II OSK 1167/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA zawiesił postępowanie kasacyjne z urzędu z powodu śmierci strony, ponieważ nie ustalono jeszcze następców prawnych zmarłej skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej z powodu śmierci dwóch stron postępowania. Jedna ze zmarłych stron, A.M., pozostawiła małoletniego spadkobiercę, a postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze wszczęte. Sąd zawiesił postępowanie z urzędu na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., oczekując na ustalenie następców prawnych zmarłych.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W trakcie postępowania kasacyjnego zmarły dwie ze stron skarżących: A.M. i D.P. Pełnomocnik skarżących poinformował sąd, że następczynią prawną zmarłej D.P. jest M.P. i T.P., natomiast następczynią prawną zmarłej A.M. jest małoletnia G.M., która pozostaje pod opieką rodziny zastępczej. Ponieważ nie zostało jeszcze wszczęte postępowanie spadkowe po zmarłych i nie upłynął termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, sąd uznał, że ustalenie następców prawnych jest przedwczesne. Na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który obliguje sąd do zawieszenia postępowania z urzędu w przypadku śmierci strony, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zawiesić postępowanie do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłej A.M.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien zawiesić postępowanie z urzędu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. W sytuacji, gdy spadkobiercą jest małoletni, a nie upłynął jeszcze termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, uznanie go za następcę prawnego jest przedwczesne, co uzasadnia obligatoryjne zawieszenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (8)
Główne
P.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela. Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.c. art. 1015 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
K.c. art. 1012
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
K.c. art. 1020
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
K.c. art. 1015 § 11
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Do zachowania terminu, o którym mowa w § 1, wystarcza złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku.
K.c. art. 1015 § 12
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Jeżeli złożenie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zezwolenia sądu, bieg terminu do złożenia oświadczenia ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania sądowego w tym przedmiocie.
K.c. art. 1015 § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony uznanie jej za następcę prawną zmarłej A.M. byłoby przedwczesne
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zawieszania postępowania w przypadku śmierci strony, zwłaszcza gdy spadkobiercą jest małoletni."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze śmiercią strony, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1167/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-09-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Zawieszenie/podjęcie postępowania Sygn. powiązane II SA/Łd 989/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-01-25 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Zawieszono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 124 par. 1 pkt 1 i art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 17 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. i następcy prawnego D.P. – T.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 989/21 w sprawie ze skargi M.P., A.M. i D.P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 13 października 2021 r. nr 323/2021 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: zawiesić z urzędu postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 989/21 oddalił skargę M.P., A.M. i D.P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 13 października 2021 r., nr 323/2021 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia E.F. pozwolenia na budowę zespołu czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych z dwoma lokalami mieszkalnymi oraz niezbędnymi urządzeniami budowlanymi w tym instalacją gazową, na terenie działki nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w Łodzi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły D.P. i M.P. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżących kasacyjnie zawiadomił, że 20 maja 2024 r. zmarła A.M., a 1 sierpnia 2024 r. – D.P. Do pisma załączył skrócony odpis aktu zgonu D.P. Następnie pełnomocnik w piśmie z dnia 13 sierpnia 2024 r., na wezwanie Sądu, wskazał, że ustawowymi następcami prawnymi zmarłej D.P. są M.P. i T.P.. Natomiast następcą prawnym zmarłej A.M. jest małoletnia G.M., która pozostaje pod opieką rodziny zastępczej. Jednocześnie poinformował, że po zmarłych D.P. i A.M. nie zostało dotychczas wszczęte postępowanie spadkowe, nie upłynął również termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wskazany w art. 1015 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1237; dalej zwana K.c.). Pismem z dnia 16 sierpnia 2024 r. Urząd Stanu Cywilnego Łódź - Bałuty przesłał skrócony odpis aktu zgonu, z którego wynika, że A.M. zmarła w dniu 20 maja 2024 r. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2024 r. uwzględniono w niniejszej sprawie T.P., jako następcę prawnego D.P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej zwanej P.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela. Zgodnie z § 3 tego przepisu nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Brzmienie powyższego przepisu oznacza, że zawieszenie postępowania z przyczyn w nim wskazanych jest obligatoryjne i następuje z urzędu. Przepis art. 1012 K.c. umożliwia spadkobiercy m. in. odrzucenie spadku. Jak wynika z art. 1020 K.c., spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Stosownie zaś do art. 1015 § 1 K.c. oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Z § 11 powyższego przepisu wynika, że do zachowania terminu, o którym mowa w § 1, wystarcza złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Jeżeli złożenie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zezwolenia sądu, bieg terminu do złożenia oświadczenia ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania sądowego w tym przedmiocie (§ 12). Stosownie zaś do § 2 ww. przepisu brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W niniejszej sprawie w dniu 20 maja 2024 r. zmarła jedna ze skarżących – A.M. Z pisma pełnomocnika skarżącej kasacyjnie z dnia 13 sierpnia 2024 r. wynika, że spadkobiercą zmarłej A.M. jest osoba małoletnia (G.M.). Wobec tego, że nie upłynął jeszcze termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, stosownie do art. 1015 § 1 K.c., uznanie jej za następcę prawną zmarłej A.M. byłoby przedwczesne. W efekcie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłej skarżącej A.M. (art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W konsekwencji powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI