO w zakresie, że pomiar powierzchni budynków wymaga wiedzy specjalistycznej w zakresie dokonywania szczegółowych pomiarów, mimo tego, że ocena taka sporządzona została z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 o.p. i w sposób oczywisty sprzeczna jest z doświadczeniem życiowym, gdyż powszechnie wiadomym jest, że organy podatkowe dokonują w sposób samodzielny pomiarów powierzchni budynków. Gdyby było inaczej, to w każdym postępowaniu dotyczącym każdego budynku, organ zawsze powoływałby rzeczoznawcę (biegłego) w zakresie dokonywania pomiarów powierzchni w celu dokonania pomiarów powierzchni budynku, a wiadomo powszechnie, że wcale tak nie jest.
W zakreślonym ustawowo terminie, SKO nie skorzystało z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie Zarządzenia z dnia 5 sierpnia 2022 r. Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, działającego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 1842 ze zm.), z uwagi na wyrażenie przez Prezesa Izby Finansowej NSA zgody na rozpoznanie sprawy poza kolejnością, wydłużenie w czasie okresu rozpoznania sprawy spowodowane ograniczeniami związanymi z sytuacją pandemiczną, a także brak możliwości technicznych przeprowadzenia w przyśpieszonym terminie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Strony zostały o tym powiadomione oraz jednocześnie pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji, w tym podniesionej w skardze kasacyjnej. Żadna ze Stron z tej możliwości nie skorzystała, jak również nie sprzeciwiła się skierowaniu rozpoznania sprawy na posiedzenie niejawne.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej, zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., polegające na jego niezastosowaniu i niesłusznym zdaniem Skarżącego, uchyleniu decyzji SKO. W rozpatrywanej sprawie właściwie przyjął WSA, że nie doszło do wydania decyzji z naruszeniem przepisów art. 233 § 2 i art. 229 o.p. z powodu ich niewłaściwego zastosowania.
Należy przypomnieć, że decyzją z dnia 13 sierpnia 2018 r., działając na podstawie art. 233 § 2 o.p., SKO uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza z dnia 16 maja 2018 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organu I instancji. WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zasadnie ocenił, że słusznie SKO uznało, że w niniejszej sprawie konieczne jest dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego o specjalności w zakresie miernictwa budowlanego, który na podstawie zgromadzonej dokumentacji techniczno-budowlanej jak i na podstawie oględzin ustali faktyczne wymiary oraz powierzchnię objętych postępowaniem budynków, tak by na dalszym etapie postępowania podatkowego wykluczyć dalsze zarzuty związane z pomiarami. Jak podkreślono, zarówno organ odwoławczy jak i organ podatkowy pierwszej instancji z oczywistych względów braku wiedzy fachowej, dotyczącej zagadnień natury techniczno-budowlanej w tym w zakresie dokonywania szczegółowych pomiarów, nie jest w stanie na podstawie zgromadzonej dokumentacji, dokonać prawidłowej, obiektywnej i wszechstronnej ich oceny pod względem podlegania opodatkowaniu. W efekcie nie jest możliwe bez posiłkowania się wiedzą fachową, wyrażoną przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego, ustalenie kryteriów opodatkowania, będącego przedmiotem sporu obiektu, czy obiektów. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, że w rozpatrywanej sprawie powołanie biegłego jest niezbędne w celu wykluczenia dalszych zarzutów, związanych z pomiarami. Dodatkowo uzasadnione to jest również okolicznością, że na etapie postępowania odwoławczego, Skarżący zakwestionował dokonywanie pomiarów dalmierzem laserowym Disto lite A5 Leica, czego dowodem są różnice w pomiarach dokonane w grudniu 2012 r. oraz we wrześniu 2015 r. Zaistniałe wątpliwości przemawiały zatem za koniecznością prawidłowych, obiektywnych i wszechstronnych pomiarów dokonanych przez uprawnionego rzeczoznawcę budowlanego w ramach postepowania przed organem podatkowym pierwszej instancji, co umożliwi ustalenie kryteriów opodatkowania, będącego przedmiotem sporu obiektu, czy obiektów. Jednocześnie powyższe przemawiało za zastosowaniem w niniejszej sprawie przez SKO przepisu art. 233 § 2 o.p., a nie instytucji określonej w art. 229 o.p. (uzupełnienie postepowania dowodowego przez SKO). Zasadność zastosowania przepisu art. 233 § 2 o.p. w tym przypadku, była uwarunkowana koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego "w znacznej części". Powyższe nie stoi w sprzeczności z faktem, że w większości innych spraw tego rodzaju, pracownicy organów podatkowych pierwszych instancji w sposób samodzielny dokonują pomiarów budynków.
Naczelny Sąd Administracyjny nie może w sposób merytoryczny odnieść się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż jej autor nie uzasadnił w sposób szczegółowy naruszenia przepisów art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 o.p oraz art. 200a § 1 o.p., jak również naruszenia przepisów art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Mirella Łent Paweł Borszowski Sławomir Presnarowicz (spr)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI