III FSK 763/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. H. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący kwestionował obowiązek zapłaty za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej, powołując się na rażące naruszenie obowiązków rodzinnych przez ojca, brak kontaktu, zerwanie więzi, niełożenie na utrzymanie syna oraz doświadczanie przemocy. Zarzucał naruszenie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 33 § 2 pkt 3 i 6 lit. c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że postępowanie egzekucyjne ma charakter wykonawczy i organ egzekucyjny nie jest uprawniony do oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej obowiązek. Weryfikacja ostatecznych decyzji administracyjnych w postępowaniu egzekucyjnym jest niedopuszczalna. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące relacji rodzinnych, braku kontaktu czy przemocy nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż wynika on z ostatecznej decyzji administracyjnej. Podobnie zarzuty naruszenia k.p.a. dotyczące niepełnego zebrania materiału dowodowego zostały uznane za chybione, ponieważ organ nie ma obowiązku uwzględniać stanowiska strony, jeśli jest ono odmienne od jego oceny dowodów. NSA odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., wyjaśniając, że błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy formalnej tożsamości, a nie kwestionowania zasadności nałożonego obowiązku. Zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. również został uznany za niezasadny, ponieważ obowiązek wynika z ostatecznej decyzji i jest wymagalny, a toczące się postępowania o zwolnienie nie wpływają na jego wymagalność w kontekście egzekucji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że postępowanie egzekucyjne nie służy badaniu zasadności ostatecznych decyzji administracyjnych oraz że trudne relacje rodzinne nie są podstawą do zwolnienia z obowiązku w tym trybie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji świadczeń pieniężnych za pobyt w DPS, ale zasady dotyczące postępowania egzekucyjnego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w postępowaniu egzekucyjnym można kwestionować zasadność ostatecznej decyzji administracyjnej nakładającej obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym i organ egzekucyjny nie jest uprawniony do oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej obowiązek.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że postępowanie egzekucyjne służy realizacji obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, a nie jej weryfikacji. Kwestionowanie zasadności decyzji jest niedopuszczalne w tym trybie.
Czy trudne relacje rodzinne, brak kontaktu z ojcem lub doświadczanie przemocy mogą stanowić podstawę do zwolnienia z obowiązku zapłaty za pobyt ojca w DPS w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te okoliczności nie mają znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli obowiązek wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że akcentowany charakter relacji Skarżącego z ojcem nie może stanowić o trafności zarzutu w sprawie z zakresu egzekucji świadczeń pieniężnych, ponieważ postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do badania tych kwestii.
Czy błąd co do osoby zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. zachodzi, gdy zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy formalnej tożsamości, a nie kwestionowania zasadności obowiązku.
Uzasadnienie
NSA przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym błąd co do osoby zobowiązanego występuje, gdy egzekucja jest prowadzona przeciwko osobie innej aniżeli zobowiązany, a nie gdy zobowiązany kwestionuje sam obowiązek.
Czy toczące się postępowania o zwolnienie z obowiązku zapłaty lub brak umowy ustalającej opłatę za pobyt w DPS wpływają na wymagalność obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli obowiązek wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej i nie zachodzą przesłanki z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przedmiotowa należność wynika z ostatecznych decyzji administracyjnych i jest wymagalna. Fakt, że organ odmówił odstąpienia od żądania zwrotu należności, potwierdza jej wymagalność w kontekście egzekucji.
Przepisy (9)
Główne
u.p.s. art. 104 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Przepis ten nie może być podstawą do kwestionowania ostatecznej decyzji administracyjnej w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy formalnej tożsamości, a nie kwestionowania zasadności nałożonego obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej jest wymagalny w postępowaniu egzekucyjnym, chyba że zachodzą enumeratywnie wymienione przyczyny braku wymagalności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności i nierozpatrzenie materiału dowodowego nie może być podstawą do kwestionowania obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności i nierozpatrzenie materiału dowodowego nie może być podstawą do kwestionowania obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności i nierozpatrzenie materiału dowodowego nie może być podstawą do kwestionowania obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 104 ust. 4 u.p.s. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i zawężenie przesłanek do aspektu majątkowego. • Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności i nierozpatrzenie materiału dowodowego. • Naruszenie art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia zobowiązania pieniężnego. • Naruszenie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżący jest osobą zobowiązaną do uiszczenia zobowiązania pieniężnego, w sytuacji braku prawomocnej decyzji lub umowy.
Godne uwagi sformułowania
w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny w żadnym wypadku nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej ten obowiązek • w postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej • Z sytuacją błędu co do osoby zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. mamy do czynienia wówczas, gdy egzekucja jest prowadzona przeciwko osobie innej aniżeli zobowiązany. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku.
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
sędzia
Paweł Borszowski
sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że postępowanie egzekucyjne nie służy badaniu zasadności ostatecznych decyzji administracyjnych oraz że trudne relacje rodzinne nie są podstawą do zwolnienia z obowiązku w tym trybie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji świadczeń pieniężnych za pobyt w DPS, ale zasady dotyczące postępowania egzekucyjnego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania egzekucyjnego, która może być nieznana szerszej publiczności, ale jest kluczowa dla prawników i osób zaangażowanych w takie sprawy.
“Egzekucja świadczeń pieniężnych: Czy trudne relacje rodzinne chronią przed długami?”
Dane finansowe
WPS: 68 576,51 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.