III FSK 770/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-06
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościłączne zobowiązanie pieniężnewstrzymanie wykonaniapostępowanie sądowoadministracyjneskarżącyNSAszkodaskutki trudne do odwrócenia

Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego, uznając brak wykazania przez skarżącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. Wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania, wskazując, że skarżący nie wykazał konkretnych okoliczności uzasadniających jego wniosek, a jedynie ogólne stwierdzenia.

Sprawa dotyczy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 rok. Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie, powołując się na art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, twierdząc, że uiszczenie nienależnie ustalonego zobowiązania w znacznej wysokości spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania jest wyjątkiem od zasady i wymaga wykazania przez wnioskodawcę konkretnych okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tej sprawie skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji poza ogólnym stwierdzeniem, nie opisał swojej sytuacji życiowej i majątkowej, co uniemożliwiło ocenę. Sąd zaznaczył, że sama wysokość zobowiązania podatkowego nie jest wystarczająca do uwzględnienia wniosku, jeśli nie wykaże się związku z przesłankami z art. 61 § 3 P.p.s.a. W związku z tym, na podstawie przepisów P.p.s.a., postanowiono odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał tych przesłanek.

Uzasadnienie

Skarżący nie przedstawił konkretnych okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, ograniczając się do ogólnego stwierdzenia o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody. Obowiązek wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie ma obowiązku poszukiwania ich na własną rękę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (2)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § 1, 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Art. 61 § 1 stanowi, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu. Art. 61 § 3 stanowi, że sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, oparty na ogólnym stwierdzeniu bez konkretnych okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Samo powołanie się przez wnioskodawcę na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w oparciu o konkretne okoliczności faktyczne i prawne. Sama wysokość zobowiązania podatkowego ciążąca na wnioskodawcy nie może zostać uznana za warunkującą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jeśli wnioskodawca nie wykaże związku pomiędzy uszczupleniem jego majątku a niebezpieczeństwem wystąpienia przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skład orzekający

Jolanta Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obowiązek wykazania przez skarżącego konkretnych przesłanek (znaczna szkoda, trudne do odwrócenia skutki), brak możliwości zastąpienia tych dowodów przez sąd."

Ograniczenia: Dotyczy wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a nie meritum sprawy podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej (wstrzymanie wykonania decyzji), a nie meritum sporu podatkowego. Jest to rutynowe zastosowanie przepisów P.p.s.a.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 770/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Bd 429/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-09-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 § 1,3.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 września 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 429/22 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2022 r. nr SKO-4231/155/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 rok postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 września 2022 r. sygn. akt I SA/Bd 429/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. B. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2022 r. nr SKO-4231/155/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 rok
Od tego wyroku, dnia 23 lutego 2023 r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, złożył skargę kasacyjną. Następnie pismem z dnia 28 czerwca 2023 r. na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.") Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 11 maja 2022 r. nr FN.3123.PR.3339.2022.PK. Stwierdził, że uiszczenie nienależnie ustalonego zobowiązania pieniężnego w znacznej wysokości, spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10; z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: "CBOSA").
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15, CBOSA). Samo powołanie się przez wnioskodawcę na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w oparciu o konkretne okoliczności faktyczne i prawne. Obowiązkiem sądu jest ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również znajdujących się w aktach sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło sprowadzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poza ogólnym, jednym zdaniem, we wniosku nie zawarto żadnej argumentacji mającej na celu uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji. Nie opisano w nim sytuacji życiowej i majątkowej strony. Ocena w tym zakresie nie była więc możliwa ze względu na brak stosownych informacji przekazanych przez skarżących. Orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie natomiast wskazywało na to, że obowiązki te spoczywają po stronie wnioskodawcy a sąd administracyjny nie wzywa w takiej sytuacji o przedstawienie dokumentacji. Ponadto, należy wskazać, że sama wysokość zobowiązania podatkowego ciążąca na wnioskodawcy nie może zostać uznana za warunkującą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jeśli wnioskodawca nie wykaże związku pomiędzy uszczupleniem jego majątku a niebezpieczeństwem wystąpienia przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI