III FSK 832/25

III FSK 832/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
III FSK 3579/21 - Wyrok NSA z 2024-01-25
I SA/Ol 568/20 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2020-11-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 284
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i zaskarżonego wyroku zawartego w skardze J. B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt III FSK 3579/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 568/20 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 14 lipca 2020 r., nr 2801-IEW.4123.7.2020 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia 1) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2024 r., III FSK 3579/21; 2) odmówić wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 14 lipca 2020 r., nr 2801-IEW.4123.7.2020 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 25 stycznia 2024 r., III FSK 3579/21, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę kasacyjną J. B. (dalej: "skarżący") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 25 listopada 2020 r., I SA/Ol 568/20, którym oddalono skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 14 lipca 2020 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
2. Pismem z 22 czerwca 2025 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę o wznowienie powyższego postępowania sądowego. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku NSA z 25 stycznia 2024 r. oraz decyzji organu z 14 lipca 2020 r. Wniosek ten nie został uzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wnioski nie zasługują na uwzględnienie.
3. Zgodnie z art. 284 p.p.s.a. wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie tamuje wykonania zaskarżonego orzeczenia, jednakże w razie upodobnienia, iż zgłaszającemu wniosek grozi niepowetowana szkoda, sąd może wstrzymać wykonanie orzeczenia. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, czy też orzeczenia jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 284 p.p.s.a. nie oznacza, iż sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.). Na stronie składającej wniosek w trybie art. 284 p.p.s.a. ciąży zatem obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Co do zasady, uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych twierdzeniach strony. Ustaleniom faktycznym dokonanym za pomocą tego środka zastępczego nie przysługuje walor pewności, a jedynie prawdopodobieństwa, stąd ocena sądu musi opierać się na dodatkowych materiałach (przede wszystkim dokumentach źródłowych) przedstawionych przez stronę.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze, skarżący domaga się wstrzymania wykonania wyroku Naczelnego Sądy Administracyjnego z 25 stycznia 2024 r., III FSK 3579/21, którym oddalono skargę kasacyjną oraz zasądzono od strony na rzecz organu kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Powyższe orzeczenie, w zakresie rozstrzygnięcia merytorycznego, nie nadaje się w ogóle do wykonania. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił środka zaskarżenia wywiedzionego przez stronę od wyroku sądu pierwszej instancji. Ponadto z orzeczenia nie wynikają, oprócz rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu kosztów, żadne prawa lub obowiązki, do których realizacji można by wykorzystać środki przymusu państwowego. Orzeczenie takie nie może zatem wywołać bezpośrednich następstw w postaci niepowetowanej szkody, która nie będzie mogła być naprawiona poprzez wydanie kolejnego wyroku. Po drugie, wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności, które miałyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania orzeczenia. Do wykazania, że wnoszącemu skargę o wznowienie postępowania grozi niepowetowana szkoda nie jest wystarczający sam wniosek strony ani powtórzenie treści przepisu. Wniosek taki musi zawierać uzasadnienie, które powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Argumentacja wnioskodawcy winna być dodatkowo wsparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej składającego wniosek. W niniejszej sprawie wnioskodawca wymogów tych nie spełnił.
Dodatkowo należy stwierdzić, że z art. 284 p.p.s.a. wynika jedynie, że składający skargę o wznowienie postępowania może domagać się tylko wstrzymania wykonania orzeczenia sądu, którym zakończyło się postępowanie sądowe objęte skargą o wznowienie. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący objął wnioskiem o wstrzymanie wykonania również decyzje organu administracji, która była przedmiotem kontroli sądów administracyjnych - WSA wydał w jej sprawie wyrok 25 listopada 2020 r., I SA/Ol 568/20, a NSA 25 stycznia 2024 r., III FSK 3579/21. Wyroki te są prawomocne, a okoliczności tej nie zmieniła złożona skarga o wznowienie przedmiotowego postępowania. Wobec tego, że wyroki te nadal pozostają w obrocie prawnym, na tym etapie postępowania sąd nie może orzekać o wstrzymaniu wykonania przedmiotowych decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. (podobnie NSA w postanowieniu z 12 grudnia 2013 r. II FSK 2870/13, z 20 września 2007 r., II FSK 672/07 i z 28 października 2010 r., II OSK 1337/10 oraz wyroku z 16 października 2009 r. I OSK 1293/09).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 284 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.