III FSK 722/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2025 r. oddalił skargę kasacyjną E.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który z kolei oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Sprawa dotyczyła solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych. Skarżąca zarzucała organom podatkowym i sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności brak należytej kontroli legalności działań administracji, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, błędy w postępowaniu dowodowym oraz błędne zastosowanie art. 116 Ordynacji podatkowej. Kwestionowała ustalenie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki oraz brak możliwości zaspokojenia zaległości z nieruchomości stanowiącej własność spółki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż organy podatkowe wykazały bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Podkreślono, że ciężar wykazania tej przesłanki spoczywa na organie, a postępowanie w art. 116 § 1 O.p. nie służy kontroli prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego. NSA stwierdził również, że wskazana przez skarżącą nieruchomość, mimo potencjalnie większej powierzchni niż przyjmowały organy, nie gwarantowała zaspokojenia zaległości podatkowych w znacznej części ze względu na wysokie obciążenia hipoteczne i koszty egzekucyjne. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym prawa do czynnego udziału strony oraz zasady dwuinstancyjności, uznając, że skarżąca nie wykazała istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy. Wyrok potwierdza, że odpowiedzialność członka zarządu może być orzeczona, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub nie wskaże mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w znacznej części.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności pojęcia 'bezskuteczności egzekucji' oraz wymogów dotyczących 'wskazania mienia' jako przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprawy, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych, w tym wartości majątku spółki i wysokości obciążeń hipotecznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy egzekucja z majątku spółki może być uznana za bezskuteczną w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, jeśli wskazana przez członka zarządu nieruchomość jest obciążona hipotekami przewyższającymi jej wartość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, egzekucja może być uznana za bezskuteczną, jeśli wskazane mienie nie gwarantuje zaspokojenia zaległości podatkowych w znacznej części z uwagi na obciążenia hipoteczne i koszty egzekucyjne.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przesłanka bezskuteczności egzekucji jest pozytywna i musi być wykazana przez organ. Wskazanie mienia przez członka zarządu jest przesłanką negatywną, uwalniającą od odpowiedzialności, ale musi to być mienie o realnej wartości, nadające się do egzekucji i umożliwiające zaspokojenie zaległości w znacznej części. W analizowanej sprawie wartość nieruchomości była niższa od obciążeń hipotecznych.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe, takie jak brak wyczerpującego postępowania dowodowego lub naruszenie zasady dwuinstancyjności, miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uwzględnienie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała, że ewentualne naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że strona skarżąca ma obowiązek wykazać istnienie związku przyczynowego między uchybieniem procesowym a wynikiem sprawy. Sama możliwość innego wyniku sprawy nie jest wystarczająca. W tej sprawie skarżąca nie udowodniła, że wadliwość postępowania wpłynęła na rozstrzygnięcie.
Czy organ odwoławczy może uzupełniać postępowanie dowodowe w ramach zasady dwuinstancyjności, czy też jest zobowiązany do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w przypadku stwierdzenia braków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy może uzupełniać postępowanie dowodowe (art. 229 O.p.) lub uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (art. 233 § 2 O.p.), rozpatrując te instytucje we wzajemnym powiązaniu.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zasada dwuinstancyjności nie wyklucza uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, jeśli nie wymaga to przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części. W analizowanej sprawie postępowanie dowodowe miało charakter uzupełniający i nie wymagało uchylenia decyzji.
Przepisy (10)
Główne
O.p. art. 118 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.e.a. art. 59 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe (brak kontroli legalności, błędy w postępowaniu dowodowym, naruszenie zasady dwuinstancyjności). • Naruszenie prawa materialnego (art. 116 O.p.) poprzez błędne uznanie bezskuteczności egzekucji i niewłaściwe zastosowanie przepisu. • Nierozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji wszystkich zarzutów skargi. • Brak uzasadnienia wyroku WSA uniemożliwiający prześledzenie toku rozumowania sądu.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie z art. 116 § 1 O.p. nie służy bowiem przeprowadzaniu kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. • Wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, jest przesłanką negatywną. • Mienie to musi mieć egzekwowalną wartość spełniającą przesłankę znaczności w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych spółki. • Nie sposób uwzględnić zarzutu naruszenia art. 116 § 1 pkt 2 O.p. polegającego na tym, iż w ocenie Skarżącej nie można przypisać jej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, bowiem Spółka posiadała nieruchomość o znacznej wartości.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
członek
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności pojęcia 'bezskuteczności egzekucji' oraz wymogów dotyczących 'wskazania mienia' jako przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprawy, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych, w tym wartości majątku spółki i wysokości obciążeń hipotecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Analiza przesłanek odpowiedzialności i bezskuteczności egzekucji jest kluczowa dla praktyki.
“Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki, gdy jej majątek jest obciążony hipotekami?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.