III FSK 782/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który uchylił postanowienia dotyczące zajęcia środków na rachunku bankowym. Skarżący organ zarzucał WSA naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię art. 54a Prawa bankowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny ma obowiązek badać, czy środki na rachunku bankowym nie podlegają egzekucji, zgodnie z art. 10 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Nawet jeśli art. 54a Prawa bankowego odwołuje się do art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego, a nie wprost do art. 10 § 4 u.p.e.a., zasada równości wobec prawa wymaga, aby świadczenia wyłączone z egzekucji były traktowane jednolicie w postępowaniu administracyjnym i cywilnym. NSA uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy i nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obowiązku organu egzekucyjnego do weryfikacji wyłączeń z egzekucji na rachunkach bankowych oraz zasady równości wobec prawa w tym zakresie.
Dotyczy egzekucji administracyjnej i zajęcia rachunków bankowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek badać, czy środki na rachunku bankowym nie podlegają egzekucji na mocy art. 10 § 4 u.p.e.a., nawet jeśli art. 54a Prawa bankowego odwołuje się do innych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny ma taki obowiązek, zarówno przed dokonaniem zajęcia, jak i w trybie skargi na czynności egzekucyjne.
Uzasadnienie
Zasada równości wobec prawa wymaga jednolitego traktowania świadczeń wyłączonych z egzekucji, niezależnie od tego, czy postępowanie jest cywilne czy administracyjne. Art. 54a Prawa bankowego, mimo braku bezpośredniego odniesienia do art. 10 § 4 u.p.e.a., jest adresowany również do administracyjnych organów egzekucyjnych.
Czy zajęcie w toku egzekucji administracyjnej składnika majątku wyłączonego z egzekucji na mocy art. 10 § 4 u.p.e.a. stanowi podstawę do wniesienia skargi na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi podstawę do wniesienia skargi.
Uzasadnienie
Skarga na czynność egzekucyjną ma gwarantować stronie pełną i realną ochronę w razie wystąpienia nieprawidłowości w egzekucji administracyjnej, a jej celem jest obalenie konkretnej czynności egzekucyjnej.
Czy uzasadnienie wyroku WSA w Kielcach spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a.?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie spełnia wymogi.
Uzasadnienie
Z motywów wyroku wynika tok rozumowania sądu pierwszej instancji, pozwalający jednoznacznie ustalić przesłanki podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, co umożliwia kontrolę instancyjną.
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 10 § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Świadczenia z pomocy społecznej, świadczenie wychowawcze oraz inne wymienione świadczenia nie podlegają egzekucji.
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego.
Prawo bankowe art. 54a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Środki pieniężne na rachunkach bankowych pochodzące ze świadczeń wymienionych w przepisach (w tym świadczeń z pomocy społecznej) są wolne od zajęcia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia postanowienia organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uchyla postanowienie lub decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
u.p.e.a. art. 80 § § 2a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie może obejmować określonych środków.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Do postępowania egzekucyjnego stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.
k.p.c. art. 833 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Określa świadczenia, które są wolne od egzekucji.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli jest bezzasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny ma obowiązek badać, czy zajmowane środki na rachunku bankowym nie są wyłączone z egzekucji na mocy art. 10 § 4 u.p.e.a. • Zasada równości wobec prawa wymaga jednolitego traktowania świadczeń wyłączonych z egzekucji w postępowaniu administracyjnym i cywilnym.
Odrzucone argumenty
WSA nieprawidłowo uchylił postanowienia organów, nie wskazując konkretnych naruszonych przepisów postępowania. • WSA dokonał błędnej wykładni art. 54a Prawa bankowego. • Uzasadnienie wyroku WSA jest wadliwe i niekompletne (naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Godne uwagi sformułowania
Organ egzekucyjny jest zobowiązany kontrolować, czy środki przekazane mu przez bank nie stanowią środków, o których mowa w art. 10 § 4 u.p.e.a. • Obowiązek wyjaśnienia, czy należności na rachunku bankowym podlegają zajęciu, spoczywa na organie egzekucyjnym, zarówno przed dokonaniem zajęcia, jak i później w trybie skargi na czynności egzekucyjne. • Zasada równości wobec prawa wymaga jednolitego traktowania zobowiązanych. • Eliminowanie sprzecznych z prawem czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora leży także w interesie społecznym.
Skład orzekający
Anna Dalkowska
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku organu egzekucyjnego do weryfikacji wyłączeń z egzekucji na rachunkach bankowych oraz zasady równości wobec prawa w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy egzekucji administracyjnej i zajęcia rachunków bankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony dłużnika przed egzekucją świadczeń, które powinny być wolne od zajęcia, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Czy organ egzekucyjny może bezkarnie zająć Twoje świadczenia socjalne? NSA wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.