III FSK 864/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-25
NSApodatkoweŚredniansa
zawieszenie postępowaniaodpowiedzialność podatkowa osób trzecichNSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiprecedenspostępowanie sądowoadministracyjne

Podsumowanie

NSA odmówił zawieszenia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, uznając brak prejudycjalnego związku z innym toczącym się postępowaniem.

Strona wniosła o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, powołując się na toczące się postępowanie przed NSA w innej sprawie dotyczącej decyzji wymiarowej. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia, stwierdzając, że wynik innego postępowania nie ma charakteru prejudycjalnego dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i sąd może samodzielnie dokonać ustaleń.

Wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich został złożony przez stronę, która powołała się na inne postępowanie toczące się przed NSA. Strona argumentowała, że rozstrzygnięcie w jej sprawie zależy od wyniku tamtego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił uwzględnienia wniosku, odwołując się do art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i może nastąpić tylko wtedy, gdy wynik innego postępowania ma charakter prejudycjalny, czyli jest niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy zawieszonej. W ocenie NSA, związek między sprawami nie był wystarczająco bezpośredni i realny. Sąd zaznaczył, że rozpoznaje skargę kasacyjną na podstawie stanu faktycznego i prawnego z dnia wydania zaskarżonego aktu, a późniejsze zmiany zasadniczo nie podlegają uwzględnieniu. Nawet gdyby decyzja wymiarowa została wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku innego postępowania, nie oznaczałoby to automatycznego uchylenia decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, a jedynie mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd może zawiesić postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania (art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jednakże związek między sprawami musi być realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni, a wynik innego postępowania musi mieć charakter prejudycjalny. W tej sprawie taki związek nie wystąpił, a sąd samodzielnie jest w stanie dokonać ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Związek między postępowaniami musi być realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni, a wynik innego postępowania musi mieć charakter prejudycjalny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu, zasadniczo nie podlega uwzględnieniu.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prejudycjalnego związku między sprawą o odpowiedzialność podatkową osób trzecich a innym postępowaniem dotyczącym decyzji wymiarowej. Sąd jest w stanie samodzielnie dokonać ustaleń faktycznych i prawnych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Zmiana stanu prawnego lub faktycznego po wydaniu zaskarżonego aktu zasadniczo nie podlega uwzględnieniu w postępowaniu kasacyjnym.

Odrzucone argumenty

Rozstrzygnięcie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich zależy od wyniku innego postępowania przed NSA.

Godne uwagi sformułowania

Związek między postępowaniami (...) powinien być realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni. Poprzez użycie zwrotu 'sąd może', ustawodawca pozostawił do oceny sądu, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy uzasadnione jest zawieszenie postępowania sądowego, czy też nie. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności), zasadniczo nie podlega uwzględnieniu.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zwłaszcza w kontekście braku prejudycjalnego związku między sprawami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zawieszenie postępowania w NSA i oceny związku z innym postępowaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnej zawieszenia postępowania, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych interpretacji ani nietypowych faktów.

Kiedy sąd zawiesi postępowanie? NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

podatkowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III FSK 864/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wr 761/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-02-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Z. G. o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Wr 761/24 w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 2024 r. nr 201-IEW1.613.2.2024 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odmówić zawieszenia postępowania.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 20 lutego 2025 r., I SA/Wr 761/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z. G. (dalej: "skarżący" "strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 23 sierpnia 2024 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
2. W piśmie z 5 marca 2026 r. pełnomocnik strony wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się aktualnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygnaturą I FSK 17/26, dotyczącego skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 14 lutego 2025 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I kwartał 2016 r. i kwotę podatku do zapłaty za styczeń, luty i marzec 2016 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o zawieszenie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.
3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Po pierwsze, nie stanowią ona przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 124 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jak również nie są bezpośrednią przeszkodą do rozpoznania tej sprawy.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., między daną sprawą sądowoadministracyjną, a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona. Związek między postępowaniami, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., powinien być realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni. Dla sądu kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Nie ma podstaw do zawieszenia postępowania, jeśli sąd samodzielnie jest w stanie dokonać ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy.
Należy też podkreślić, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznaje sądowi administracyjnemu uprawnienie do fakultatywnego wstrzymania toku postępowania sądowoadministracyjnego, z uwagi na wystąpienie opisanych w tym przepisie okoliczności. Poprzez użycie zwrotu "sąd może", ustawodawca pozostawił do oceny sądu, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy uzasadnione jest zawieszenie postępowania sądowego, czy też nie.
3.1. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że wstrzymywanie biegu postępowania sądowego jest nieuzasadnione. Wskazywane przez skarżącego postępowanie nie stanowi kwestii wstępnej dla toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, to znaczy, wyrok w niniejszej sprawie nie jest uzależniony od zakończenia sprawy, na którą powołano się we wniosku.
W szczególności należy zauważyć, że "wpływ", o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należy ocenić w odniesieniu do etapu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Celem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczącego się na skutek wniesienia skargi kasacyjnej jest poddanie sądowej kontroli instancyjnej prawidłowości wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie wydanego przez sąd pierwszej instancji, sąd kasacyjny jest związany zarzutami podniesionymi w treści skargi kasacyjnej, które muszą wskazywać na uchybienia sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, bada zatem wyłącznie prawidłowość zakwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. orzeczenia sądu pierwszej instancji w odniesieniu do podnoszonych przez stronę zarzutów. Zgodnie zaś z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Przyjęcie w art. 133 § 1 zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu (czynności), zasadniczo nie podlega uwzględnieniu.
Zgodzić należy się ze stroną, że podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest doręczenie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jednak dopóki taka decyzja pozostaje w obrocie prawnym, nie występują przeszkody w prowadzeniu postępowania wobec osoby trzeciej. Przywołane przez stronę postępowanie toczące się aktualnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygnaturą I FSK 17/26 dotyczy decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej wydanej wobec spółki. Na tym etapie należy przyjąć, że nawet wydanie wyroku korzystnego dla strony nie spowoduje, wbrew twierdzeniu strony, wyeliminowania decyzji wymiarowej z obrotu, a jedynie będzie skutkowało koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania przed organem. Z nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 września 2025 r. I SA/Wr 217/25 wynika bowiem jedynie, że organ winien uzupełnić zgromadzony materiał dowodowy, sąd ten nie przesądził natomiast o zasadności złożonego przez spółkę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej.
Wobec powyższego, stwierdzić więc należy, że rozstrzygnięcie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, wbrew twierdzeniu strony, nie zależy od wyniku wskazywanego przez nią postępowania. Natomiast ewentualne późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wymiarowej wydanej wobec spółki, może skutkować wzruszeniem decyzji wydanej wobec osoby trzeciej w trybie wznowienia postępowania z tej przyczyny, że została uchylona decyzja, na której oparto decyzję w przedmiocie jej odpowiedzialności podatkowej.
Z uwagi na wskazane wcześniej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę