III FSK 836/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim. Przedmiotem sporu były zarzuty wniesione przez podatnika w postępowaniu zabezpieczającym. Podstawą do wszczęcia postępowania zabezpieczającego była nieostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 2 grudnia 2022 r., określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2018 r. Podatnik wniósł odwołanie od tej decyzji, a postępowanie odwoławcze nie zostało zakończone. W związku ze wszczętym śledztwem Prokuratury Rejonowej w T. w sprawie przestępstwa skarbowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim zawiesił bieg terminu przedawnienia zobowiązań. Następnie wydano zarządzenia zabezpieczenia, obejmujące zobowiązania podatkowe wraz z odsetkami, skierowane do organu egzekucyjnego. Dokonano zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych oraz zajęcia ruchomości. Podatnik wniósł zarzuty w sprawie postępowania zabezpieczającego, które zostały oddalone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując m.in., że zabezpieczenie może dotyczyć należności wynikającej z nieostatecznej decyzji, a zarzut nieistnienia obowiązku nie jest w tym trybie dopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd uznał, że wydanie zarządzenia zabezpieczenia nie wymaga istnienia ostatecznej i podlegającej wykonaniu decyzji podatkowej, a postępowanie zabezpieczające może dotyczyć obowiązku jeszcze niewymagalnego. Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa administracyjnego oraz argumentację prawną wynikającą z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym art. 154 § 2, § 4 i § 6 u.p.e.a., które wskazują na możliwość zabezpieczenia nieostatecznej decyzji i jej przekształcenia w zajęcie egzekucyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie możliwości prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej oraz niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku w tym trybie.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który kwestionuje postępowanie zabezpieczające wszczęte na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie zabezpieczające w administracji może być prowadzone na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie zabezpieczające może być prowadzone na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Istnienie decyzji ostatecznej i podlegającej wykonaniu uprawnia do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, natomiast zabezpieczenie może dotyczyć należności wynikającej z nieostatecznej i niewykonalnej decyzji organu podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym poglądzie orzecznictwa administracyjnego, zgodnie z którym postępowanie zabezpieczające służy zapewnieniu skuteczności przyszłej egzekucji i może dotyczyć obowiązku jeszcze niewymagalnego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności art. 154 § 2, § 4 i § 6, wskazują na możliwość zabezpieczenia nieostatecznej decyzji i jej przekształcenia w zajęcie egzekucyjne.
Czy w postępowaniu zabezpieczającym dopuszczalne jest zgłoszenie zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu zabezpieczającym nie jest dopuszczalne zgłoszenie zarzutu nieistnienia obowiązku. Przedmiotem zabezpieczenia są bowiem obowiązki, które nie są jeszcze wymagalne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zarzut nieistnienia obowiązku jest niedopuszczalny w postępowaniu zabezpieczającym, ponieważ jego przedmiotem są obowiązki, które nie są jeszcze wymagalne. W razie wymagalności obowiązku, wierzyciel ma obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a sam fakt zainicjowania postępowania zabezpieczającego potwierdza brak owej wymagalności.
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zabezpieczenia stanowią lex specialis wobec przepisów ustawy egzekucyjnej i wyłączają jej stosowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zabezpieczenia nie wyłączają stosowania ustawy egzekucyjnej w przypadkach, gdy ustawa egzekucyjna stanowi podstawę do zabezpieczenia należności pieniężnych lub wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił zabezpieczenie uregulowane w Ordynacji podatkowej od zabezpieczenia egzekucyjnego. Wskazał, że zabezpieczenie w trybie Ordynacji podatkowej dotyczy zobowiązań, co do których nie upłynął jeszcze termin płatności lub których wielkość nie została określona, natomiast zabezpieczenie egzekucyjne dotyczy należności, których wysokość jest znana, choć niewymagalna. Podkreślono, że art. 154 u.p.e.a. stanowi samodzielną podstawę do wszczęcia postępowania zabezpieczającego.
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 154 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wszczęcia postępowania zabezpieczającego w celu zabezpieczenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 154 § 1
Podstawa do wszczęcia postępowania zabezpieczającego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego, w tym zarzutu nieistnienia obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego, w tym zarzutu braku wymagalności obowiązku.
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący rozpatrywania zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego.
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego.
u.p.e.a. art. 154 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zabezpieczenie może być dokonane także przed terminem płatności należności pieniężnej lub przed terminem wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.
u.p.e.a. art. 154 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.
u.p.e.a. art. 154 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Sytuacja, w której zajęcie zabezpieczające nie przekształca się w zajęcie egzekucyjne.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu przed organem odwoławczym.
O.p. art. 239a
Ordynacja podatkowa
Niewykonalność decyzji nieostatecznej.
O.p. art. 233 § 1
Ordynacja podatkowa
Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 33 § 2
Zarzuty w sprawie postępowania zabezpieczającego.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 34 § 2
Rozpatrywanie zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 166b
Zarzuty w sprawie postępowania zabezpieczającego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie zabezpieczające może być prowadzone na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej. • Zarzut nieistnienia obowiązku nie jest dopuszczalny w postępowaniu zabezpieczającym.
Odrzucone argumenty
Wyłączenie stosowania ustawy egzekucyjnej na rzecz przepisów Ordynacji podatkowej jako lex specialis. • Naruszenie art. 154 § 1 u.p.e.a. przez bezzasadne przyjęcie, że przepis ten może być samoistną podstawą zabezpieczenia należności pieniężnej po wprowadzeniu do obrotu prawnego decyzji wymiarowej. • Naruszenie art. 34 § 2 w zw. z art. 166b i art. 154 u.p.e.a. przez bezzasadne oddalenie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, podczas gdy zarządzenie zabezpieczenia zostało wydane z naruszeniem art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. • Naruszenie art. 154 § 2 u.p.e.a. przez jego wadliwą wykładnię i przyjęcie, że zwrot "przed terminem płatności należności pieniężnej" należy rozumieć jako odnoszący się do sytuacji, w której decyzja podatkowa nie jest wykonalna. • Naruszenie art. 33 § pkt 6 lit. c) w zw. z art. 166b i art. 154 ustawy egzekucyjnej przez uznanie, że charakter zabezpieczenia wyklucza możliwość podnoszenia w zarzutach przesłanki braku wymagalności.
Godne uwagi sformułowania
Wierzyciel ma bowiem prawo w granicach wskazanych unormowań podejmować działania w celu zapewnienia skuteczności przyszłej egzekucji. • Prowadzenie postępowania zabezpieczającego było dopuszczalne, bo ze swej istoty dotyczy ono obowiązku jeszcze niewykonalnego, co do którego nie jest dopuszczalne prowadzenie egzekucji. • Zatem decydujące znaczenie ma cel postępowania zabezpieczającego, którym jest stworzenie gwarancji wykonania obowiązku w toku przyszłej egzekucji. • W razie wymagalności obowiązku, wierzyciel ma przecież obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zatem sam fakt zainicjowania postępowania zabezpieczającego potwierdza brak owej wymagalności.
Skład orzekający
Joanna Grzegorczyk-Drozda
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Kasprzak
sędzia
Paweł Kowalski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie możliwości prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej oraz niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku w tym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który kwestionuje postępowanie zabezpieczające wszczęte na podstawie nieostatecznej decyzji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego i egzekucyjnego – możliwości zabezpieczenia należności na podstawie nieostatecznej decyzji. Jest to istotne dla zrozumienia praw i obowiązków podatników oraz organów skarbowych.
“Czy zabezpieczenie podatkowe może być wszczęte na podstawie nieostatecznej decyzji? WSA w Łodzi wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.