III FSK 861/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną L. M. od wyroku WSA w Warszawie, który z kolei oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Warszawie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sprawa dotyczyła egzekucji zaległości podatkowej w wysokości 220.970,00 zł, wynikającej z deklaracji PIT-38 za 2008 r. Skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, argumentując, że tytuł wykonawczy był wadliwy z powodu błędnego określenia źródła przychodu jako „podatek dochodowy od przychodów z papierów wartościowych i instrumentów finansowych”, podczas gdy faktyczny dochód pochodził ze sprzedaży udziałów w spółce. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznały, że taka nieścisłość formalna nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślono, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do ponownego badania merytorycznych podstaw zobowiązania podatkowego, a jedynie do egzekwowania istniejącego i wymagalnego obowiązku. Wskazano, że kwota zobowiązania i rok podatkowy były zgodne z deklaracją podatnika, a dochód ze sprzedaży udziałów mieści się w tym samym katalogu źródeł przychodu co papiery wartościowe i instrumenty finansowe (art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f.). Wadliwość tytułu wykonawczego może stanowić podstawę umorzenia egzekucji tylko wtedy, gdy rodzi realne ryzyko egzekwowania obowiązku nieistniejącego, czego w tej sprawie nie stwierdzono. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji w przypadku wadliwości tytułu wykonawczego, zwłaszcza w kontekście nieścisłości w określeniu źródła przychodu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie kwota i rok podatkowy były zgodne z deklaracją, a nieścisłość dotyczyła jedynie nazewnictwa źródła przychodu w ramach tego samego przepisu (art. 30b u.p.d.o.f.).
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieścisłość w określeniu źródła przychodu w tytule wykonawczym, przy jednoczesnej zgodności kwoty zobowiązania i roku podatkowego z deklaracją podatnika, stanowi przesłankę do obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na "nieistnienie obowiązku"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka nieścisłość nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeśli nie rodzi realnego ryzyka egzekwowania obowiązku nieistniejącego lub nienależnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do ponownego badania merytorycznych podstaw zobowiązania podatkowego. Nieścisłość w tytule wykonawczym, która nie wpływa na identyfikację zobowiązania (kwota, rok podatkowy, dane podatnika są zgodne z deklaracją), nie jest wadą uniemożliwiającą egzekucję.
Czy organ egzekucyjny lub sąd administracyjny w postępowaniu o umorzenie egzekucji jest uprawniony do badania prawidłowości merytorycznych podstaw powstania zobowiązania podatkowego, w tym prawidłowości kwalifikacji źródła przychodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny i sąd administracyjny w postępowaniu o umorzenie egzekucji nie są uprawnieni do ponownego badania merytorycznych podstaw zobowiązania podatkowego ani prawidłowości jego wymiaru.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne ma charakter wtórny i dotyczy wykonania istniejącego, wymagalnego zobowiązania. Badanie prawidłowości kwalifikacji podatkowej należy do postępowania wymiarowego lub kontroli podatkowej, a nie egzekucyjnego.
Czy wadliwość tytułu wykonawczego, nawet jeśli występuje, może być przedmiotem badania w trybie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli wadliwość ta rodzi realne ryzyko egzekwowania obowiązku, który faktycznie nie istnieje.
Uzasadnienie
Uchybienia formalne w tytule wykonawczym mogą stanowić podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie wówczas, gdy powodują realne zagrożenie dla pewności co do tożsamości egzekwowanego obowiązku. Drobne usterki formalne, które nie godzą w funkcję gwarancyjną tytułu, nie uzasadniają umorzenia.
Przepisy (15)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 1-2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt. 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
O.p. art. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30b § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Wadliwość tytułu wykonawczego z powodu błędnego określenia źródła przychodu jako "podatek dochodowy od przychodów z papierów wartościowych i instrumentów finansowych" zamiast dochodu ze sprzedaży udziałów. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez nieuzasadnione pominięcie treści i podstawy prawnej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. • Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 6, 7, 76) oraz Konstytucji RP (art. 2, 7) poprzez błędne uznanie, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania merytorycznych podstaw zobowiązania. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT (art. 4, 5, 6 O.p., art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f.) poprzez błędne uznanie, że zobowiązanie podatkowe powstało i jest wymagalne.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny nie jest uprawniony do weryfikowania prawidłowości wymiaru podatku ani do ponownego ustalania, czy w ogóle doszło do powstania obowiązku podatkowego. • wadliwość tytułu wykonawczego, nawet jeśli miałaby miejsce, nie może być przedmiotem badania w trybie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. • uchybienia formalne w tytule wykonawczym mogą stanowić podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie wówczas, gdy powodują realne zagrożenie dla pewności co do tożsamości egzekwowanego obowiązku. • podejściem skrajnie formalistycznym, pozbawionym umocowania w treści przepisów u.p.e.a.
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
przewodniczący
Paweł Borszowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji w przypadku wadliwości tytułu wykonawczego, zwłaszcza w kontekście nieścisłości w określeniu źródła przychodu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie kwota i rok podatkowy były zgodne z deklaracją, a nieścisłość dotyczyła jedynie nazewnictwa źródła przychodu w ramach tego samego przepisu (art. 30b u.p.d.o.f.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do formalnych uchybień w dokumentach egzekucyjnych i kiedy takie uchybienia mogą faktycznie prowadzić do umorzenia postępowania. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego i egzekucyjnego.
“Wadliwy tytuł wykonawczy – kiedy to wystarczy do umorzenia egzekucji?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.