III FSK 843/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. H. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję SKO w Katowicach w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sprawa wywodziła się z faktu, że skarżący, właściciel nieruchomości, nie złożył początkowo korekty deklaracji mimo zakwaterowania obywateli Ukrainy. Po wezwaniu złożył korekty deklaracji uwzględniające zwiększoną liczbę osób, a następnie pismo, w którym oświadczył, że nie wzrosła ilość wytwarzanych odpadów i wniósł o anulowanie postępowania. Organ I instancji potraktował to pismo jako wniosek o wszczęcie postępowania i umorzył je jako bezprzedmiotowe, wskazując na złożenie prawidłowej deklaracji. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. WSA oddalił skargę, uznając, że zamieszkiwanie na nieruchomości jest równoznaczne z wytwarzaniem odpadów i rodzi obowiązek ponoszenia opłaty, a kwestia, kto zamieszkuje, jest irrelewantna. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania (KPA) i prawa materialnego (Konstytucja RP, ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami stosuje się Ordynację podatkową, a nie KPA, co czyni zarzut naruszenia KPA bezzasadnym. Odnosząc się do prawa materialnego, NSA stwierdził, że pojęcie 'mieszkaniec' należy interpretować szeroko, obejmując także osoby czasowo zamieszkujące, a obowiązek ponoszenia opłaty wynika z samego faktu zamieszkiwania, niezależnie od faktycznej ilości wytwarzanych odpadów. Sąd uznał, że złożenie przez skarżącego poprawnych deklaracji po zmianach danych wykluczyło możliwość wydania merytorycznej decyzji przez organ, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 208 § 1 o.p.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'mieszkaniec' w kontekście opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosowanie Ordynacji podatkowej zamiast KPA w sprawach odpadów, obligatoryjność umorzenia postępowania bezprzedmiotowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zakwaterowania uchodźców, ale jego zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie do innych przypadków czasowego zamieszkiwania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czasowe zakwaterowanie obywateli Ukrainy na nieruchomości rodzi obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czasowe zamieszkiwanie na nieruchomości, nawet przez uchodźców, jest równoznaczne z wytwarzaniem odpadów i rodzi obowiązek ponoszenia opłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'mieszkaniec' należy interpretować szeroko, obejmując osoby czasowo zamieszkujące, a obowiązek ponoszenia opłaty wynika z samego faktu zamieszkiwania, niezależnie od obywatelstwa czy statusu prawnego.
Czy w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tych sprawach stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wyraźnie stanowi o stosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej, co czyni zarzut naruszenia KPA bezzasadnym.
Czy organ podatkowy ma obowiązek umorzyć postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z powodu złożenia przez stronę prawidłowej deklaracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości jest obligatoryjne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że bezprzedmiotowość postępowania jest bezwzględnie obowiązującą przesłanką do umorzenia, a decyzja taka ma charakter związany, nie pozostawiając organowi uznania.
Przepisy (18)
Główne
o.p. art. 208 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
u.c.p.g. art. 6q
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej.
u.c.p.g. art. 6i § 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 6m § 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana danych będących podstawą ustalenia wysokości opłaty.
u.c.p.g. art. 6h § 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.
o.p. art. 207
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.c.p.g. art. 6q
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czasowe zamieszkiwanie uchodźców z Ukrainy na nieruchomości rodzi obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. • W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. • Umorzenie postępowania podatkowego jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Odrzucone argumenty
Sąd I instancji zaakceptował umorzenie postępowania w sytuacji, gdy skarżący pismem z 28 czerwca 2023 r. oświadczył, że nie wzrosła ilość wytwarzanych odpadów, co oznaczało anulowanie skutków korekty deklaracji. • Organ I instancji potraktował pismo skarżącego nie jako anulowanie korekty deklaracji, a jako wniosek o wszczęcie postępowania, podczas gdy powinno ono stanowić asumpt do wyjaśnienia rzeczywistej woli skarżącego. • Uchodźcy wojenni z Ukrainy nie spełniają kryteriów do uznania ich za mieszkańca w rozumieniu art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. • Organy mogą arbitralnie, w drodze interpretacji i niemających umocowania w ustawie domniemań określać daniny publiczne, także w sytuacji, gdy mowa jest o uchodźcach wojennych.
Godne uwagi sformułowania
zamieszkiwanie na nieruchomości jest równoznaczne z wytwarzaniem odpadów i rodzi obowiązek ponoszenia opłaty na rzecz podmiotu wskazanego w ustawie • kwestia, kto zamieszkuje nieruchomość, jest irrelewantna • pojęcie 'mieszkaniec' należy interpretować, posługując się także wykładnią celowościową, co w efekcie prowadzi do wniosku, że 'mieszkańcem' jest osoba, która w danym miejscu – choćby czasowo – posiada swoje centrum życiowe • brak jest przy tym podstaw do wprowadzania dalszych kwantyfikatorów zawężających ww. pojęcie (np. obywatelstwa)
Skład orzekający
Anna Sokołowska
sprawozdawca
Paweł Borszowski
przewodniczący
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'mieszkaniec' w kontekście opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosowanie Ordynacji podatkowej zamiast KPA w sprawach odpadów, obligatoryjność umorzenia postępowania bezprzedmiotowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zakwaterowania uchodźców, ale jego zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie do innych przypadków czasowego zamieszkiwania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy aktualnego tematu zakwaterowania uchodźców i ich wpływu na obowiązki finansowe właścicieli nieruchomości, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.
“Uchodźcy a opłaty za śmieci: Czy czasowe zamieszkanie generuje obowiązek finansowy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.