III FSK 35/25

III FSK 35/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-08-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sokołowska
Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/
Stanisław Bogucki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatki inne
Sygn. powiązane
III FSK 135/25 - Wyrok NSA z 2025-05-20
III SA/Wa 1293/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-08-27
I SA/Rz 340/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-09-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 6 ka ust. 1, art. 6 ka ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, , po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1293/24 w sprawie ze skargi W. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 marca 2024 r. nr KOC/1107/Ni/23 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1293/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") uwzględnił skargę W. w W. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "W."), uchylając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: "SKO", "Organ") z 28 marca 2024 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz poprzedzającą ją decyzję P. W. (dalej: "P.") z dnia 25 stycznia 2023 r. nr [...] znak (...) oraz zasądził od SKO na rzecz Strony kwotę 894 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Organ, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy, zaskarżył go w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg. norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz Organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg. norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi SKO zarzuciło na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."):
I. prawa materialnego, tj.:
1. art. 6 ka ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399, dalej: "u.c.p.g."), poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na uznaniu, że nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że obowiązek poinformowania właściciela nieruchomości o odbiorze odpadów zmieszanych zostaje spełniony poprzez naklejki informacyjne na pojemnikach o wadliwej segregacji, podczas gdy przepisy nie określają formy powiadomienia przez podmiot odbierający odpady właściciela nieruchomości
o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów,
a powiadomienie poprzez naklejenie informacji o treści: "Uwaga nie odebrano z powodu zmieszania różnych frakcji odpadów", jest wystarczającym sposobem powiadomienia W. o nie odebraniu odpadów;
2. art. 6 ka ust. 2 i 3 u.c.p.g., poprzez ich wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania
o określeniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, wobec braku poinformowania właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, a w konsekwencji określenia wysokości opłaty w drodze decyzji administracyjnej, podczas gdy odbierający odpady powiadomił właściciela o niewłaściwej segregacji odpadów poprzez umieszczenie na koszu naklejki o treści "Uwaga nie odebrano z powodu zmieszania różnych frakcji odpadów".
II. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383, dalej: "o.p"), poprzez niezasadne zarzucenie organom braku podjęcia przez Organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, podczas gdy organy obu instancji wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy oraz zebrały
w sposób wyczerpujący materiał dowodowy sprawy i wnikliwie go oceniły, czemu wyraz dały w uzasadnieniach decyzji.
Strona nie złożyła odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną.
Zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował
o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna
z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy oceny prawidłowości określenia Skarżącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawek w podwyższonej wysokości, ze względu na niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Jego istota dotyczy wykładni przepisu art. 6ka ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.c.p.g. w zakresie ustalenia, czy powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne właściciela nieruchomości o przyjęciu jako niesegregowane (zmieszane) odpadów komunalnych stanowi przesłankę (warunek) wszczęcia postępowania oraz wydania decyzji w sprawie określenia opłaty podwyższonej za brak segregacji odpadów komunalnych.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że analogiczna sprawa została rozpoznana przez ten Sąd wyrokiem z dnia 24 października 2024 r., o sygn. III FSK 720/24 oraz wyrokiem z dnia 19 maja 2025 r., o sygn. III FSK 1368/24, dlatego w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją tam przedstawioną.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p., poprzez niezasadne zarzucenie organom brak podjęcia przez Organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, iż organy orzekające nie wyjaśniły rzetelnie stanu faktycznego sprawy oraz dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego, skutkująca błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że podmiot odbierający odpady – posługując się naklejkami umieszczonymi na pojemniku na odpady, dokonał prawidłowego zawiadomienia W. o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Jak słusznie wskazuje WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z akt sprawy wynika, że przedsiębiorstwo powiadomiło P. W., jednak w aktach tych brak jest dowodu na to, że przedsiębiorstwo powiadomiło W. o stwierdzonych uchybieniach. Podmiot odbierający odpady powiadomił w. W. za pośrednictwem systemu Miejskiego Centrum Kontaktu W. (...) o stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie selektywnego zbierania odpadów, w dniach: 3 września 2021 r., 24 grudnia 2021 r., 10 stycznia 2022 r., 21 stycznia 2022 r., 4 marca 2022 r., 15 kwietnia 2022 r., 27 maja 2022 r., 15 czerwca 2022 r. oraz 7 września 2022 r. P. W. powiadomieniem z 6 grudnia 2022 r. (wysłanym równocześnie, tą samą przesyłką, z postanowieniem P. W. z dnia 6 grudnia 2022 r. o wszczęciu postępowania ws. określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi) poinformował o powyższym W. Niemniej jednak, jak podnosi Skarżąca, firma odbierająca odpady nie powiadomiła należycie Skarżącej o nieprawidłowej segregacji odpadów. W aktach sprawy brak jest nie tylko jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego takie powiadomienie, ale nawet wzmianki, że takie powiadomienie było dokonane.
Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadniony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ka ust. 1 u.c.p.g., poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na uznaniu, że nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że obowiązek poinformowania właściciela nieruchomości o odbiorze odpadów zmieszanych zostaje spełniony poprzez naklejki informacyjne na pojemnikach o wadliwej segregacji.
Z treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., wynika bowiem jednoznacznie, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych ustawodawca nałożył na podmiot odbierający odpady komunalne obowiązek zarówno odbioru takich odpadów, jako niesegregowanych (zmieszanych) jak i powiadomienia o właściwego organu oraz właściciela nieruchomości. Powiadomienie właściciela nieruchomości o naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów przez podmiot odbierający odpady komunalne jest jedną z przesłanek wymienionych w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., które to przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, by możliwe było określenie przez organ w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem stawki w podwyższonej wysokości. Zgodnie z powołanym art. 6ka ust. 2 u.c.p.g., organ na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w którym potwierdzono, że powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów i przyjęciu tych odpadów jako niesegregowalne (zmieszane) odpady komunalne jest jednym
z warunków wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia opłaty podwyższonej. Obowiązujące przepisy nie określają formy i terminu tego powiadomienia. Powinno zostać dokonane w sposób, który pozwala na weryfikację wypełnienia tego warunku przez organ administracji, niezwłocznie po stwierdzeniu faktu niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, przed wszczęciem postępowania administracyjnego (wyroki NSA z 28 października 2022 r., sygn. akt: III FSK 803/22; III FSK 804/22; III FSK 805/22; III FSK 806/22 ; III FSK 807/22 oraz z 8 lutego 2023 r., III FSK 730/22).
Słusznie zatem Sąd I instancji stwierdził, że nie ma podstaw twierdzenie, że obowiązek poinformowania właściciela nieruchomości o odbiorze odpadów zmieszanych wynikający z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zostaje spełniony poprzez naklejki informacyjne na pojemnikach o wadliwej segregacji.
Zatem nieuzasadniony okazał się także zarzut naruszenia art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g. Nie jest spełnieniem tego warunku zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. Jak wynika z powołanego przepisu ustawodawca wyraźnie nałożył na podmiot odbierający odpady obowiązek powiadomienia zarówno organu jak i właściciela nieruchomości o przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, co następnie stanowi przesłankę wszczęcia przez organ postępowania na podstawie art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. Dlatego zawiadomienie Strony przez Organ o wszczęciu postępowania administracyjnego nie stanowi spełnienie obowiązku nałożonego na podmiot odbierający odpady, a wynikający z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. Należy przy tym podkreślić, że regulacje ustawowe nie określają w jaki sposób podmiot odbierający odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez niego obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, niemniej jednak z treści omawianego przepisu jednoznacznie wynika, że powiadomienie takie musi być wykonane, aby możliwe było wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie przez organ decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami w podwyższonej wysokości. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w stosunku do Skarżącej.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie przytoczone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, okazały się niezasadne.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.
s. Jolanta Sokołowska s. Stanisław Bogucki s. Sławomir Presnarowicz (spr.)