III FSK 837/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim odrzucające zarzuty podatnika w postępowaniu zabezpieczającym. Sprawa dotyczyła zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2018 r., opartego na nieostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 grudnia 2022 r. Podatnik wniósł zarzuty, kwestionując możliwość stosowania zabezpieczenia do nieostatecznej decyzji oraz podnosząc kwestię nieistnienia obowiązku. Organy administracji skarbowej uznały, że zabezpieczenie jest dopuszczalne, nawet jeśli decyzja nie jest ostateczna, a zarzut nieistnienia obowiązku nie ma zastosowania w postępowaniu zabezpieczającym. Sąd administracyjny oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd o dopuszczalności zabezpieczenia należności wynikającej z nieostatecznej i niewykonalnej decyzji podatkowej, gdyż postępowanie zabezpieczające ma na celu zapewnienie skuteczności przyszłej egzekucji. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując, że zabezpieczenie może dotyczyć obowiązku jeszcze niewymagalnego, a także do argumentów systemowych wynikających z przepisów dotyczących przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne. Sąd uznał również, że zarzut nieistnienia obowiązku nie jest dopuszczalny w postępowaniu zabezpieczającym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na podstawie nieostatecznej decyzji oraz niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu zabezpieczającym.
Dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w administracji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest wydanie zarządzenia zabezpieczenia należności pieniężnej na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest wydanie zarządzenia zabezpieczenia na podstawie nieostatecznej i niewykonalnej decyzji podatkowej, gdyż postępowanie zabezpieczające ma na celu zapewnienie skuteczności przyszłej egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na utrwalone orzecznictwo administracyjne oraz przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym art. 154 § 2, § 4 pkt 1 i § 6, stwierdził, że zabezpieczenie może dotyczyć obowiązku jeszcze niewymagalnego, a jego celem jest gwarancja wykonania obowiązku w toku przyszłej egzekucji.
Czy w postępowaniu zabezpieczającym dopuszczalne jest podniesienie zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu zabezpieczającym nie jest dopuszczalne zgłoszenie zarzutu nieistnienia obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie zabezpieczające dotyczy obowiązków, które nie są jeszcze wymagalne, a w razie wymagalności obowiązku wierzyciel ma obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Podniesienie zarzutu nieistnienia obowiązku jest niedopuszczalne w tym trybie.
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zabezpieczenia stanowią lex specialis wobec przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyłączają jej stosowanie?
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące zabezpieczenia są odrębnymi instytucjami, a ustawa egzekucyjna znajduje zastosowanie w określonych przypadkach.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił zabezpieczenie w trybie Ordynacji podatkowej od zabezpieczenia egzekucyjnego uregulowanego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, wskazując, że obie instytucje mają odrębny zakres zastosowania.
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a. art. 154 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 154 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zabezpieczenie może być dokonane przed terminem płatności należności pieniężnej lub przed terminem wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 154 § 1
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym, w tym nieistnienia obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym, w tym braku wymagalności.
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 154 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne.
u.p.e.a. art. 154 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Sytuacja, gdy zajęcie zabezpieczające nie przekształca się w egzekucyjne.
u.p.e.a. art. 58 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
O.p. art. 239a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 3a § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 33 § 2
Ordynacja podatkowa
Zarzut nieistnienia obowiązku.
O.p. art. 33 § 6
Ordynacja podatkowa
Zarzut braku wymagalności.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 33 § 2
pkt 6 lit. c
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 34 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 166b
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej. • Postępowanie zabezpieczające służy zapewnieniu skuteczności przyszłej egzekucji. • Zarzut nieistnienia obowiązku nie jest dopuszczalny w postępowaniu zabezpieczającym.
Odrzucone argumenty
Wyłączenie możliwości stosowania zabezpieczenia do nieostatecznej decyzji podatkowej. • Przepisy Ordynacji podatkowej stanowią lex specialis wobec ustawy egzekucyjnej i wyłączają jej stosowanie. • Naruszenie art. 154 § 1 u.p.e.a. przez bezzasadne przyjęcie, że przepis ten może być samoistną podstawą zabezpieczenia należności pieniężnej po wprowadzeniu do obrotu prawnego decyzji wymiarowej. • Naruszenie art. 34 § 2 w zw. z art. 166b i art. 154 u.p.e.a. przez bezzasadne oddalenie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, podczas gdy zarządzenie zabezpieczenia wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim zostało wydane z naruszeniem art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w wyniku wadliwego przyjęcia, że zabezpieczenie może dotyczyć należności wynikającej z nieostatecznej i niewykonalnej decyzji wymiarowej i pomimo tego, że obowiązek nie istniał. • Naruszenie art. 154 § 2 u.p.e.a. przez jego wadliwą wykładnię i przyjęcie, że zwrot "przed terminem płatności należności pieniężnej" należy rozumieć jako odnoszący się do sytuacji, w której decyzja podatkowa nie jest wykonalna. • Naruszenie art. 33 § pkt 6 lit. c) w zw. z art. 166b i art. 154 ustawy egzekucyjnej przez uznanie, że charakter zabezpieczenia wyklucza możliwość podnoszenia w zarzutach przesłanki braku wymagalności, ponieważ byłoby to sprzeczne z art. 154 § 2 ustawy egzekucyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Wierzyciel ma bowiem prawo w granicach wskazanych unormowań podejmować działania w celu zapewnienia skuteczności przyszłej egzekucji. • Prowadzenie postępowania zabezpieczającego było dopuszczalne, bo ze swej istoty dotyczy ono obowiązku jeszcze niewykonalnego, co do którego nie jest dopuszczalne prowadzenie egzekucji. • Przedmiotem zabezpieczenia są bowiem obowiązki, które nie są jeszcze wymagalne.
Skład orzekający
Joanna Grzegorczyk-Drozda
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Kasprzak
sędzia
Paweł Kowalski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na podstawie nieostatecznej decyzji oraz niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu zabezpieczającym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania zabezpieczającego w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników i organów skarbowych – możliwości zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na etapie postępowania przed ostateczną decyzją. Wyjaśnia granice stosowania instytucji zabezpieczenia.
“Czy urząd skarbowy może zająć Twoje pieniądze, zanim zapadnie ostateczna decyzja? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.