III FSK 905/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-22
NSApodatkoweWysokansa
wyłączenie sędziegoniezawisłość sędziowskabezstronnośćprawo o ustroju sądów administracyjnychpodatek od nieruchomościskarżącywniosek formalnyKrajowa Rada Sądownictwasąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając go za niespełniający wymogów formalnych.

Spółka złożyła wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego NSA Anny Dalkowskiej, powołując się na okoliczności jej powołania i późniejszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek, uznając, że nie wykazał on związku między podnoszonymi zarzutami a konkretną sprawą podatkową oraz nie spełnił wymogów formalnych.

Spółka S. sp. z o.o. złożyła wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego NSA Anny Dalkowskiej, argumentując, że jej powołanie i późniejsze działania, w tym aktywność w Ministerstwie Sprawiedliwości i Krajowej Radzie Sądownictwa, podważają jej niezależność. Wniosek odnosił się do sprawy dotyczącej odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu wniosku, postanowił go odrzucić. Sąd uznał, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 5a § 5 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, ponieważ nie wykazał związku między podnoszonymi przez spółkę okolicznościami dotyczącymi sędziego a konkretną sprawą podatkową oraz jej potencjalnym wpływem na wynik sprawy. Sąd oddalił również wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, wskazując na specyfikę postępowania wpadkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wykazał związku między podnoszonymi zarzutami a konkretną sprawą oraz jej potencjalnym wpływem na wynik.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek nie wykazał, iż okoliczności dotyczące sędziego mogłyby wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, ani nie wykazał związku z charakterem sprawy czy stroną postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (28)

Główne

p.u.s.a. art. 5a § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dopuszczalne jest badanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego z uwzględnieniem okoliczności powołania i postępowania po powołaniu, jeśli może to wpłynąć na wynik sprawy.

p.u.s.a. art. 5a § 5

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności musi zawierać żądanie stwierdzenia przesłanek oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami.

p.u.s.a. art. 5a § 6

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Wniosek niespełniający wymogów formalnych lub złożony po terminie podlega odrzuceniu.

Dz.U. 2024 poz 1267 art. 5a § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 2024 poz 1267 art. 5a § 5

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 2024 poz 1267 art. 5a § 6

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 5a § 11

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 18

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 125 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 5a § 4

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 17

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 63

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 9

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2024 poz 1267 art. 5a § 4

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 2024 poz 1267 art. 5a § 10

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 2024 poz 1267 art. 5a § 11

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 2024 poz 1267 art. 5a § 17

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 2024 poz 1267 art. 5a § 18

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. z 2024 r. poz. 935 art. 125 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2024 r. poz. 935 art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 6 § 1

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Karta Praw Podstawowych art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 231 § 2

Kodeks karny

Dz.U. z 2024 r. poz. 1186

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wykazał związku między podnoszonymi okolicznościami a konkretną sprawą i jej potencjalnym wpływem na wynik.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki dotycząca powołania i postępowania sędziego NSA Anny Dalkowskiej powinna prowadzić do jej wyłączenia od orzekania w przedmiotowej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

brak jest żądania stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 1 Spółka nie wykazała, że okoliczności te mogłyby ewentualnie wpływać na rozstrzygnięcie sprawy nie wykazał dowodami po pierwsze istnienia przesłanek pozytywnych wyłączenia sędziego oraz po drugie jakiegokolwiek związku pomiędzy okolicznościami, które wskazała na poparcie swoich twierdzeń, z okolicznościami dotyczącymi Spółki i z charakterem sprawy.

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący

Tomasz Zbrojewski

sprawozdawca

Joanna Salachna

członek

Izabela Najda-Ossowska

członek

Jolanta Rudnicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosku o wyłączenie sędziego w sądzie administracyjnym, w szczególności wymogów formalnych takiego wniosku i konieczności wykazania związku z konkretną sprawą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania uregulowanego w Prawie o ustroju sądów administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w kontekście polskiego wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędzia NSA Anna Dalkowska mogła być stronnicza? NSA odrzuca wniosek o wyłączenie z powodu braków formalnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 905/23 - Postanowienie S NSA
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący/
Jolanta Rudnicka
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Izabela Najda-Ossowska
Joanna Salachna
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Wr 589/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-03-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 5a § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia NSA Joanna Salachna sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku S. sp. z o.o. z siedzibą w L. o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w sprawie ze skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 589/22 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 6 czerwca 2022 r., nr SKO/PO-413/154/2022 w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia: odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
S. sp. z o.o. z siedzibą w L. (Spółka) wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 589/22, oddalającego skargę Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 6 czerwca 2022 r., nr SKO/PO-413/154/2022, w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2020 r.
Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 25 lutego 2025 r. wyznaczył termin rozprawy w niniejszej sprawie na dzień 1 kwietnia 2025 r. w składzie: sędzia NSA Dominik Gajewski (przewodniczący), sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), sędzia NSA Paweł Borszowski, sędzia zastępca sędzia NSA Bogusław Woźniak. Zawiadomienie o terminie rozprawy i składzie orzekającym zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 14 marca 2025 r.
Pismem z dnia 21 marca 2025 r. (w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia dokonanego w oparciu o art. 5a § 4 zdanie trzecie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, zwana dalej: "p.u.s.a.") Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, złożyła wniosek, na podstawie art. 5a § 1 i § p.u.s.a., o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności i wyłączenie sędziego Anny Dalkowskiej od orzekania ze względu na niespełnienie wymogu niezawisłości i bezstronności w przedmiotowej sprawie.
Spółka stwierdziła, że udział sędziego NSA Anny Dalkowskiej w postępowaniu w składzie orzekającym będzie prowadził do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych.
Spółka wskazała na następujące okoliczności:
1. do powołania Anny Dalkowskiej na sędziego NSA doszło na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przez przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw i w trybie przesądzającym o nielegalności powołania sędziego;
2. okoliczności powołania Anny Dalkowskiej na sędziego NSA wskazują, że to nie merytoryczne kwalifikacje i doświadczenie były powodem Jej powołania;
3. postępowanie sędziego NSA Anny Dalkowskiej już po Jej powołaniu na sędziego NSA wskazuje na to, że przedkłada ona aktywność w administracji publicznej, a więc w organach władzy wykonawczej, nad aktywność wynikającą z pełnienia funkcji sędziego NSA; już po powołaniu do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego sędzia NSA Anna Dalkowska nadal pozostawała na stanowisku podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości;
4. aktywność sędziego NSA Anny Dalkowskiej już po powołaniu do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego - sędzia NSA Anna Dalkowska nie wskazywała na to, iż realizowała aktywność orzeczniczą, ale raczej skupiła się na staraniach o uzyskanie statusu członka Krajowej Rady Sądownictwa, a po powodzeniu w tych staraniach wystąpiła o zmniejszenie wymiaru orzekania ze względu "na szczególne obciążenie obowiązkami w Krajowej Radzie Sądownictwa";
5. prokurator z Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, po rozpoznaniu zawiadomienia lustitii wszczął w dniu 11 czerwca 2024 r. śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień i działania na szkodę interesu publicznego w celu osiągnięcia korzyści osobistej przez 20 sędziów członków KRS w okresie od 2017 r., tj. o czyn z art. 231 § 1 i 2 k.k. (nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza), o czym poinformowała w mediach społecznościowych Prokuratura Krajowa; osoby wskazane w zawiadomieniu, w tym sędzia NSA Anna Dalkowska, byli funkcjonariuszami publicznymi i podejmowali działania sprzeczne z prawem, co może w konsekwencji skutkować odpowiedzialnością karną z art. 231 k.k.;
6. sędzia NSA Anna Dalkowska była zagorzałą obrończynią "reform" PiS w sądach przed TSUE; to ona miała stać za rezygnacją z funkcji prezesa największego sądu w Polsce - Sądu Okręgowego w W. - J. B., jak również domagała się dymisji wiceprezes Sądu Rejonowego w M. A. K. - sędzia nie zgodziła się na areszt dla uczestnika manifestacji Strajku Kobiet, który uderzył księdza.
Rozwijając swoje stanowisko Spółka wskazała m.in. na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 listopada 2021 r. (Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce) w sprawie ze skarg nr 49868/19 i 57511/19 oraz stwierdziła, że zdaniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Krajowa Rada Sądownictwa "w kształcie nadanym jej ustawą nowelizującą z 2017 r.", tzn. Krajowa Rada Sądownictwa w kształcie, w którym przeprowadzono procedurę skutkująca powołaniem Anny Dałkowskiej na sędziego NSA, nie spełnia standardów, które pozwalałyby uznać to powołanie za legalne. Spółka podniosła, że Anna Dalkowska przed powołaniem na sędziego NSA nie miała jakiegokolwiek doświadczenia w pracy sędziego sądu administracyjnego, ani nawet asesora sędziego sądu administracyjnego. W konkursie na stanowisko sędziego sądu administracyjnego, w którym Anna Dalkowska wzięła udział, tzn. w konkursie, który odbył się w 2012 r., nie uzyskała akceptacji Krajowej Rady Sądownictwa. Kwalifikacje Anny Dalkowskiej zostały ocenione niżej niż kwalifikacje referendarza sądowego w wojewódzkim sądzie administracyjnym. Anna Dalkowska legitymowała się natomiast pracą w Ministerstwie Sprawiedliwości (na zasadzie delegowania od dnia 1 lutego 2017 r.). W Ministerstwie Sprawiedliwości Anna Dalkowska pełniła w latach 2018-2019 funkcję dyrektora Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji, a następnie od 2019 r. funkcję podsekretarza stanu. Spółka zaznaczyła, że faktem znanym notoryjnie pozostaje, że to właśnie Ministerstwo Sprawiedliwości - i to właśnie w okresie, w którym pracowała w nim Anna Dalkowska - było projektodawcą zmian legislacyjnych w zakresie ukształtowania podmiotowego Krajowej Rady Sądownictwa. Zmiany te - jak wykazuje orzecznictwo europejskie - godziły w standardy prawa do sądu, w tym w szczególności w zakresie gwarancji niezawisłości sędziów. Zdaniem Spółki, kandydatura Anny Dalkowskiej została wybrana przez Krajową Radę Sądownictwa pomimo tego, że pozostałe kandydatury w tym samym konkursie przedstawiały lepsze kwalifikacje do pełnienia funkcji sędziego sądu administracyjnego. Przykładowo, kandydujący w tym samym konkursie M. O. w latach 2005-2007 zajmował stanowisko asesora sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, a od 2007 był sędzią w tym Sądzie. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 października 2007 r. został powołany do pełnienia urzędu sędziego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu (w Wydziale I tego Sądu). Od 1 września 2013 r. był delegowany do pełnienia czynności sędziego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Izby Finansowej, gdzie początkowo orzekał w wymiarze 1 sesji w miesiącu, a od 1 kwietnia 2016 r. w pełnym wymiarze. Z kolei W. S. zajmował w latach 2004-2007 stanowisko asesora sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku, a od 2007 jest sędzią w tym Sądzie, przy czym jednocześnie był później prezesem tego Sądu. Był również delegowany do pełnienia czynności sędziego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Spółka zwróciła uwagę na doświadczenie naukowe w dziedzinie prawa finansowego i podatkowego tego Kandydata, a więc na doświadczenie odpowiednie do orzekania w Izbie Finansowej NSA oraz stwierdziła, że Anna Dalkowska ma doświadczenie naukowe w dziedzinie prawa, to jednak nie w zakresie prawa finansowego czy podatkowego. Anna Dalkowska uzyskała awans na sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego z poziomu sędziego sądu rejonowego, a więc z pominięciem szczebli kariery zawodowego sędziego. W ocenie Spółki istnieją podstawy do uznania, że o wyborze kandydatury Anny Dalkowskiej przesądziło jej zaangażowanie w prace Ministerstwa Sprawiedliwości (było ono projektodawcą zmian w Krajowej Radzie Sądownictwa) oraz angażowanie się w poparcie dla tych zmian. Wpływ Ministerstwa był decydujący dla wyboru kandydatury Anny Dalkowskiej na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spółka zwróciła uwagę, że Anna Dalkowska już po powołaniu na sędziego NSA silniej niż w aktywność orzeczniczą angażowała się w inną działalność, tzn. w prace Krajowej Rady Sądownictwa, która wciąż pozostaje organem budzącym co najmniej wątpliwości z punktu widzenia legalności działania oraz Ministerstwa Sprawiedliwości (tj. organu władzy wykonawczej). Zdaniem Spółki również ograniczenie aktywności orzeczniczej na rzecz aktywności w pracach Krajowej Rady Sądownictwa jest znamienne w kontekście tego, że wcześniej Anna Dalkowska nie uzyskała doświadczenia w zakresie prawa finansowego i podatkowego, w tym w szczególności doświadczenia w orzekaniu. Spółka podała, że żądanie tożsame z zawartym w niniejszym wniosku - w odniesieniu do sędziego NSA Anny Dalkowskiej - zostało uwzględnione w sprawie o sygn. akt III FSK 605/24. Sędzia NSA Anna Dalkowska została wyłączona także od orzekania w sprawie o sygn. akt III FSK 112/24, co zdaniem Spółki stanowi dodatkowe potwierdzenie zasadności niniejszego wniosku.
Spółka powołała się następujące dowody:
- postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 lutego 2021 r., nr 1130.20.2021, o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego (M.P. z 2021 r. poz. 425);
- uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 18 czerwca 2020 r., nr 487/2020, w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwa stanowiska sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Izbie Finansowej (M.P. z 2018 r. poz. 634);
- orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: wyrok Wielkiej Izby Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawach połączonych C-585/18, C-624/18 i C-625/18, A.K. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa i C.P. i D.O. przeciwko Sądowi Najwyższemu; wyrok Wielkiej Izby Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 grudnia 2023 r. w sprawie C-718/21 przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa;
- orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka: wyrok z dnia 22 lipca 2021 r., skarga nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; wyrok z dnia 8 listopada 2021 r., skargi nr 49868/19 i 57511/19 Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce; wyrok z dnia 3 lutego 2022 r., skarga nr 1469/20, Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce;
- uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 27 marca 2012 r., nr 97/2012, postanawiającej m.in. o nieprzedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sędzi Anny Dalkowskiej;
- https://oko.press/prezydent-hurtowo-awansuje-wspolpracownikow-resortu-ziobry;
- https://www.rp.pl/sady-i-trybunaly/art8656641-anna-dalkowska-wiceminister-
sprawiedliwosci-i-sedzia-nsa-laczenie-tych-funkcji-moze-miec-powazne-konsekwencje;
- https://www.wprost.pl/kraj/10437919/anna-dalkowska-rezygnuje-z-funkcji-
wiceministra-sprawiedliwosci-bedzie-sedzia-nsa.html;
- https://wiadomosci.onet.pl/kraj/anna-dalkowska-wiceminister-ms-i-sedzia-nsa-wyroki- moga-byc-podwazane/ic7rvd;
- https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/prokuratura-krajowa-sledztwo-w-sprawie-
sedziowczlonkow-krs, 526136.html;
- https://oko.press/zastepczyni-ministra-ziobry-awans-az-do-nsa;
- postanowienie NSA z dnia 7 października 2024 r., sygn. akt III FSK 605/24.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 23 kwietnia 2025 r. i 26 maja 2025 r. oddalił wnioski sędziego NSA Anny Dalkowskiej o wyłączenie odpowiednio sędziego NSA Iwony Boguckiej i sędziego NSA Tomasza Zbrojewskiego od rozpoznania przedmiotowego wniosku.
Pismem z dnia 21 lipca 2025 r. sędzia NSA Anna Dalkowska wniosła, na podstawie "art. 125 pkt 1" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 5a § 17 p.u.s.a., o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przez Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie Ts 119/25 w przedmiocie skargi konstytucyjnej. W skardze kasacyjnej ww. Sędzia powołała się m.in. na art. 5a § 1, § 5, § 6, § 10, § 11, § 18 p.u.s.a.
Pismem z dnia 19 października 2025 r. sędzia NSA Anna Dalkowska, na podstawie art. 5a § 11 p.u.s.a., przedstawiła stanowisko w sprawie przedmiotowego wniosku Spółki. W oparciu o art. 5a § 6 p.u.s.a. złożyła wniosek formalny o odrzucenie wniosku w sprawie zbadania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwagi na jego braki formalne. Wskazała, że Spółka nie wykazała załączonymi dowodami po pierwsze istnienia przesłanek pozytywnych wyłączenia sędziego oraz po drugie jakiegokolwiek związku pomiędzy okolicznościami, które wskazała na poparcie swoich twierdzeń, z okolicznościami dotyczącymi Spółki i z charakterem sprawy. Oświadczyła także, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć o braku Jej bezstronności w niniejszej sprawie. Powołanie przez Prezydenta RP na urząd sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego nastąpiło wskutek obiektywnej i transparentnej procedury konkursowej przed Krajową Radą Sądownictwa, posiadającą demokratyczny mandat Narodu mający swe źródło w konstytucyjnych zasadach wynikających z art. 2 i art. 4 Konstytucji RP na podstawie uchwały, która była przedmiotem kontroli przez Sąd Najwyższy z zagwarantowaniem skutecznej ochrony sądowej wszystkich członkom procedury konkursowej. Oświadczyła, że brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzeń, aby Jej postępowanie po powołaniu na urząd sędziego, w szczególności członkostwo w Krajowej Radzie Sądownictwa, tj. w konstytucyjnym organie państwa, będące następstwem powołania na podstawie i zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 12 maja 2011 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1186) stanowiło okoliczność "powołującą" obniżenie Jej standardu bezstronności i niezależności w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne odniesienie się do wniosku sędziego NSA Anny Dalkowskiej o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie Ts 119/25 w przedmiocie skargi konstytucyjnej opartej o przepisy będące podstawą orzekania w tym postępowaniu wpadkowym.
Skład orzekający podziela pogląd wyrażony w postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt III FSK 719/24, że co do zasady przepisy p.p.s.a. mają ograniczone zastosowanie w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 5a p.u.s.a. Procedura badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności została uregulowana w ustawie ustrojowej i przepisy p.p.s.a. stosuje się w zakresie wynikającym z tej regulacji i niezbędnym do jej realizacji. W szczególności, zgodnie z odesłaniem z art. 5a § 18 p.u.s.a., w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do postępowania toczącego się na skutek wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oczywiście, odesłanie do stosowania przepisów o zażaleniu, na drodze kolejnych odesłań z art. 197 § 2 i art. 193 p.p.s.a., prowadzi do możliwości stosowania przepisów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Należy mieć jednak na względzie, że odesłanie następuje do stosowania odpowiedniego. Stosowanie odpowiednie wymaga uwzględnienia szczególnego charakteru postępowania testowego i jego celu. Wniosek złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a. nie jest wnioskiem, o jakim mowa w art. 63 p.p.s.a., wniosek ten nie wszczyna odrębnego postępowania sądowego, ale w granicach danej sprawy sądowoadministracyjnej, inicjuje postępowanie wpadkowe, tak jak przykładowo wniosek o wyłączenie sędziego. Postępowanie prowadzone z takiego wniosku nie ma na celu ochrony interesu prawnego sędziego poddanego testowi. Przedmiotem ochrony jest prawo strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd, a nie sfera interesu sędziego, przez udział w konkretnym składzie orzekającym sędzia nie realizuje własnych uprawnień, które podlegałyby ochronie i uzasadniały zawieszenie postępowania, co z kolei miałoby hamujący wpływ na możliwość rozpoznania sprawy sądowej, dotyczącej ochrony interesu prawnego strony tego postępowania. Ustawodawca jednoznacznie sprzeciwia się takiej możliwości, wprowadzając regulację dotyczącą terminów rozpoznawania wniosków, zawartą w art. 5a § 11 i § 14 p.u.s.a. Terminy wskazane przez ustawodawcę, jakkolwiek o instrukcyjnym charakterze, sprzeciwiają się zawieszeniu postępowania testowego, gdyż brak rozpoznania wniosku złożonego na podstawie art. 5a p.u.s.a. stoi na przeszkodzie do rozpoznania sprawy sadowoadministracyjnej. Wskazane argumenty uzasadniają tezę, że przy rozpoznawaniu wniosku dotyczącego zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności, nie stosuje się przepisów rozdziału 9 p.p.s.a., regulujących zawieszenie postępowania i jego podjęcie. Zawieszenie takie odnosiłoby się w swych skutkach w istocie do postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zawisłej ze skargi (skargi kasacyjnej) strony, a nie wyłącznie do rozpoznania wniosku złożonego w trybie art. 5a p.u.s.a., a do tego skład wylosowany do rozpoznania wniosku z art. 5a p.u.s.a. nie ma uprawnienia, nie jest wszak sądem orzekającym w sprawie (ze skargi bądź skargi kasacyjnej).
Z tych względów nie było podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania prowadzonego w trybie art. 5a p.u.s.a.
Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a., dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Stosownie do dyspozycji art. 5a § 5 p.u.s.a., wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać: 1) żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 1; 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 5, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny, o czym stanowi art. 5a § 6 p.u.s.a.
Naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności jest powiązane z jego możliwym wpływem na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy (por. J. Chlebny, W. Chróścielewski, Test niezawisłości i bezstronności sędziego - forma przeciwdziałania kryzysowi w sądownictwie administracyjnym, PiP 2024, nr 6, s. 13). Rekonstruując zatem z treści norm art. 5a § 5 w zw. z art. 5a § 1 p.u.s.a. wymagania wniosku dotyczącego zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności należy stwierdzić, że treść ww. wniosku powinna się odnosić do "okoliczności danej sprawy" oraz uwzględniać okoliczności dotyczące uprawnionego oraz charakteru sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2025 r., sygn. akt I FSK 1978/21).
Analiza wniosku Spółki z dnia 21 marca 2025 r. prowadzi do konkluzji, że nie spełnia on wymagań, o których mowa w art. 5a § 5 p.u.s.a. Brak jest w nim mianowicie żądania stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 1, tj. brak jest żądania zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, gdyż w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.
Jakkolwiek podniesiona we wniosku argumentacja, opisana powyżej, dotyczy okoliczności towarzyszących powołaniu Anny Dalkowskiej na stanowisko sędziego NSA i Jej postępowania po powołaniu, to jednakże Spółka nie wykazała, że okoliczności te mogłyby ewentualnie wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, której przedmiotem jest odmowa zwrotu - przez organ administracji publicznej (Prezydent Miasta L.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy) - obowiązany do realizowania fiskalnego interesu Skarb Państwa - nadpłaty w podatku od nieruchomości za konkretny rok. Należy podzielić stanowisko sędziego NSA Anny Dalkowskiej zawarte w piśmie z dnia 19 października 2025 r., że wnioskodawca "nie załączył do wniosku żadnych dowodów na istnienie ewentualnego związku pomiędzy spółką, ewentualnie członkami zarządu spółki, charakterem sprawy dotyczącej podatku od nieruchomości a ewentualnymi deficytami bezstronności sędziego". W tym miejscu zauważenia wymaga, że w sprawach, na które powołuje się Spółka, stroną skarżącą (wnioskodawcą wyłączenia sędziego Anny Dalkowskiej od orzekania) była spółka z udziałem Skarbu Państwa. W tej sprawie wnioskodawcą zaś jest podmiot prawa prywatnego, którego udziałowcem jest także podmiot prawa prywatnego. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że wymogiem formalnym wniosku o zbadanie spełniania przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności na mocy art. 5a § 1 i § 5 pkt 2 p.u.s.a. jest wskazanie konkretnych przyczyn, które mogą prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego w okolicznościach konkretnej sprawy oraz z uwzględnieniem możliwego wpływu tych okoliczności na jej wynik. Z tego obowiązku Spółka, w tej konkretnej sprawie, nie wywiązała się.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 5a § 6 p.u.s.a. odrzucił wniosek.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI