III FSK 797/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-20
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od spadków i darowiznpostępowanie kasacyjnezawieszenie postępowaniapodjęcie postępowanianastępstwo prawneśmierć stronynastępcy prawniprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA zawiesił i podjął postępowanie kasacyjne w sprawie podatku od spadków i darowizn po śmierci strony, wprowadzając do sprawy jej następców prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie podatku od spadków i darowizn. Po wniesieniu skargi kasacyjnej przez Dyrektora, strona skarżąca zmarła. NSA, zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesił postępowanie kasacyjne z urzędu. Po przedstawieniu przez notariusza dokumentów potwierdzających nabycie spadku przez następców prawnych, NSA postanowił podjąć zawieszone postępowanie z ich udziałem.

Sprawa dotyczy podatku od spadków i darowizn. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 października 2022 r. uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Od tego wyroku skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. W trakcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, pełnomocnik skarżącej poinformował o śmierci strony. Notariusz przedstawił dokumenty potwierdzające, że spadek po zmarłej nabyły T. K. oraz K. K. jako jej następcy prawni. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 124 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawiesił postępowanie kasacyjne z urzędu z uwagi na śmierć strony. Sąd wskazał, że przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do osoby zmarłej, co uzasadniało konieczność ujawnienia następców prawnych. Następnie, wobec udokumentowania następców prawnych, NSA postanowił podjąć zawieszone postępowanie z ich udziałem, zgodnie z art. 128 § 1 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien zawiesić postępowanie z urzędu w razie śmierci strony, a następnie podjąć je z udziałem następców prawnych, jeśli przedmiot postępowania nie odnosi się wyłącznie do osoby zmarłego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który nakazuje zawieszenie postępowania w razie śmierci strony. Jednocześnie wskazał, że nie zawiesza się postępowania, gdy przedmiot odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W tej sprawie przedmiot postępowania (podatek od spadków i darowizn) nie odnosił się wyłącznie do osoby zmarłej, co uzasadniało zawieszenie i późniejsze podjęcie postępowania z udziałem następców prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony.

p.p.s.a. art. 131

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o zawieszeniu postępowania może być w każdym czasie uchylone.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące zawieszenia i podjęcia postępowania stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

p.p.s.a. art. 128 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie podejmuje się w przypadku ustania przyczyny zawieszenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

przedmiot postępowania nieodnoszący się wyłącznie do osoby zmarłej ustawa zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zawieszenia i podjęcia postępowania w NSA po śmierci strony, zwłaszcza gdy przedmiot sprawy nie jest ściśle związany z osobą zmarłego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w postępowaniu kasacyjnym i konieczności wprowadzenia następców prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne proceduralne aspekty postępowania sądowego, szczególnie w kontekście śmierci strony i następstwa prawnego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Śmierć strony w NSA: Jak sąd kontynuuje postępowanie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 797/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Kr 835/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-10-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Podjęto zawieszone postępowanie
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 124 § 1 pkt 1, art. 131, art. 193 , art. 128 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 835/22 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 30 czerwca 2022 r., nr 1201-IOP1-2.4054.7.2022.3 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: 1) zawiesić postępowanie kasacyjne; 2) podjąć zawieszone postępowanie z udziałem T. K. oraz K. K. jako następcami prawnymi zmarłej J. K.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 20.10.2022 r. o sygn. I SA/Kr 835/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 30.06.2022 r., nr 1201-IOP1-2.4054.7.2022.3, wydane w przedmiocie podatku od spadków i darowizn - uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 19.04.2022 r.
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego.
3. Pismem z 12.02.2024 r. pełnomocnik skarżącej poinformował o śmierci skarżącej.
4. Pismem z 27.02.2024 r. (data wpływu 5.03.2024 r.) notariusz S. C.przesłał wypis z aktu notarialnego protokołu z oświadczeń o przyjęciu spadku i protokołu dziedziczenia (rep. A nr [....]) oraz wypis aktu poświadczenia dziedziczenia (rep. A nr [...]) sporządzonych 15.09.2023 r., zgodnie z którymi spadek po skarżącej nabyli: T.K. oraz K. K..
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3, który stanowi, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Z uwagi na śmierć skarżącej, a nadto przez wzgląd na przedmiot postępowania nieodnoszący się wyłącznie do osoby zmarłej, konieczne w sprawie stało się zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu ujawnienia i ewentualnego przystąpienia do udziału w sprawie następców prawnych zmarłej albo zarządcy sukcesyjnego w sprawach wynikających z prowadzenia jego przedsiębiorstwa albo ustanowienia we właściwym trybie kuratora spadku zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
5.2. Z uwagi na powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 i art. 131 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. zawiesił postępowanie kasacyjne, jak w punkcie 1 sentencji. Jednocześnie, wobec udokumentowanego wskazania następców prawnych zmarłej skarżącej, ustała przyczyna zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił podjąć zawieszone postępowanie w sprawie z udziałem następców prawnych, jak w punkcie 2 sentencji.
Sędzia NSA Stanisław Bogucki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI