III FSK 872/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. N. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Skarżący zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, kwestionując ustalenia dotyczące sytuacji finansowej spółki i brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Sąd kasacyjny, związany granicami skargi, analizował zarzuty dotyczące oceny przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op. Stwierdzono, że spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu przepisów prawa upadłościowego z powodu niewykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, w tym zaległości podatkowych. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia niewypłacalności kluczowe jest samo zaprzestanie wykonywania zobowiązań, a nie tylko bilansowe przewyższenie pasywów nad aktywami. W ocenie NSA, skarżący nie wykazał braku swojej winy w niezłożeniu wniosku o upadłość w terminie, który należało liczyć od dnia następującego po upływie terminu płatności drugiego nieuregulowanego zobowiązania podatkowego. W związku z tym, wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej uznano za chybione, a skargę oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu niewypłacalności spółki i obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość przez członka zarządu, a także kryteriów oceny braku winy w niezgłoszeniu wniosku.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z o.o. i odpowiedzialności członka zarządu na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego. Interpretacja przepisów może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek zarządu nie ponosi odpowiedzialności, jeśli wykaże brak swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Jednakże w tej sprawie skarżący nie wykazał braku winy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka stała się niewypłacalna z powodu niezapłacenia wymagalnych zobowiązań podatkowych. Termin na zgłoszenie wniosku o upadłość należało liczyć od dnia następującego po upływie terminu płatności drugiego nieuregulowanego zobowiązania podatkowego. Skarżący nie przedstawił dowodów ani argumentów świadczących o braku jego winy w niezłożeniu wniosku w tym terminie.
Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ocenie niewypłacalności spółki dla potrzeb ustalenia obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość przez członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niewypłacalność istnieje, gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, niezależnie od przyczyny, okresu opóźnienia, wysokości długu w stosunku do aktywów, czy rodzaju zobowiązania (publicznoprawne czy cywilnoprawne).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia niewypłacalności kluczowe jest zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań, a nie tylko bilansowe przewyższenie pasywów nad aktywami. Wymienione w prawie upadłościowym przesłanki zgłoszenia wniosku mają charakter alternatywny i równorzędny.
Czy zaległości podatkowe, których wysokość została ustalona decyzjami wydanymi po zakończeniu kadencji członka zarządu, mogą stanowić podstawę do jego odpowiedzialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane lub zostały zadeklarowane w niewłaściwej wysokości, mogą stanowić podstawę odpowiedzialności członka zarządu, nawet jeśli decyzje określające te zobowiązania zostały wydane po zakończeniu jego funkcji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przy ocenie przesłanki właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o upadłość należy uwzględnić zobowiązania podatkowe powstające z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane lub zostały zadeklarowane w niewłaściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawach, nawet jeśli decyzje podatkowe określające te zobowiązania zostały wydane po zakończeniu kadencji członka zarządu.
Przepisy (7)
Główne
Op art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki z o.o. odpowiadają solidarnie członkowie zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy, albo nie wskazał mienia spółki do egzekucji.
Op art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Szczególnie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op, dotyczący braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.
Pomocnicze
ppsa art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
ppsa art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego).
pun art. 10
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja niewypłacalności jako podstawy do ogłoszenia upadłości.
pun art. 11 § ust. 1
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja niewypłacalności jako niewykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
pun art. 21 § ust. 1
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie dwóch tygodni od wystąpienia podstawy.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 ppsa) poprzez wadliwą kontrolę decyzji organu, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania (art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Op). • Naruszenie prawa materialnego (art. 116 § 1 pkt 1 Op) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, gdyż nie ustalono rzetelnie terminu zgłoszenia wniosku o upadłość i braku winy skarżącego. • Naruszenie prawa materialnego (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op) poprzez błędne zastosowanie, gdy skarżący nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość.
Godne uwagi sformułowania
nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy • nie ma znaczenia, z jakiego powodu dłużnik (spółka) nie wypełnia swoich wymagalnych zobowiązań, jaki jest okres tego opóźnienia, ani też, jaka jest wysokość długu w porównaniu do stanu jego aktywów. • niewypłacalność istnieje zarówno wtedy, gdy dłużnik nie ma środków finansowych, jak i wtedy gdy nie wykonuje zobowiązań z innych powodów • dla stwierdzenia podstaw do ogłoszenia upadłości fundamentalne znaczenie ma wyłącznie ustalenie, że dłużnik nie wykonuje zobowiązań wymagalnych.
Skład orzekający
Artur Kot
sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu niewypłacalności spółki i obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość przez członka zarządu, a także kryteriów oceny braku winy w niezgłoszeniu wniosku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z o.o. i odpowiedzialności członka zarządu na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego. Interpretacja przepisów może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem spółek i podatkowym.
“Czy możesz stracić majątek przez długi spółki? Kluczowe znaczenie ma termin zgłoszenia wniosku o upadłość!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.