III FSK 758/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjneprzybicie nieruchomościskarga kasacyjnaNSAWSAprawo administracyjnenieruchomościegzekucja administracyjna

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, potwierdzając prawidłowość procedury i brak podstaw do odmowy przybicia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Gdańsku w przedmiocie udzielenia przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak uwzględnienia jego praw oraz wadliwe uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji. NSA rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie dopatrzył się nieważności postępowania i oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku dotyczące udzielenia przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podniósł szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym pozbawienie go możności obrony praw, wadliwe zastosowanie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. oraz wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie akt sprawy i argumentacji stron, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd nie stwierdził nieważności postępowania. Odnosząc się do zarzutu pozbawienia możności obrony, NSA wskazał, że skarżący ustanowił dwóch pełnomocników, a doręczenia były dokonywane na adres jednego z nich, zgodnie z przepisami p.p.s.a., gdy strona nie wskazała jednoznacznie, któremu z pełnomocników należy doręczać pisma. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i pozwalało na kontrolę kasacyjną. NSA szczegółowo omówił przepisy dotyczące przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym (art. 111m, 111n, 110u u.p.e.a.), wyjaśniając, że odmowa przybicia może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach, a etap przybicia nie służy do ponownego kwestionowania wcześniejszych etapów postępowania. Sąd stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż nie było podstaw do odmowy przybicia, mimo zarzutów skarżącego dotyczących nieaktualnej wartości szacunkowej nieruchomości, ponieważ skarżący nie złożył formalnego wniosku o dodatkowy opis i oszacowanie, a jego zarzuty nie spełniały wymogów. NSA odniósł się także do poprzedniego wyroku NSA w tej sprawie, wskazując, że WSA prawidłowo uwzględnił jego wskazania. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej koszty postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie naruszył tych przepisów. Skoro skarżący nie wskazał jednoznacznie, któremu z pełnomocników należy doręczać pisma, sąd miał prawo wybrać jednego z nich do doręczeń, zgodnie z art. 76 § 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że w przypadku ustanowienia kilku pełnomocników, strona powinna wskazać, któremu z nich należy doręczać pisma. W braku takiego wskazania, sąd może dokonać wyboru samodzielnie. W tej sprawie doręczenia były dokonywane na adres jednego z pełnomocników, co było uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.e.a. art. 111m § § 1 - § 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje zasady udzielania przybicia nieruchomości.

u.p.e.a. art. 111n § § 1 - § 3 punkty 1 i 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa przypadki odmowy przybicia.

u.p.e.a. art. 111o § § 1 - § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy postanowienia o przybiciu.

u.p.e.a. art. 111r

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy skutków przybicia.

u.p.e.a. art. 110u § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje możliwość przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zakresu rozpoznania zażalenia.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy związania oceną prawną i wskazaniami sądu kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy związania oceną prawną sądu kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.

p.p.s.a. art. 67 § § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Doręczanie pism pełnomocnikowi.

p.p.s.a. art. 76 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Doręczanie pism kilku pełnomocnikom.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pozbawienie skarżącego możności obrony swych praw. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 111m § 1 - § 5, art. 111n § 1 - § 3 punkty 1 i 2, art. 111o § 1 - § 3, art. 111r, art. 110u § 2 u.p.e.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 111m § 5 u.p.e.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 111m § 1 - § 5, art. 111n § 1 - § 3 punkty 1 i 2, art. 111o § 1 - § 3, art. 111r, art. 110u § 2 u.p.e.a. poprzez sporządzanie nieprawidłowego uzasadnienia. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań NSA z poprzedniego wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Zasadność postanowienia organu co do przybicia ogranicza się zatem tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia. Etap przybicia nie jest etapem, w którym podlegają merytorycznemu rozpoznaniu inne zarzuty wykraczające poza samo przybicie. Zobowiązany nie może kwestionować czynności dokonanych na wcześniejszych, już zakończonych, etapach postępowania egzekucyjnego, w tym tych dotyczących opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania nie jest więc obligatoryjne.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

przewodniczący

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przybicia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących wartości szacunkowej i możliwości kwestionowania wcześniejszych etapów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Interpretacja przepisów o doręczaniu pism kilku pełnomocnikom.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nieruchomości, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Egzekucja nieruchomości: Kiedy można odmówić przybicia licytantowi?

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III FSK 758/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Anna Dalkowska /przewodniczący/
Jacek Pruszyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gd 529/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2023-10-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 111m § 1 - § 5, art. 111n § 1 - § 3 punkty 1 i 2, art. 111o § 1 - § 3, art. 111r, art. 110u § 2, art. 18 i art. 111m § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska, Protokolant asystent sędziego Jakub Witan, po rozpoznaniu w dniu 3 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 529/23 w sprawie ze skargi L. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 lutego 2022 r., nr 2201-IEE.711.91.11.2022.2.AW w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od L. Z. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
Wyrokiem z 10 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 529/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę L. Z. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 4 lutego 2022 r., nr 2201-IEE.711.91.11.2022.2.AW w przedmiocie udzielenia przybicia.
Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniósł skarżący. Działający
w jego imieniu pełnomocnik na zasadzie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżył wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez sąd pierwszej instancji na skutek niezastosowania się w wyroku z 10 października 2023 r. do oceny prawnej i wskazań co dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2023 r., sygn. akt III FSK 1230/22,
2. art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 34 p.p.s.a. i art. 39 pkt 1 p.p.s.a. poprzez pozbawienie skarżącego możności obrony swych praw na skutek pominięcia przez sąd pierwszej instancji w toku ponownie prowadzonego postępowania poprzedzającego wydanie wyroku z 10 października 2023 r. pełnomocnika skarżącego w osobie adwokata D. K., który nie był zawiadamiany przez sąd o czynnościach i terminach, mimo że udzielone mu pełnomocnictwo nie zostało odwołane ani wypowiedziane, co stanowi przesłankę nieważności postępowania,
3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez sąd pierwszej instancji, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 4 lutego 2022 r., znak 2201-IEE.711.91.11.2022.2.AW, UNP: 2201-22-017703 bezzasadnie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. nr 2213-SEE.711.3238.2021.l.KK z 25 listopada 2021 r., podczas gdy zarzuty zawarte
w zażaleniu świadczyły o konieczności wydania postanowienia uchylającego postanowienie w przedmiocie udzielenia przybicia,
4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 111m § 1 - § 5, art. 111n § 1 - § 3 punkty 1 i 2, art. 111o § 1 - § 3, art. 111r, art. 110u § 2 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez sąd pierwszej instancji, gdyż skarżący wykazał, że organ egzekucyjny bezzasadnie udzielił przybicia na rzecz licytanta,
5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 111m § 5 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez sąd pierwszej instancji,
w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż postanowienia organów administracji obydwu instancji zawierają błędne rozstrzygnięcia i uzasadnienia, w których nieprawidłowo ustalono, że spełnione zostały przesłanki do udzielenia przybicia na rzecz licytanta,
6. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 111m § 1 - § 5, art. 111n § 1 - § 3 punkty 1 i 2, art. 111o § 1 - § 3, art. 111r, art. 110u § 2 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzaniu nieprawidłowego uzasadnienia orzeczenia z 10 października 2023 r., w którym sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż spełnione zostały przesłanki do udzielenia przybicia na rzecz licytanta.
Zarzucając powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Wydział I z 10 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 529/23 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, rozpoznanie skargi kasacyjnej od ww. wyroku na rozprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia adwokackiego).
Pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie
w całości, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Działający w imieniu J. B. (uczestnika postępowania), pełnomocnik w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestnika postępowania zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty od pełnomocnictwa.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 w związku z art. 34 i art. 39 pkt 1 p.p.s.a. poprzez pozbawienie skarżącego możności obrony swych praw w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Z akt sprawy wynika, że skarżący ustanowił w sprawie dwóch pełnomocników tj. adw. T. J. – pełnomocnictwo z 23 lutego 2022 r. oraz adw. D. K. – pełnomocnictwo z 6 kwietnia 2022 r. Jednocześnie skarżący nie wskazał, na adres którego pełnomocnika należy dokonywać doręczeń.
Zgodnie z art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Według art. 76 § 3 p.p.s.a. jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich. Jeżeli strona ustanowiła kilku pełnomocników, obowiązana jest wskazać, któremu z nich należy doręczać pisma, zgodnie bowiem z art. 76 § 3 p.p.s.a. w takiej sytuacji sąd doręcza pisma tylko jednemu z nich (por. postanowienie SN z 22 kwietnia 1998 r., I CKN 856/97, OSNC 1999/1, poz. 4). Jeżeli strona w treści udzielonego pełnomocnictwa procesowego lub w inny jednoznaczny sposób nie wskazała, któremu z ustanowionych przez nią pełnomocników należy dokonywać doręczeń, zgodnie z art. 76 § 3 p.p.s.a. wyboru dokonuje sąd (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 76).
Z akt sprawy wynika, że piśmie z 22 września 2022 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzonym przez adw. T. J. wskazano adres ww. pełnomocnika, do pisma ponownie dołączono pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego Panu T. J. ze wskazanie adresu jego kancelarii. Dalsze doręczenia w sprawie były dokonywane na adres adw. T. J. Działanie takie ze strony sądu, w sytuacji gdy skarżący nie wskazał pełnomocnika właściwego do doręczeń, było zatem uzasadnione. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił o jakich "czynnościach i terminach" skarżący reprezentowany przez pełnomocnika nie został powiadomiony. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, że strona została pozbawiona możności obrony swych praw w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest także zarzut dotyczący nieprawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może zostać naruszony, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2018 r., II FSK 1041/16). Obowiązkiem sądu administracyjnego jest rozpoznanie istoty sprawy i z tej perspektywy należy oceniać zarówno wyczerpujący charakter argumentacji przedstawionej przez sąd pierwszej instancji, jak też jej merytoryczną poprawność (por. wyrok NSA z: 29 listopada 2022 r., II GSK 735/19; 2 kwietnia 2019 r., II GSK 118/19). W rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji ustalił podstawę faktyczną rozstrzygania oraz rozważył poprawność zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, dając temu stosowny wyraz w uzasadnieniu wyroku. Sąd w szczególności wyjaśnił kwestię prawidłowości udzielenia przybicia na rzecz licytanta. Okoliczność, iż stanowisko zajęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zwłaszcza w sytuacji, gdy stanowisko to zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postanowienie w przedmiocie udzielenia przybicia. Zgodnie z art. 111m u.p.e.a. po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę (§ 1). Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3 (§ 2). Jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia (§ 3). Gdy przejęcie nieruchomości na własność ma nastąpić po niedojściu do skutku licytacji, organ egzekucyjny udziela przybicia na rzecz przejmującego po wysłuchaniu wnioskodawcy (§ 4). Postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia (§ 5). Odmowa przybicia została uregulowana w art. 111n u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie (§ 1). Organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu (§ 2). Organ egzekucyjny wyznacza ponowną licytację: 1) jeżeli odmówi przybicia z przyczyn, o których mowa w § 1; 2) po ustaniu przyczyny zawieszenia (§ 3).
Jak zasadnie stwierdził WSA w Gdańsku, postanowienie o przybiciu stanowi oświadczenie woli organu egzekucyjnego o sprzedaży nieruchomości licytantowi wskazanemu w tym postanowieniu. Równocześnie potwierdza prawidłowość czynności dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego. Odmowa przybicia może nastąpić jedynie w przypadku, gdy: - ostateczne rozstrzygnięcie wydane w sprawie skargi bądź zażalenia, wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdza naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji nieruchomości i jeżeli stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji; - uczestnik postępowania nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że był on obecny na licytacji i nie wniósł skargi na to uchybienie; - postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu lub zawieszeniu.
Zasadność postanowienia organu co do przybicia ogranicza się zatem tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia. Przyczyny odmowy przybicia zostały określone w art. 111n u.p.e.a. i tylko te okoliczności mogą być podstawą zażalenia na postanowienie o przybiciu. Etap przybicia nie jest etapem, w którym podlegają merytorycznemu rozpoznaniu inne zarzuty wykraczające poza samo przybicie. Na etapie przybicia organ egzekucyjny obowiązany jest jedynie do wstrzymania się z udzieleniem przybicia do momentu rozpoznania innych środków, w których to środkach zobowiązany może kwestionować poprzednie etapy egzekucji z nieruchomości. Postanowienie o udzieleniu przybicia nie otwiera zobowiązanemu ponownej możliwości prawnej dla zgłaszania wszelkich możliwych zarzutów. Zobowiązany nie może kwestionować czynności dokonanych na wcześniejszych, już zakończonych, etapach postępowania egzekucyjnego, w tym tych dotyczących opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym stronie zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej. Nieskorzystanie z tych środków, bądź ich nieuwzględnienie przez właściwe organy nie oznacza, że zobowiązany może ponownie zgłaszać swoje zastrzeżenia podważając prawidłowość postanowienia o przybiciu.
Sąd pierwszej instancji odniósł się do podnoszonej przez skarżącego kwestii konieczności odmowy przybicia ze względu na nieprawidłową cenę przybicia, która była niezgodna z wartością rynkową. W tym zakresie skarżący podnosił, że cena ta została oparta na nieaktualnym operacie szacunkowym. Jego zdaniem, organ powinien przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie nieruchomości w oparciu o art. 110u § 2 u.p.e.a.
Jak zasadnie wskazano w zaskarżonym orzeczeniu, skarżący przez swego pełnomocnika w toku licytacji zarzucił nieaktualną wartość szacunkową nieruchomości. Powyższy zarzut został potraktowany jako skarga na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji i rozstrzygnięty przez komornika skarbowego na podstawie art. 111I u.p.e.a. Powyższy zarzut i w konsekwencji jego rozpoznanie nie mogło stanowić podstawy do odmowy przybycia. Skarżący nie złożył zarzutów do opisu i oszacowania z 8 stycznia 2020 r. mimo, że był obecny podczas spisywania protokołu opisu i oszacowania. Sąd wskazał również, że zobowiązany aktywnie uczestniczył w postępowaniu egzekucyjnym. Obwieszczenie o licytacji zwrócone do organu 22 czerwca 2021 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie" zostało ponownie przesłane przez organ do Aresztu Śledczego. Skarżący osobiście pokwitował odbiór zawiadomienia o pierwszej licytacji 7 lipca 2021 r. Adwokat skarżącego dzień przed licytacją złożył do organu egzekucyjnego pismo w sprawie toczącego się postępowania, a także że uczestniczył w licytacji składając przysługujące stronie środki ochrony prawnej.
WSA trafnie wyjaśnił skarżącemu zasady stosowania instytucji określonej w art. 110u § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości a wyznaczonym terminem licytacji, zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Rozstrzygnięcie w zakresie dopuszczenia do dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości, organ egzekucyjny podejmuje zatem z urzędu lub na wniosek uczestnika postępowania egzekucyjnego. Przeprowadzenie dodatkowego opisu i oszacowania nie jest więc obligatoryjne.
Nie jest sporne, że w niniejszej sprawie nie doszło do formalnego złożenia wniosku, o jakim mowa w art. 110u § 2 u.p.e.a. Skarżący nie wskazał też konkretnych okoliczności faktycznych, z których mogłyby wynikać istotne zmiany wartości rynkowej licytowanej nieruchomości w stosunku do wartości wcześniej oszacowanej przez biegłego, ograniczając się do ogólnego wskazywania na nieaktualność operatu szacunkowego. Tak sformułowane stanowisko nie mogło stanowić podstawy do odmowy przybycia.
Dodatkowo trzeba zauważyć, że sprzedaż nieruchomości w drodze egzekucji uznawana jest jako dokonywana w szczególnych warunkach. Oszacowana wartość nieruchomości stanowi podstawę do obliczenia ceny wywołania nieruchomości, nie stanowi zaś ceny, za którą nieruchomość zostanie sprzedana. Ostateczna cena nieruchomości zostaje ustalona w wyniku przeprowadzenia licytacji publicznej i jest to tzw. cena rynkowa, najwyższa cena jaka została zaoferowana za daną nieruchomość w aktualnych warunkach rynku.
Z tych względów nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 111m § 1 - § 5, art. 111n § 1 - § 3 pkt 1 i 2, art. 111o § 1 - § 3, art. 111r, art. 110u § 2 u.p.e.a. oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 111m § 5 u.p.e.a. Konsekwentnie nie ma też podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.pa. - w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. W zapadłym w sprawie wyroku z 15 marca 2023 r., III FSK 1230/22 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Gdańsku z 28 czerwca 2022 r., w którym uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Zdaniem NSA, w uzasadnieniu wyroku nie zawarto podstawy prawnej przyjętego stanowiska i nie wyjaśniono dlaczego oszacowana wartość nieruchomości w wysokości przyjętej przez organ powinna być aktualna i co to oznacza. Stwierdzono, że WSA w Gdańsku nie ocenił sprawy pod kątem formalnego złożenia wniosku, o jakim mowa w art. 110u § 2 u.p.e.a. Nie wskazał też konkretnych okoliczności faktycznych, z których mogłyby wynikać istotne zmiany wartości rynkowej licytowanej nieruchomości w stosunku do wartości wcześniej oszacowanej przez biegłego.
Sąd pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę odniósł się do wszystkich tych okoliczności. W uzasadnieniu przedstawiono podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia. Wyjaśniono dlaczego w sprawie nie zachodziły podstawy do odmowy przybycia. Sąd odniósł się również do kwestii aktualności operatu szacunkowego wyjaśniając zasady dokonywania dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości na podstawie art. 110u § 2 u.p.e.a. Sam fakt, że sąd zajął odmienne stanowisko niż w uchylonym orzeczeniu z 28 czerwca 2022 r. nie oznacza, że w sprawie doszło do naruszenia art. 151 w związku z art. 153 i art. 170 p.p.s.a.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Odnośnie wniosku uczestnika, należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zasądzeniu kosztach postępowania, ponieważ żaden przepis p.p.s.a., jak i żaden przepis szczególny, nie przewidują możliwości zasądzenia tego rodzaju kosztów na rzecz uczestnika postępowania w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę. Zwrot kosztów postępowania jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy wynika to wprost z przepisu, a we wszystkich innych sytuacjach obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania.
sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska sędzia NSA Anna Dalkowska sędzia NSA Jacek Pruszyński
-----------------------
2

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę