III FSK 818/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. Spółka Cywilna [...] od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Spółka argumentowała, że częściowe umorzenie postępowania karnoskarbowego wobec jednego ze wspólników powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego wobec spółki. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepisy dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.) mają charakter zamknięty i nie obejmują takiej sytuacji. Podkreślono, że nowelizacja z 2019 r. miała na celu rozdzielenie środków prawnych, aby te same okoliczności nie mogły stanowić podstawy do zarzutów i wniosku o umorzenie. NSA podzielił to stanowisko, wskazując dodatkowo na wadliwość zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej uznano za chybione, ponieważ w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również uznano za bezzasadny, gdyż uzasadnienie wyroku WSA było wyczerpujące. W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), NSA stwierdził, że przepis ten wymaga wniosku wierzyciela o umorzenie, a takiego wniosku nie było. W konsekwencji, skargę kasacyjną oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że postępowanie egzekucyjne i karne skarbowe są odrębne, a umorzenie jednego nie wpływa automatycznie na drugie. Wskazanie na właściwość przepisów w postępowaniu egzekucyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i umorzenia postępowania karnoskarbowego wobec wspólnika. Nacisk na formalne przesłanki umorzenia egzekucji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umorzenie postępowania karnoskarbowego wobec jednego ze wspólników spółki cywilnej może stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec tej spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania karnoskarbowego wobec jednego ze wspólników spółki cywilnej nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec spółki, ponieważ przepisy dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego mają charakter zamknięty i nie obejmują takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Przepisy art. 59 u.p.e.a. enumeratywnie określają przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania karnego wobec wspólnika nie mieści się w katalogu tych przesłanek. Ponadto, postępowanie egzekucyjne i karne mają odmienne cele i nie są ze sobą bezpośrednio powiązane w tym zakresie.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej są zasadne w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej są bezzasadne, ponieważ w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
W sprawach z zakresu postępowania egzekucyjnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 18 u.p.e.a.), a nie Ordynacji podatkowej. Zarzuty odnoszące się do przepisów Ordynacji podatkowej nie są zatem adekwatne do przedmiotu sprawy.
Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nastąpiło poprzez brak wyczerpującego ustosunkowania się Sądu pierwszej instancji do zarzutów skargi?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest bezzasadny, ponieważ uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawiera wszystkie wymagane elementy i poddaje się kontroli instancyjnej.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku WSA zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być wykorzystany do podważenia merytorycznej prawidłowości stanowiska sądu, a jedynie jego formalnej poprawności.
Przepisy (25)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części, gdy z wnioskiem o umorzenie wystąpi wierzyciel. Brak takiego wniosku uniemożliwia umorzenie na tej podstawie.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku, gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 3 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 2 § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 3a § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 16
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zastosowanie środka egzekucyjnego nie stoi na przeszkodzie wymierzeniu kary w postępowaniu karnym, w sprawach o wykroczenia lub dyscyplinarnym.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania karnoskarbowego wobec wspólnika nie jest podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec spółki. • Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące przepisów Ordynacji podatkowej są nieadekwatne do przedmiotu sprawy egzekucyjnej. • Uzasadnienie wyroku WSA jest zgodne z art. 141 § 4 p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Częściowe umorzenie postępowania karnoskarbowego wobec wspólnika powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego wobec spółki. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187 § 1, 191, 2a) przez organy podatkowe. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
przepisy te z uwagi na charakter zamknięty nie mogą być interpretowane rozszerzająco • środek w postaci żądania umorzenia ma charakter formalny i odnosi się przede wszystkim do uchybień procesowych występujących w toku egzekucji, a nie do materialnej oceny istnienia bądź nieistnienia obowiązku podatkowego • wszelkie próby powoływania się przez stronę na takie same okoliczności dla zastosowania różnych instytucji prawnych należy oceniać jako sprzeczne z ratio legis nowelizacji • brak jest przepisu, który przewidywałby, że umorzenie postępowania karnoskarbowego wobec jednej z osób związanych ze spółką cywilną automatycznie rodzi skutek w postaci niedopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej względem spółki lub jej wspólników • kontrola legalności decyzji, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, nie leży jednak w granicach rozpoznawanej sprawy • żaden przepis Ordynacji podatkowej nie miał zastosowania w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego • zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie uchyla się spod merytorycznej oceny, ponieważ podstawa kasacyjna mieści się w zakresie regulacji prawnej mającej zastosowanie w sprawie.
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący
Paweł Borszowski
członek
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że postępowanie egzekucyjne i karne skarbowe są odrębne, a umorzenie jednego nie wpływa automatycznie na drugie. Wskazanie na właściwość przepisów w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i umorzenia postępowania karnoskarbowego wobec wspólnika. Nacisk na formalne przesłanki umorzenia egzekucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozgraniczenia postępowań egzekucyjnych i karnych skarbowych, co jest istotne dla praktyków. Nacisk na formalne aspekty postępowania egzekucyjnego i właściwość przepisów.
“Egzekucja podatkowa a postępowanie karne: czy umorzenie sprawy wspólnika ratuje spółkę?”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.