III FSK 730/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę M.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uchylając ją. Sąd I instancji uznał, że organy podatkowe nie zbadały wystarczająco przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, tj. niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości bez winy członka zarządu. Sąd I instancji wskazał na poważne problemy zdrowotne męża skarżącej, które mogły wpłynąć na terminowość złożenia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu podatkowego, uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że ciężar wykazania braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość spoczywa na członku zarządu, a nie na organie podatkowym. Sąd uznał, że przedstawiona dokumentacja medyczna męża skarżącej, mimo jego problemów zdrowotnych, nie dowodziła, iż uniemożliwiły one prowadzenie spraw spółki i terminowe złożenie wniosku o upadłość. NSA podkreślił, że przyjęcie funkcji członka zarządu jest dobrowolne i członek zarządu powinien zdawać sobie sprawę z potencjalnych trudności związanych ze stanem zdrowia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej w zakresie ciężaru dowodu braku winy członka zarządu w niezłożeniu wniosku o upadłość oraz oceny przesłanek egzoneracyjnych w kontekście problemów zdrowotnych.
Dotyczy sytuacji, gdy członek zarządu powołuje się na problemy zdrowotne jako przyczynę niezłożenia wniosku o upadłość. Konieczność wykazania przez członka zarządu braku winy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ciężar wykazania braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spoczywa na członku zarządu, czy na organie podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar wykazania przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, tj. że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu, spoczywa na członku zarządu.
Uzasadnienie
Przepis art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej jednoznacznie wskazuje, że to członek zarządu ma wykazać brak swojej winy. Organy podatkowe nie mają obowiązku podejmowania z urzędu inicjatywy dowodowej w tym zakresie, a jedynie powinny poddać weryfikacji przedłożone przez stronę dowody.
Czy problemy zdrowotne członka zarządu lub jego małżonka mogą stanowić okoliczność uzasadniającą niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie bez winy członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Problemy zdrowotne mogą stanowić niezależną przyczynę niezłożenia wniosku o upadłość bez winy, ale tylko wtedy, gdy członek zarządu wykaże, że uniemożliwiły mu one prowadzenie spraw spółki i złożenie wniosku w terminie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sama dokumentacja medyczna męża skarżącej nie dowodziła, iż jego choroba uniemożliwiała prowadzenie spraw spółki i złożenie wniosku o upadłość. Dodatkowo, fakt założenia spółki i prowadzenia innych działalności gospodarczych przez męża skarżącej pomimo choroby, a także fakt składania deklaracji podatkowych i sprawozdań finansowych przez małżonków, świadczyły przeciwko tezie o braku winy.
Przepisy (9)
Główne
o.p. art. 116 § § 1 pkt 1 lit. b)
Ordynacja podatkowa
Ciężar wykazania braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spoczywa na członku zarządu.
Pomocnicze
o.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i w wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Obowiązek oceny dowodów.
o.p. art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ustalenie przesłanek odpowiedzialności podatkowej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku przez NSA i oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar wykazania braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość spoczywa na członku zarządu. • Przedstawiona dokumentacja medyczna nie dowodziła, że problemy zdrowotne uniemożliwiły prowadzenie spraw spółki i złożenie wniosku o upadłość w terminie. • Fakt prowadzenia przez męża skarżącej innych spółek pomimo choroby świadczy o możliwości prowadzenia spraw spółki.
Odrzucone argumenty
Argument WSA, że organ podatkowy miał obowiązek szczegółowej analizy dokumentacji medycznej i przesłuchania stron w celu wykazania winy członka zarządu.
Godne uwagi sformułowania
ciężar wykazania przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p. obciąża członka zarządu • brak winy jest bowiem kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego niezależnych • przyjęcie funkcji członka zarządu spółki kapitałowej jest dobrowolne
Skład orzekający
Cezary Koziński
sprawozdawca
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Wojciech Stachurski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej w zakresie ciężaru dowodu braku winy członka zarządu w niezłożeniu wniosku o upadłość oraz oceny przesłanek egzoneracyjnych w kontekście problemów zdrowotnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy członek zarządu powołuje się na problemy zdrowotne jako przyczynę niezłożenia wniosku o upadłość. Konieczność wykazania przez członka zarządu braku winy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące ciężaru dowodu i wpływu problemów zdrowotnych na obowiązki zarządcze.
“Czy choroba usprawiedliwia niezłożenie wniosku o upadłość? NSA wyjaśnia, kto ponosi ciężar dowodu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.