III FSK 837/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził nieważność decyzji organów podatkowych w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 17a, 18a i 18b Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie przez WSA, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. nie był właściwy do prowadzenia postępowania. Organ argumentował, że właściwość powinna być ustalona na dzień wszczęcia kontroli podatkowej, zgodnie z zasadą utrwalenia właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że właściwość miejscową organu w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej ustala się według aktualnego adresu siedziby podatnika (spółki), a nie organu właściwego w dniu wszczęcia kontroli podatkowej. Sąd zwrócił uwagę na istotny przepis intertemporalny (art. 22 ustawy nowelizującej), który wyłącza stosowanie art. 18b § 3 Ordynacji podatkowej (wprowadzonego w 2016 r.) do zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. w 2014 r.). W związku z tym, zasada utrwalenia właściwości nie miała zastosowania w tej konkretnej sprawie. NSA nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sąd pierwszej instancji, uznając, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i umożliwiało kontrolę instancyjną. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a organ został obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie właściwości miejscowej organu podatkowego w sprawach odpowiedzialności osób trzecich, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów i przepisów intertemporalnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany siedziby podatnika i zaległości podatkowych powstałych przed wejściem w życie istotnych zmian w Ordynacji podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Jak ustalić właściwość miejscową organu podatkowego do orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, gdy w trakcie postępowania lub kontroli podatkowej nastąpiła zmiana siedziby podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową organu podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej ustala się według aktualnego adresu siedziby podatnika, a nie organu właściwego w dniu wszczęcia kontroli podatkowej, zwłaszcza gdy przepisy intertemporalne wyłączają stosowanie zasady utrwalenia właściwości.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. nie był właściwy do prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej spółki, ponieważ w momencie wszczęcia postępowania organ ten nie był już właściwy dla spółki ze względu na zmianę jej siedziby. NSA podkreślił, że przepis art. 18b § 3 Ordynacji podatkowej, wprowadzający zasadę utrwalenia właściwości w sprawach odpowiedzialności osób trzecich, nie miał zastosowania do zaległości podatkowych powstałych przed jego wejściem w życie.
Czy przepis intertemporalny zawarty w art. 22 ustawy nowelizującej Ordynację podatkową wyłącza stosowanie zasady utrwalenia właściwości (perpetuatio fori) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości powstałe przed wejściem w życie tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis intertemporalny zawarty w art. 22 ustawy nowelizującej Ordynację podatkową wyłącza stosowanie zasady utrwalenia właściwości (perpetuatio fori) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe powstałe przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
Uzasadnienie
NSA zgodził się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, że w świetle przepisu intertemporalnego (art. 22 ustawy nowelizującej), do odpowiedzialności podatkowej z tytułu zaległości powstałych w 2014 r. nie ma zastosowania art. 18b § 3 Ordynacji podatkowej, który wszedł w życie w 2016 r. i nie obowiązywał w momencie powstania zaległości.
Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego narusza art. 141 § 4 p.p.s.a., jeśli prezentuje odmienne stanowisko niż strona skarżąca?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko dlatego, że prezentuje odmienne stanowisko niż strona skarżąca. Wystarczy, że sąd przedstawi stan sprawy, stanowiska stron, zarzuty skargi, wyjaśni podstawę rozstrzygnięcia i powoła argumenty przemawiające za swoim stanowiskiem, umożliwiając kontrolę instancyjną.
Uzasadnienie
NSA uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za chybiony, wskazując, że nie każde odmienne stanowisko sądu od stanowiska strony stanowi wadę uzasadnienia. Uzasadnienie powinno zawierać elementy wskazane w przepisie, a jego zgodność z oczekiwaniami strony nie jest decydująca. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przepisy (19)
Główne
O.p. art. 17a
Ordynacja podatkowa
Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta.
O.p. art. 18a § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 18b § § 1
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe właściwe w dniu wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej do określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego pozostają właściwe we wszystkich sprawach związanych ze zobowiązaniem podatkowym, które jest przedmiotem postępowania lub kontroli, chociażby w trakcie postępowania lub kontroli nastąpiło zdarzenie powodujące zmianę właściwości.
O.p. art. 18b § § 3
Ordynacja podatkowa
Przepisy § 1 i 3 O.p. stosuje się odpowiednio w sprawach dotyczących orzekania o odpowiedzialności osób trzecich.
O.p. art. 247 § § 1 pkt 1 i 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 17a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 18b § § 1 i § 2 oraz § 3 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 173
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw art. 22
Do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość miejscową organu podatkowego w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej ustala się według aktualnego adresu siedziby podatnika, a nie organu właściwego w dniu wszczęcia kontroli podatkowej. • Przepis intertemporalny (art. 22 ustawy nowelizującej) wyłącza stosowanie zasady utrwalenia właściwości (perpetuatio fori) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości powstałe przed wejściem w życie tej ustawy.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy właściwy w dniu wszczęcia kontroli podatkowej pozostaje właściwy we wszystkich sprawach związanych ze zobowiązaniem podatkowym, nawet jeśli nastąpiła zmiana właściwości. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu sprowadza się do kwestii, który organ (...) jest właściwy do wydania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania Skarżącej. • Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 18b § 1, § 2 i § 3 O.p., który uznał, że organy podatkowe opierając się regule utrwalenia właściwości na podstawie w/w przepisów uczyniły to błędnie. • Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez sąd pierwszej instancji, że w świetle wyżej powołanych przepisów (w tym przepisu intertemporalnego), do odpowiedzialności podatkowej Skarżącego z tytułu zaległości podatkowych powstałych w 2014 r. nie ma w ogóle zastosowania art. 18b § 3 O.p. • Poprzez taki zarzut [naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.] nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
sprawozdawca
Paweł Borszowski
przewodniczący
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu podatkowego w sprawach odpowiedzialności osób trzecich, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów i przepisów intertemporalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany siedziby podatnika i zaległości podatkowych powstałych przed wejściem w życie istotnych zmian w Ordynacji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – właściwości organów, co jest kluczowe dla praktyków. Wyjaśnia zastosowanie przepisów intertemporalnych, co może być pomocne w rozwiązywaniu podobnych problemów.
“Kiedy organ podatkowy traci właściwość? NSA rozstrzyga spór o odpowiedzialność osób trzecich.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.