Orzeczenie · 2023-10-25

III FSK 743/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-10-25
NSApodatkoweWysokansa
podatek od czynności cywilnoprawnychp.c.c.Agencja Mienia WojskowegoAMWnieruchomościlokale mieszkalnewyłączenie z opodatkowaniagospodarka nieruchomościaminotariuszpłatnik podatku

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące odpowiedzialności notariusza jako płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych (p.c.c.). Spór dotyczył opodatkowania sprzedaży lokalu mieszkalnego przez Agencję Mienia Wojskowego (AMW). Organy podatkowe twierdziły, że sprzedaż ta podlega p.c.c., ponieważ przepisy ustawy o AMW mają pierwszeństwo przed przepisami o gospodarce nieruchomościami i nakazują opodatkowanie. WSA uznał jednak, że sprzedaż ta jest wyłączona z opodatkowania na podstawie art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o p.c.c., który wyłącza czynności podlegające przepisom o gospodarce nieruchomościami. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że przepisy ustawy o AMW dotyczące gospodarowania nieruchomościami również mieszczą się w szeroko rozumianym pojęciu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Sąd odrzucił argumentację organu, że art. 80 ust. 3 ustawy o AMW, nakładający na nabywcę koszty związane z aktem notarialnym, w tym podatki, stanowi podstawę do opodatkowania p.c.c. NSA stwierdził, że p.c.c. nie jest kosztem aktu notarialnego, a wyłączenie z opodatkowania ma charakter przedmiotowy i nie może być modyfikowane przez przepisy ustawy o AMW. W konsekwencji skarga kasacyjna organu została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie, że sprzedaż lokali mieszkalnych przez Agencję Mienia Wojskowego jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, pomimo przepisów ustawy o AMW nakładających koszty na nabywcę.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży lokali mieszkalnych przez AMW i interpretacji art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c. w powiązaniu z ustawą o AMW.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprzedaż lokalu mieszkalnego przez Agencję Mienia Wojskowego podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, w szczególności w kontekście wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o p.c.c. oraz przepisów ustawy o AMW?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż lokalu mieszkalnego przez AMW nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ czynność ta mieści się w zakresie przepisów o gospodarce nieruchomościami, co skutkuje zastosowaniem wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przepisy ustawy o AMW dotyczące gospodarowania nieruchomościami są częścią szerszego systemu przepisów o gospodarce nieruchomościami, co uzasadnia zastosowanie wyłączenia z opodatkowania p.c.c. Argumentacja organu o pierwszeństwie przepisów ustawy o AMW i nakładaniu kosztów na nabywcę została odrzucona jako nieadekwatna do charakteru podatku p.c.c. i wyłączeń podatkowych.

Jaka jest relacja między art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o p.c.c. a art. 80 ust. 3 ustawy o AMW w kontekście opodatkowania sprzedaży lokali mieszkalnych przez AMW?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Art. 80 ust. 3 ustawy o AMW, który nakłada na nabywcę koszty związane z aktem notarialnym, w tym podatki, nie stanowi podstawy do opodatkowania sprzedaży lokali mieszkalnych przez AMW podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ podatek ten nie jest kosztem aktu notarialnego, a wyłączenie z opodatkowania na podstawie art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c. ma charakter autonomiczny.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że podatek od czynności cywilnoprawnych jest daniną publicznoprawną, a nie kosztem aktu notarialnego. Wyłączenia z opodatkowania mają charakter ustawowy i nie mogą być modyfikowane przez przepisy innych ustaw, które nie mają charakteru podatkowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 550/22.

Przepisy (24)

Główne

u.p.c.c. art. 2 § pkt 1 lit. g)

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Wyłącza z opodatkowania czynności cywilnoprawne w sprawach podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami. Obejmuje także czynności podlegające przepisom ustawy o Agencji Mienia Wojskowego.

Pomocnicze

u.a.m.w. art. 80 § ust. 3

Ustawa o Agencji Mienia Wojskowego

Nakłada na nabywcę lokalu mieszkalnego koszty związane z zawarciem aktu notarialnego, w tym podatki i opłaty. Nie stanowi podstawy do opodatkowania p.c.c. sprzedaży lokali przez AMW.

u.a.m.w. art. 76 § ust. 1

Ustawa o Agencji Mienia Wojskowego

Wskazuje na pierwszeństwo przepisów ustawy o AMW w sprawach związanych ze zbywaniem lokali mieszkalnych.

u.g.n. art. 2 § pkt 14

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Stanowi, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, w tym ustawy o Agencji Mienia Wojskowego.

u.p.c.c. art. 1 § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 3

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 4 § pkt 1

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 2 § pkt 2a

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Historycznie wyłączał opodatkowanie sprzedaży lokali mieszkalnych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową. Jego wykreślenie nie zmienia oceny, że sprzedaż przez AMW jest objęta wyłączeniem z art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 30 § § 1 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż lokalu mieszkalnego przez AMW mieści się w zakresie przepisów o gospodarce nieruchomościami, co skutkuje wyłączeniem z opodatkowania p.c.c. na podstawie art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c. • Przepisy ustawy o AMW, w tym art. 80 ust. 3, nie modyfikują wyłączenia z opodatkowania p.c.c. przewidzianego w art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c. • Podatek od czynności cywilnoprawnych nie jest kosztem związanym z zawarciem aktu notarialnego.

Odrzucone argumenty

Przepisy ustawy o AMW mają charakter szczególny i wyłączają zastosowanie przepisów o gospodarce nieruchomościami, co uniemożliwia zastosowanie wyłączenia z art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c. • Art. 80 ust. 3 ustawy o AMW, wskazujący na ponoszenie przez nabywcę kosztów, w tym podatków, stanowi potwierdzenie objęcia opodatkowaniem p.c.c. sprzedaży lokali mieszkalnych przez AMW.

Godne uwagi sformułowania

wykładnia językowa wsparta wykładnią systemową zewnętrzną daje możliwość jednoznacznej rekonstrukcji normy prawnej, która brzmi, że czynności cywilnoprawne w sprawach podlegających przepisom u.a.m.w. nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych • podatek od dokonanej czynności cywilnoprawnej nie może być utożsamiany z kosztem aktu notarialnego • wyłączenia z opodatkowania stanowią odmienną kategorię prawną od zwolnień podatkowych • katalog zdarzeń objętych wyłączeniem z opodatkowania p.c.c. został w sposób taksatywny określony w art. 2 u.p.c.c.

Skład orzekający

Jan Rudowski

przewodniczący

Krzysztof Winiarski

sprawozdawca

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że sprzedaż lokali mieszkalnych przez Agencję Mienia Wojskowego jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, pomimo przepisów ustawy o AMW nakładających koszty na nabywcę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży lokali mieszkalnych przez AMW i interpretacji art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c. w powiązaniu z ustawą o AMW.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z obrotem nieruchomościami przez instytucje państwowe i interpretacji przepisów wyłączających opodatkowanie, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów.

Sprzedaż mieszkań przez wojsko zwolniona z podatku? NSA wyjaśnia kluczowy przepis.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst