III FSK 749/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gliwicach. WSA uwzględnił skargę podatnika M. J. na postanowienie IAS odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej w postaci odsetek od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy za 2020 r. WSA uznał, że odmowa wszczęcia postępowania była nieuprawniona, ponieważ przeszkody uniemożliwiające jej przeprowadzenie nie zaistniały. NSA uchylił jednak wyrok WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że podstawową przesłanką wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej jest istnienie tej zaległości w dniu składania wniosku. Zgodnie z zasadą samoobliczenia, organ podatkowy nie ma wiedzy o wysokości zobowiązania podatkowego, jeśli podatnik nie złożył deklaracji podatkowej. Dlatego też, w ocenie NSA, organy podatkowe prawidłowo zdefiniowały przedmiot postępowania, a wiedza o wysokości zaległości podatkowej jest niezbędna do rozpatrzenia wniosku o ulgę płatniczą. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ulg płatniczych, w szczególności w kontekście braku złożenia zeznania rocznego i wiedzy organu o wysokości zobowiązania.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku złożenia zeznania rocznego i wniosku o umorzenie zaległości podatkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, jeśli podatnik nie złożył zeznania rocznego, a tym samym organ nie posiada wiedzy o wysokości zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w takiej sytuacji, ponieważ wiedza o wysokości zaległości podatkowej jest kluczowa do rozpatrzenia wniosku o ulgę płatniczą.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zasada samoobliczenia podatku oznacza, iż organ podatkowy nie ma wiedzy o wysokości zobowiązania, jeśli podatnik nie złożył deklaracji. Brak tej wiedzy uniemożliwia rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania.
Czy nieuiszczona w terminie zaliczka na podatek dochodowy staje się zaległością podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę, nawet przed złożeniem zeznania rocznego?
Odpowiedź sądu
Tak, nieuiszczona w terminie zaliczka staje się zaległością podatkową, a odsetki za zwłokę naliczane są od dnia jej wymagalności do dnia złożenia zeznania rocznego lub zapłaty.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji wskazał, że niezapłacona zaliczka staje się zaległością podatkową, od której naliczane są odsetki. NSA nie zakwestionował tej zasady, ale uznał, że kluczowa jest wiedza organu o wysokości tej zaległości, która jest zależna od złożenia zeznania rocznego.
Przepisy (9)
Główne
o.p. art. 67a § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
o.p. art. 165a § § 1
Ordynacja podatkowa
Gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Pomocnicze
o.p. art. 165 § § 1
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 53 § § 1 i § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 208
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy prawidłowo zdefiniował przedmiot postępowania, a wiedza o wysokości zaległości podatkowej jest niezbędna do rozpatrzenia wniosku o ulgę płatniczą. • Zasada samoobliczenia podatku oznacza, że organ podatkowy nie posiada wiedzy o wysokości zobowiązania, jeśli podatnik nie złożył deklaracji podatkowej.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia ulgi płatniczej była nieuprawniona, w sytuacji gdy dla rozpatrzenia sprawy konieczne jest określenie dokładnej kwoty zaległości objętej wnioskiem o umorzenie.
Godne uwagi sformułowania
Organ podatkowy może w takim przypadku wszcząć postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. • Postępowanie w przedmiocie ulgi w wykonaniu zaległości podatkowej, w podatku rocznym czy też w zaliczkach na ten podatek, nie jest natomiast legalnym postępowaniem podatkowym w zakresie kontroli samoobliczenia podatku, czyli określenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Skład orzekający
Jacek Brolik
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Sławomir Presnarowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ulg płatniczych, w szczególności w kontekście braku złożenia zeznania rocznego i wiedzy organu o wysokości zobowiązania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku złożenia zeznania rocznego i wniosku o umorzenie zaległości podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego – możliwości uzyskania ulgi w spłacie zobowiązań. Wyjaśnia, dlaczego złożenie zeznania rocznego jest kluczowe dla organów podatkowych.
“Czy można ubiegać się o umorzenie odsetek, jeśli nie złożyłeś jeszcze zeznania rocznego? NSA wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.