III FSK 794/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-22
NSApodatkoweWysokansa
opłata za gospodarowanie odpadami komunalnyminieruchomości mieszaneakademikiustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachprawo podatkowepostępowanie administracyjneNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą kwalifikacji akademików jako nieruchomości mieszanych do celów opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Sprawa dotyczyła kwalifikacji akademików jako nieruchomości mieszanych, tj. częściowo zamieszkałych przez studentów, a częściowo niezamieszkałych, na potrzeby naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący argumentował, że akademiki powinny być traktowane jako nieruchomości niezamieszkałe. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że studenci przebywający w akademikach są mieszkańcami, a obiekty te, ze względu na część mieszkalną i inne funkcje (administracyjne, usługowe), mają charakter mieszany. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość stanowiska organów i sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną U. [...] w K. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Kwestią sporną była kwalifikacja akademików jako nieruchomości mieszanych, tj. częściowo zamieszkałych przez mieszkańców, a częściowo niezamieszkałych, generujących odpady komunalne. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że akademiki powinny być traktowane jako nieruchomości niezamieszkałe. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy prawidłowo zakwalifikowały przedmiotową nieruchomość jako mieszaną. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zajął się zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd podkreślił, że pojęcie "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy wiązać z faktycznym zamieszkiwaniem, a nie z wąskim rozumieniem terminu "zamieszkiwania" z Kodeksu cywilnego. Studenci przebywający w akademikach przez okres co najmniej roku akademickiego są uznawani za mieszkańców. Obiekty takie jak akademiki, posiadające części mieszkalne oraz inne (administracyjne, usługowe), mają charakter mieszany. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne, w tym dotyczące naruszenia art. 6c u.c.p.g. oraz przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość interpretacji przepisów przez organy i sąd pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, akademiki, ze względu na część mieszkalną dla studentów oraz inne funkcje (administracyjne, usługowe), mają charakter nieruchomości mieszanej.

Uzasadnienie

Studenci przebywający w akademikach przez okres co najmniej roku akademickiego są uznawani za mieszkańców. Obiekty te, posiadając zarówno części służące zamieszkiwaniu, jak i inne, spełniają definicję nieruchomości mieszanej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.c.p.g. art. 6c § ust. 1, 2 i 2b

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, to te, które służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stałych lub czasowych. Nieruchomości mieszane to te, które w części zamieszkują mieszkańcy, a w części nie.

u.c.p.g. art. 6o § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6m § ust. 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchwała Rady Miasta Krakowa nr XLV/1197/20 art. § 2, § 5 i § 7

Uchwała Rady Miasta Krakowa nr XLV/1200/20 art. art. 6 i 27 ust. 3

Uchwała Rady Miasta Krakowa nr XLV/1200/20 art. art. 7 i 27 ust. 4

Pomocnicze

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Pojęcie "miejsce zamieszkania" nie jest tożsame z "nieruchomością, na której zamieszkują mieszkańcy" na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

o.p. art. 2a

Ordynacja podatkowa

Wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzygane są na korzyść podatnika, jednak w tej sprawie nie wystąpiły takie wątpliwości.

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Postępowanie powinno budzić zaufanie do organów podatkowych.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieruchomości zabudowane domami studenckimi (akademikami) winny być kwalifikowane i zaliczane do nieruchomości niezamieszkałych, ale generujących odpady. Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym uchwał Rady Miasta Krakowa dotyczących metody ustalenia opłaty i regulaminu utrzymania czystości. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. Brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy przez organy podatkowe i sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy" należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, a nie odwoływać się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwania", jakie przypisuje się mu na gruncie kodeksu cywilnego zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkanymi stale Obiekty typu "akademik" składają się głównie z części przeznaczonych do zamieszkiwania Właściciele nieruchomości obowiązani są między innymi ponosić na rzecz gminy [...] opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi

Skład orzekający

Dominik Gajewski

sprawozdawca

Jacek Pruszyński

przewodniczący

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja nieruchomości typu akademiki jako mieszane na potrzeby opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz interpretacja pojęcia \"zamieszkiwania\" na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji akademików, ale jego interpretacja pojęć może mieć zastosowanie do innych nieruchomości o podobnym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za wywóz śmieci i jego interpretacji w kontekście specyficznych nieruchomości, jakimi są akademiki. Wyjaśnia kluczowe pojęcia prawne.

Akademiki a opłaty za śmieci: NSA wyjaśnia, czy studenci to "mieszkańcy"?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 794/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Gajewski /sprawozdawca/
Jacek Pruszyński /przewodniczący/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Kr 906/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-12-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1469
art. 6o ust. 1, 6m ust. 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej U. [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 906/23 w sprawie ze skargi U. [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 lipca 2023 r., nr SKO.OŚ/4170/162/2023 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
III FSK 794/24
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 15 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 906/23 oddalił skargę U. w K. (dalej: Uniwersytet, skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: organ, Kolegium) z 28 lipca 2023 r., w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniósł pełnomocnik skarżącego.
Zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1) § 2, § 5i § 7 uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1197/20 z dnia 16 września 2020 roku w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty (Dz. Urz. z 2020 r. poz. 5946) poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami oraz wysokości stawki, wynikających z tych przepisów, podczas gdy nieruchomości zabudowane domami studenckimi (akademikami) winny być kwalifikowane i zaliczane do nieruchomości niezamieszkałych, ale generujących odpady;
2) art. 6 i 27 ust. 3 załącznika do uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1200/20 z dnia 16 września 2020 roku w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków (Dz. Urz. z 2020 r. poz. 5949) poprzez ich pominięcie i niezastosowanie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, mimo że nieruchomości zabudowane domami studenckimi (akademikami) winny być kwalifikowane i zaliczane do nieruchomości niezamieszkałych, ale generujących odpady;
3) art. 7 i 27 ust. 4 załącznika do uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1200/20 z dnia 16 września 2020 roku w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków poprzez ich błędne zastosowanie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i błędne przyjęcie, że nieruchomości zabudowane domami studenckimi (akademikami) winny być kwalifikowane i zaliczane do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, podczas gdy nieruchomości zabudowane domami studenckimi (akademikami) winny być kwalifikowane i zaliczane do nieruchomości niezamieszkałych, ale generujących odpady,
4) art. 6o ust. 1 oraz 6m ust. 2 Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469 ze zm.) poprzez błędne
ich zastosowanie i wydanie decyzji, w sytuacji gdy nie zaistniały przesłanki do wezwania do złożenia korekty deklaracji, bowiem nie nastąpiła zmiana przepisów w tym zakresie i w konsekwencji wydania decyzji, bowiem skarżący złożył deklaracje DB, w oparciu o które została ustalona wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 listopada 2020 roku do 28 lutego 2022 roku, które bez zastrzeżeń zostały przyjęte przez Organ i nie nastąpiła zmiana danych, będących podstawą do ustalenia wysokości należnej opłaty, jak również nie istniały żadne uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w tych deklaracjach, które mogłyby stać się podstawą do wszczęcia postępowania podatkowego i wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;
5) art. 6c ust. 1, 2 i 2b Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez błędne jego zastosowanie i ustalenie, że domy studenckie (akademiki) stanowią nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (tzw. nieruchomości mieszane), podczas gdy nieruchomości zabudowane domami studenckimi (akademikami) winny być kwalifikowane i zaliczane do nieruchomości niezamieszkałych, ale generujących odpady;
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
6) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli decyzji administracyjnych,
7) naruszenie art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z przepisami Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez niepełne i częściowo błędne ustalenie stanu faktycznego przez Sąd pierwszej instancji, polegające na wadliwym przyjęciu, że domy studenckie (akademiki) stanowią nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (tzw. nieruchomości mieszane), podczas gdy nieruchomości zabudowane domami studenckimi (akademikami) winny być kwalifikowane i zaliczane do nieruchomości niezamieszkałych, ale generujących odpady,
8) naruszenie art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie ustaleń organów podatkowych jako prawidłowych, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze, w szczególności akceptacji błędów proceduralnych organów podatkowych, w tym art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych z uwagi na brak dokonania analizy przepisów wskazywanych przez podatnika oraz brak wyjaśnienia, dlaczego nastąpiła zmiana pierwotnego stanowiska organu podatkowego w sytuacji braku zmiany przepisów, w tym przepisów prawa miejscowego i braku zmiany stanu faktycznego sprawy oraz art. 122 w zw. z art. 187 § Ordynacji podatkowej poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym oraz niedostateczne rozważenie istotnych dla sprawy okoliczności z pominięciem stanowiska skarżącego wyrażanego w toku postępowania podatkowego, skutkujące m.in. przyjęciem bez żadnego dowodu, iż mieszkańcy meldują się w akademikach skarżącego na pobyt czasowy, przyjęciem, iż nieruchomości stanowiące akademiki należy kwalifikować jako nieruchomości mieszane, tj. częściowo zamieszkałe przez ich mieszkańców; art. 141 § 1 i 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku nieodpowiadające wymogom określonym w tym przepisie, w szczególności poprzez brak prawidłowego rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez skarżącego w skardze na decyzję SKO zarzutów naruszenia: art. 2a Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika; art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych z uwagi na brak dokonania analizy przepisów wskazywanych przez podatnika oraz brak wyjaśnienia, dlaczego nastąpiła zmiana pierwotnego stanowiska organu podatkowego w sytuacji braku zmiany przepisów, w tym przepisów prawa miejscowego i braku zmiany stanu faktycznego sprawy; art. 180 § 1 i art. 21 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 pkt 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Kraków, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1200/20 z dnia 16 września 2020 r. w zw. z art. 2 lit. d rozporządzenia WE Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 763/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań (Dz. U. UE L 218 z 13.8.2008) poprzez błędne określenie postawy opodatkowania wynikającej z bezpodstawnego ustalenia, iż w akademikach studenci zamieszkują przez okres co najmniej dwunastu miesięcy; art. 121 § 1 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w decyzji SKO z dnia 24.10.2022 r. oraz naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
Wskazując na powyższe naruszenia, wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania w całości na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., ewentualnie w razie uznania przez Sąd, iż sprawa została dostatecznie wyjaśniona,
2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 p.p.s.a.,
3) zasądzenie na rzecz skarżącego od organu podatkowego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego,
4) rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie brak jest odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania oraz przesłanki wskazane w art. 189 p.p.s.a. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.
Kwestia sporna w sprawie rozpoznanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprowadza się do ustalenia czy organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały akademik (akademiki) do nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował przedmiotową nieruchomość jako nieruchomość, która w części stanowi nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomość na której nie zamieszkują mieszkańcy.
W skardze kasacyjnej postawionych zostało szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego oraz materialnego. W takiej sytuacji z reguły w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego, bowiem tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy został poprawnie ustalony i nie doszło do mających wpływu na wynik sprawy naruszeń procesowych, można przejść do oceny zastosowania prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 9 maja 2013 r., I OSK 2355/11). Niemniej w tej sprawie rozpoznanie zarzutów naruszenia prawa procesowego wymaga uprzedniego odniesienia się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, gdyż prawidłowa wykładnia tych przepisów rzutuje na ocenę stanowiska organów oraz sądu pierwszej instancji w kwestii kwalifikacji należących do U. w K. jako właściciela nieruchomości położonych przy ul. [...], ul. [...], al. [...] w K. jako nieruchomości mieszanych, tj. częściowo zamieszkałą przez mieszkańców, a częściowo niezamieszkałych, w których powstają odpady komunalne. Kwalifikacja ta przesądza o sposobie naliczania należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że ustawodawca dla potrzeb zorganizowania odbioru odpadów wprowadził dwie podstawowe kategorie nieruchomości, tj.: nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.) oraz nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.), a ponadto wskazał na kategorię mieszaną, tj. nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 2b u.c.p.g.). Nie budzi też wątpliwości uwaga sądu pierwszej instancji, że ustawodawca nie zdefiniował użytych w art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g. pojęć: "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" oraz "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy". W orzecznictwie nie ma pełnej zgodności, co do rozumienia tych pojęć. Z jednej strony prezentowany jest pogląd, że pojęcie "zamieszkiwanie" na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach należy odczytywać przez pryzmat unormowań zawartych w kodeksie cywilnym. Stosownie zaś do art. 25 tego kodeksu, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z tego wyciągnięty został wniosek, że pod pojęciem "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy", należy rozumieć nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego, a jedynie przebywają na niej (zob. prawomocny wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12 września 2019 r., I SA/Go 281/19). Według odmiennego, dominującego poglądu, pojęcie "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", w kontekście konieczności zorganizowania odbioru odpadów komunalnych, należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, a nie odwoływać się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwania", jakie przypisuje się mu na gruncie kodeksu cywilnego.
Analiza treści art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g., prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale. Chodzi o to, aby wszystkie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, choćby robili to nieregularnie, wchodziły w zakres abstrakcyjnego pojęcia "nieruchomości zamieszkanych", w przeciwieństwie do tych, na których nie mieszkają mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (zob. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., II OSK 1418/15; wyrok WSA w Szczecinie z 14 lutego 2018 r., I SA/Sz 992/17; wyrok WSA w Krakowie z 5 kwietnia 2018 r., I SA/Kr 122/18; publik. CBOSA). Podobnie stanowisko prezentowane jest też w piśmiennictwie (zob. M. Budziarek [w:] M. Budziarek, A. Szymczak, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz WKP 2021, komentarz do art. 6c u.p.c.g.; a także R. Lewandowski, Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi - wybrane problemy, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 2019 r. nr 10, s. 6). Za tym stanowiskiem opowiada się również Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszej sprawie.
Należy podkreślić, że użyty w art. 6c ust. 1 u.c.p.g. zwrot "zamieszkują mieszkańcy", pod względem językowym nie jest tożsamy z użytym w art. 25 k.c. zwrotem "miejsce zamieszkania". Nie można więc utożsamiać znaczenia obydwu tych pojęć. Biorąc natomiast pod uwagę cele uregulowań zawartych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku, można stwierdzić, że ustawodawca świadomie w art. 6c u.c.p.g. nie posłużył się pojęciem "miejsca zamieszkania", o którym mowa w art. 25 k.c., lecz pojęciem "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy". Nadrzędnym celem tej ustawy, zgodnie z jej nazwą, jest utrzymanie czystości i porządku w gminach. Choć utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1 u.c.p.g.), to obowiązki z tym związane spoczywają też na właścicielach nieruchomości. Właściciele nieruchomości obowiązani są między innymi ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.c.p.g.). Przyjęty przez ustawodawcę podział na "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" oraz "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy", a także związany z tym system gospodarowania odpadami, oparte są na założeniu, że "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" generują większą ilość odpadów, niż "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy". Przy tym założeniu obojętne jest, czy nieruchomość zamieszkiwana jest przez osoby fizyczne z zamiarem stałego pobytu, czy też nie. "Zamieszkiwanie" oznacza także czasowe przebywanie w miejscowości w celach osobistych lub zawodowych. Kluczowy jest faktyczny pobyt na nieruchomości. Co jednak istotne, w art. 6c ust. 1 u.c.p.g. ustawodawca wskazuje na nieruchomości zamieszkałe "przez mieszkańców", a więc takie, które służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stałych lub czasowych. W pojęciu "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", nie będą się zatem mieścić takie nieruchomości, na których pobyt ma charakter wyłącznie incydentalny, np. nieruchomości, na których świadczone są usługi hotelarskie (zob. też art. 6j ust. 3a u.c.p.g.). Z kolei nieruchomość, którą w części zamieszkują mieszkańcy, a w części nie zamieszkują mieszkańcy, będzie miała charakter mieszany (art. 6c ust. 2b u.c.p.g.).
Obiekty typu "akademik" składają się głównie z części przeznaczonych do zamieszkiwania, czyli z pokoi mieszkalnych wraz z ewentualnymi łazienkami i aneksami kuchennymi. Co przy tym istotne, pobyt studentów na terenie akademików wiąże się z ich przebywaniem w celu mieszkalnym na okres przynajmniej roku akademickiego. Oczywiście, część pomieszczeń akademika może być wykorzystywana do innych celów, które nie służą zamieszkiwaniu sensu stricto, np. części administracyjno-biurowej, stołówki, świetlicy, pralni, sali gimnastycznej, sali rehabilitacyjnej, pracowni komputerowej, czytelni, siłowni itp. Część niezamieszkała może również być wykorzystywana pod działalność gospodarczą (np. poprzez prowadzenie działalności gospodarczej przez właściciela obiektu lub poprzez wydzierżawienie jej przedsiębiorcy). W takim przypadku nieruchomość będzie miała charakter mieszany w rozumieniu art. 6c ust. 2b u.c.p.g.
W tej sprawie nie budzą wątpliwości ustalenia organów, słusznie zaakceptowane przez sąd pierwszej instancji, że sporne obiekty mają charakter "nieruchomości mieszanej", które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (studenci), a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Jak wskazał sąd pierwszej instancji, organy w sposób wystarczający odniosły się przy tym do definicji mieszkańca - wynikającej z treści art. 2 lit. b załącznika do uchwały nr XLV/1200/20 Rady Miasta Krakowa, która odsyła do przepisu art. 2 lit. d rozporządzenia WE Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 763/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań (Dz. U. UE L 218 z 13.8.2008 r.). W świetle tych regulacji, studenci (lokatorzy domów studenckich) powinni być uznani za mieszkańców Miasta Krakowa. W okresie zamieszkiwania przez nich w domach studenckich na terenie Miasta Krakowa jest to miejsce, w którym faktycznie przebywają, niezależnie od czasowych nieobecności związanych z przerwami w nauce.
W świetle powyższego nie można zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej, dotyczącymi naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. W szczególności niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 6c ust. 1 - 2 i ust. 2b u.c.p.g., poprzez błędne jego zastosowanie i ustalenie, że domy studenckie (akademiki) stanowią nieruchomości, które w części stanowią nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, a w części nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, podczas gdy - zdaniem autora skargi kasacyjnej - nieruchomości zabudowane domami studenckimi (akademikami) powinny być kwalifikowane i zaliczane do nieruchomości niezamieszkałych, ale generujących odpady. Wbrew twierdzeniem autora skargi kasacyjnej, takiego poglądu nie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 1089/21. Cytowany przez autora skargi kasacyjnej fragment tego wyroku uzasadnienia skargi kasacyjnej nie stanowi wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz orzekającego w pierwszej instancji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (wyrok z 5 grudnia 2018 r., II SA/Gd 532/18). Co jednak najważniejsze, w przywołanej sprawie ani WSA w Gdańsku, ani też Naczelny Sąd Administracyjny, nie rozstrzygały o kwalifikacji akademików jako nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Sprawa ta wywołana była skargą właściciela nieruchomości, na której prowadzona była działalność gospodarcza w formie usług hotelowych, a powstały w tej sprawie spór nie dotyczył kwalifikacji tej nieruchomości, jako niezamieszkałej, lecz wprowadzenia przez radę gminy dodatkowego kryterium ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tj. ustalenie minimalnej ilości pojemników w odniesieniu do powierzchni nieruchomości niezamieszkałej. Okoliczności faktyczne przywołanej sprawy są zatem odmienne od okoliczności faktycznych niniejszej sprawy.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie organy prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy art. 6c ust. 1 - 2 i 2b u.c.p.g., a w konsekwencji także przepisy art. 6o ust. 1 i art. 6m ust. 2 u.c.p.g. oraz § 2, § 5 i § 7 uchwały Rady Miasta Krakowa nr XLV/1197/20, jak też art. 6, art. 7 i art. 27 ust. 3 i ust. 4 załącznika do uchwał Rady Miasta Krakowa nr XLV/1200/20. Zarzuty naruszenia tych przepisów są niezasadne. Fakt, że w poprzednich okresach rozliczeniowych Uniwersytet deklarował sporne obiekty, jako nieruchomości niezamieszkałe przez mieszkańców, jak też to że nie zmieniły się w tym zakresie przepisy, nie oznacza wadliwości wydanych w tej sprawie decyzji.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 2a o.p., który to przepis nakazuje, aby niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, były rozstrzygane na korzyść podatnika. W tej sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do rozumienia zastosowanych przepisów prawa, których nie dało się usunąć w drodze wykładni.
Niezasadne są też zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1. Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, że materiał dowodowy, który posłużył organom podatkowym do rozstrzygnięcia tej sprawy jest dostatecznie wyczerpujący, a jego ocena nie pozwala na przyjęcie dowolności w analizie. Nie została w związku z tym naruszona zasada obiektywnej prawdy materialnej. Pomiędzy ustaleniami, a podjętymi ocenami organów nie wystąpiły sprzeczności. Wyciągnięte przez organy wnioski są logiczne i spójne.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom przewidzianym art. 141 § 1, 4 p.p.s.a. i umożliwia jego kontrolę instancyjną. Sąd pierwszej instancji wskazał bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawę rozstrzygnięcia i uzasadnił swoje stanowisko, odnosząc się do zarzutów skargi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera dostateczne wyjaśnienie powodów oddalenia skargi. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które zostało sporządzone zgodnie z wymogami zawartymi w art. 141 § 4 p.p.s.a., dowodzi, że wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji w prawidłowy sposób wywiązał się ze swoich obowiązków. Natomiast odmienne stanowisko Sądu wyrażone w zaskarżonym wyroku nie upoważnia do czynienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 tej ustawy. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2243/11, publik. CBOSA).
Także za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy (...). Podstawą orzekania jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego. Nadto Sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.) oraz dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (zob. B. Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 317 - 318). Wprawdzie Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, ale pod warunkiem, iż jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie - art. 106 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wyjaśniono szczegółowo, że Sąd dopuścił się w tym zakresie uchybień, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej lakonicznie wskazano na przyjęcie przez Sąd ustaleń organów podatkowych jako prawidłowych, a także dowołanie się ogólne do przepisów Ordynacji podatkowej.
Uwzględniając przedstawioną powyższą argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
SNSA Wojciech Stachurski SNSA Dominik Gajewski SNSA Jacek Pruszyński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI