III FSK 714/23

III FSK 714/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Pruszyński
Krzysztof Przasnyski
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1478/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-23
III FZ 551/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Skierowano pytanie prawne do Składu Siedmiu Sędziów
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1043
art. 12
Ustawa o podatku od spadków i darowizn (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1478/22 w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2022 r., nr 1401-IOM.4104.42.2022/EO w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: I. na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) przedstawić składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, tj.: czy sformułowanie ustawowe z art. 12 zdanie pierwsze ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043), zgodnie z którym "jeżeli przedmiotem nabycia jest prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczeń powtarzających się na rzecz nabywcy, a wartość tego prawa nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego", odnosi się do umowy renty, w ramach której jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu? II. odroczyć rozpoznanie sprawy do czasu rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia prawnego.
Uzasadnienie
Stosownie do art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu.
Przewidziana przywołaną regulacją kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do odroczenia rozpoznania sprawy i przedstawienia zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego powstaje w sytuacji, gdy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. Dla jej zastosowania istotne jest zatem po pierwsze istnienie zagadnienia prawnego, które kwalifikowane jest jako budzące poważne wątpliwości, a po drugie jego powstanie przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej.
Zakwalifikowanie zatem danego zagadnienia prawnego jako takiego, które powoduje poważne wątpliwości przez skład Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznający daną skargę kasacyjną prowadzi do tego, iż skład ten odraczając rozpoznanie danej sprawy jednocześnie tak zakwalifikowane zagadnienie przedstawia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu.
Odnosząc podstawę kompetencji Naczelnego Sądu Administracyjnego określonej w art. 187 § 1 p.p.s.a. do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż zasadnicze zagadnienie prawne, które wyłania się w tym przypadku dotyczy zastosowania art. 12 zdanie pierwsze ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043, dalej: u.p.s.d.). Zgodnie z tym unormowaniem, jeżeli przedmiotem nabycia jest prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczeń powtarzających się na rzecz nabywcy, a wartość tego prawa nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania ustala się w miarę wykonywania tych świadczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1478/22 Sąd ten uchylając decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Organ") z 22 kwietnia 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia 27 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn stwierdził m.in., że "zgodnie z art. 12 u.p.s.d., jeżeli przedmiotem nabycia jest prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczeń powtarzających się na rzecz nabywcy, a wartość tego prawa nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania ustala się w miarę wykonywania tych świadczeń. Przywoływany wyżej art. 12 ww. ustawy przewiduje również wprost, że naczelnik urzędu skarbowego może przyjąć za podstawę opodatkowania prawdopodobną wartość świadczeń powtarzających się za cały czas trwania obowiązku tych świadczeń, ale wyłącznie w przypadku, gdy uzyska na to zgodę podatnika.". Zdaniem Sądu I instancji "dla określenia podstawy opodatkowania z tytułu umowy renty zastosowanie znajduje art. 12 u.p.s.d., który nakazuje ustalanie podstawy opodatkowania w miarę wykonywania świadczeń. Należy uznać, że dla powstania obowiązku podatkowego oraz ustalenia podstawy opodatkowania istotne znaczenie ma powstanie roszczenia o wykonanie świadczenia rentowego za dany okres (płatnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), chociażby roszczenie to nie zostało zaspokojone.".
W skardze kasacyjnej podlegającej rozpoznaniu w niniejszej sprawie Organ podniósł w pierwszym z zarzutów naruszenia prawa materialnego naruszenie "art. 12 u.p.s.d. przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie polegającą na tym, że Sąd błędnie skoncentrował uwagę na charakterze stosunku cywilnoprawnego będącego źródłem poszczególnych świadczeń powtarzających się tj. na umowie renty i na tej podstawie wywiódł nieprawidłowy wniosek, że świadczenie pieniężne powtarzające się wynikające z umowy renty jako umowy o charakterze alimentacyjnym, losowym, której wartości świadczeń w dniu zawarcia umowy nie można ustalić, powoduje, że przy umowie renty podstawę opodatkowania ustala się w miarę wykonywania poszczególnych świadczeń, podczas gdy Sąd powinien swoją uwagę zwrócić na istotne cechy świadczenia powtarzającego się, a nie na charakter stosunku cywilnoprawnego będącego źródłem poszczególnych świadczeń powtarzających się i dopiero na podstawie treści poszczególnych świadczeń powtarzających się, dokonać oceny czy możliwe jest określenie wartości danego prawa majątkowego".
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że dokonując wykładni art. 12 zdanie pierwsze u.p.s.d. należy podkreślić, że stanowi on ustawowe wskazanie dla podstawy opodatkowania, którą ustala się w miarę wykonywania świadczeń, przy czym chodzi o te świadczenia, które zostały określone w początkowej części tej regulacji. Inaczej mówiąc zastosowanie takiego sposobu ustalenia podstawy opodatkowania normodawca odnosi do świadczeń wskazanych w art. 12 zdanie pierwsze u.p.s.d. Kluczowe staje się zatem wskazanie tych świadczeń. Prawodawca określając te świadczenia posłużył się sformułowaniem, które składa się z dwóch elementów, tj. po pierwsze, przedmiotem nabycia jest prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczeń powtarzających się na rzecz nabywcy, a po drugie, wartość tego prawa nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego. Dokonując wykładni sformułowania stanowiącego podstawę do wyróżnienia tych dwóch elementów trzeba poczynić zastrzeżenie, że elementy te muszą być spełnione łącznie dla zastosowania tego sposobu ustalenia podstawy opodatkowania.
W pierwszej kolejności trzeba więc uwzględnić sytuację, gdy przedmiotem nabycia jest prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczeń powtarzających się na rzecz nabywcy. Normodawca formułując zatem ten element konstrukcji prawnej podatku od spadków i darowizn wskazał na przedmiot nabycia, którym jest prawo majątkowe i równocześnie określił, że jest to prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczeń powtarzających się na rzecz nabywcy. Oznacza to więc, że dla zastosowania tej regulacji dotyczącej podstawy opodatkowania chodzi o tak wyrażone świadczenia. Kryterium jakiego użył normodawca prowadzi do wniosku, iż należy poszukiwać takich świadczeń, które są wyznaczone przez ich powtarzalność. Ustawodawca odnosi bowiem powtarzalność do tych świadczeń na rzecz nabywcy.
Biorąc pod uwagę tak sformułowane kryterium użyte w przepisie ustawy podatkowej godzi się uznać, że niezbędne staje się w tym przypadku uwzględnienie kolejnego kryterium, tj. czasu dla ustalenia zakresu tych świadczeń. W doktrynie wskazuje się więc, że uwzględniając kryterium czasu możemy wyróżnić świadczenia jednorazowe, okresowe i ciągłe, zaś w art. 12 u.p.s.d. chodzi o świadczenia okresowe, a zatem takie, gdzie w ramach jednego i tego samego stosunku o charakterze obligacyjnym dłużnik spełnia wiele świadczeń jednorazowych, zaś istotnym elementem tych świadczeń jest ich powtarzalność (K. Stelmaszczyk-Borszowska, (w:) P. Borszowski, K. Musiał, A. Nita, J. Wantoch-Rekowski, K. Stelmaszczyk-Borszowska, Ustawa o podatku od spadków i darowizn. Komentarz wyd. II, Warszawa 2022, LEX, pkt 6 komentarza do art. 12, a także przywołane tam opracowanie W. Czachórski. A. Brzozowski. M. Safjan, E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania. Zarys wykładu, Warszawa 2002, s. 73–74). Do stosunków prawnych, których przedmiot można scharakteryzować poprzez świadczenia powtarzające się zalicza się m.in. umowa renty uregulowana w art. 903 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061, dalej: k.c).
Drugi z normatywnie określonych elementów przy konstrukcji podstawy opodatkowania z art. 12 u.p.s.d. odnosi się wprost do wartości tego prawa, wskazując, że wartość ta nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że element ten odgrywa kluczową rolę do zakwalifikowania świadczeń powtarzających się do objęcia ich podstawą opodatkowania z art. 12 u.p.s.d., gdyż do tych świadczeń odnosi się również art. 13 tej ustawy, gdzie unormowano podstawę opodatkowania bez wskazania na ten element, który dotyczy sytuacji, gdy wartość tego prawa nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego.
Sformułowanie tego elementu oznacza, że chodzi wyłącznie o sytuację, gdy bezwzględnie wartość tego prawa nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego. Nie sposób zatem kwalifikować tu sytuacji, gdy takie ustalenie wartości prawa majątkowego jest utrudnione, bądź czasowo wyłączone. Normodawca posłużył się bowiem w tym względzie kategorycznym zwrotem braku możliwości ustalenia tej wartości w chwili powstania obowiązku podatkowego. Stąd też miarodajne jest stwierdzenie chwili powstania obowiązku podatkowego i odniesienie tej chwili do braku możliwości ustalenia wartości danego prawa majątkowego polegającego na obowiązku świadczeń powtarzających się.
Ustalając zakres znaczeniowy tego drugiego z wyróżnionych elementów Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega następujące sposoby rozumienia, z których wybór pozwoli ustalić zastosowanie tej regulacji podstawy opodatkowania. Pierwszy z nich sprowadza się do stwierdzenia, że wartość tego prawa nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego w takim ujęciu, że chodzi o sam ,,techniczny’’ wymiar tego sformułowania. W takim przypadku istotny jest wymiar skutku, a zatem proste stwierdzenie odnoszące się do braku uzyskania informacji dotyczącej wartości tego prawa już w momencie powstania danego obowiązku podatkowego. Taki sposób postrzegania tego ustawowego sformułowania może być uzasadniony specyfiką regulacji prawa podatkowego, gdzie wskazuje się na techniczno-prawne aspekty, a nawet używa się sformułowania elementy techniki podatkowej na określenie elementów konstrukcji prawnej podatku (R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2023 r., s. 36 i nast.). W doktrynie wskazuje się na taki sposób ujęcia tego sformułowania ustawowego, a zatem sytuację, gdy brak jest w danym momencie informacji umożliwiających ustalenie wartość świadczeń powtarzających się. Stąd też jeżeli wartość tych świadczeń, a także czas wykonywania zostały określone w umowie renty, wówczas nie ma zastosowania art. 12 u.p.s.d. (S. Bogucki, (w) S. Bogucki i in. Podatek od spadków i darowizn. Komentarz, Warszawa 2021, LEX, pkt 3 komentarza do art. 12, a także przywołany tam wyrok NSA z 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3048/21). W wyroku tym uznano, że ,,1. Jeżeli renta ustanowiona jest w pieniądzu, jej wartość odpowiada sumie nominalnych kwot okresowych wypłat, a podstawa opodatkowania ustalana jest na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2018 r., poz. 644 ze zm.)’’. Takie stanowisko przyjmuje się więc także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy przy tym zauważyć, że w tym przypadku kluczowe staje się uwzględnienie de facto rezultatu czynności odnoszącej się do braku, bądź możliwości ustalenia wartości tego prawa dla danego momentu powstania obowiązku podatkowego. W tym więc względzie może się to dokonać poprzez możliwość zsumowania wartości danych świadczeń powtarzających się dla wskazania, że ta wartość jest możliwa do ustalenia, bądź dla stwierdzenia, że nie ma takiej technicznej możliwości. W ramach tego sposobu rozumienia akcentuje się wyrażenie wartość i brak możliwości jej ustalenia w odniesieniu do danego prawa. Jest on zatem uzasadniony publicznoprawnym charakterem prawa podatkowego.
Drugi z wyróżnionych sposobów rozumienia nie odnosi się do technicznej możliwości ustalenia, bądź braku ustalenia wartości tego prawa, lecz do stosunku prawnego, który jest podstawą dla tego prawa majątkowego. Godzi się bowiem zauważyć, że o ile normodawca w początkowej części tego sformułowania używa pojęcia wartość jednocześnie odnosi je do wyrażenia ,,tego prawa’’, a dopiero w dalszej kolejności posługuje się zwrotem odnoszącym się do braku możliwości jego ustalenia w chwili powstania obowiązku podatkowego. W tym więc przypadku wraz z wyrażeniem odnoszącym się do wartości ustawodawca jednocześnie posługuje się określeniem, którego treścią jest dane prawo, co prowadzi do konieczności, już na tym etapie, a zatem przyporządkowaniu do wartości, zastosowania prawa, t.j. wynikającego z danego stosunku prawnego. Takie podejście oznacza więc, że równocześnie z ustalaniem zakresu znaczeniowego wyrażenia wartość należy przyporządkować treść konkretnego prawa wynikającego z danego stosunku prawnego, co następnie będzie stanowiło punkt wyjścia do tej części ustawowego sformułowania, która wskazuje na brak możliwości ustalenia tej wartości w chwili powstania obowiązku podatkowego. W tym ujęciu konieczne staje się akcentowanie wskazywanej w doktrynie relacji pomiędzy prawem podatkowym a prawem cywilnym, gdzie w pewnym uproszczeniu przyjąć można, że skutek realizacji norm prawa cywilnego najczęściej przejawia się jako powstanie stanów faktycznych prowadzących do zaistnienia obowiązku podatkowego (R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2023 r., s. 21).
Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc uwagi ogólne wyrażone na tle art. 12 zdanie pierwsze u.p.s.d. do rozpoznawanej sprawy, gdzie kluczowe staje się dokonanie kwalifikacji wymienionej regulacji do umowy renty, w ramach której jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu, dostrzega również dwa ujęcia:
W pierwszym z nich należałoby uznać, że istotne staje się akcentowanie pierwszej części normatywnego sformułowania wartości odniesionej w dalszej kolejności do prawa wynikającego z umowy renty, by równocześnie dokonać oceny, czy istnieje techniczna możliwość wyliczenia tej wartości poprzez zsumowanie poszczególnych świadczeń i odniesienie tego do momentu powstania obowiązku podatkowego. Uwzględniając więc moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu renty, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 8 u.p.s.d., chodzi o ocenę tej sytuacji z chwilą ustanowienia umowy renty. Inaczej mówiąc dla tego przypadku kluczowe staje się dokonanie oceny wartości świadczeń, które są możliwe do ustalenia na podstawie zawartej umowy w stosunku do okresu, na jaki została zawarta. Jeżeli istnieje możliwość wyliczenia wartości tych świadczeń, uwzględniając zawartą umowę renty, t.j. istnieje dostępna informacja w tym względzie, przykładowo taką informacją dysponuje organ podatkowy, to w takim przypadku nie można uznać, że spełniona zostaje regulacja z art. 12 u.p.s.d. Przy takim więc sposobie rozumienia zastosowanie znajdzie art. 13 u.p.s.d., gdyż nie można uznać, że wartość świadczeń nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego. W takiej sytuacji kluczowe staje się uznanie możliwości wyliczenia wartości wynikającej z umowy renty. Takie stanowisko dostrzega się w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego. W wyroku tego Sądu z 7 września 2023 r., sygn. akt III FSK 2679/21 odniesiono się do tego, że ,,renta została ustanowiona w pieniądzu i na czas określony. Już w dacie powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn możliwe więc było ustalenie jej wartości przez pomnożenie kwoty świadczenia miesięcznego przez liczbę miesięcy, na które zostało ustanowione. Sytuacja ta odpowiada zatem hipotezie art. 13 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.''
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega również drugie możliwe ujęcie, gdzie uwzględnia się nie tylko sformułowanie dotyczące wartości, ale równocześnie odniesienie tej wartości do konkretnego prawa, a zatem w tym przypadku uwzględnienie umowy renty. Dla potwierdzenia takiego sposobu rozumienia art. 12 u.p.s.d. należy podkreślić sam początek tego wyrażenia ustawowego, gdzie normodawca posługuje się określeniem wartości odnosząc go do ,,tego prawa’’. W tym przypadku nie sposób poprzestać na samym zwrocie dotyczącym tej wartości i jej technicznym wyliczeniu, bez uwzględnienia charakteru stosunku prawnego. Zgodnie bowiem z art. 903 k.c. przez umowę renty jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku. Zobowiązanie się do świadczeń okresowych, które w tym przypadku mają postać świadczeń w pieniądzu jest cechą charakterystyczną umowy renty, gdzie w doktrynie wskazuje się, że określa ona wysokość poszczególnych świadczeń okresowych, lecz nie ich sumę, a zatem przedmiot świadczenia nie może być określony z góry co do jego wysokości – T. Bielska-Sobkowicz (w) J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom V. Zobowiązania. Część szczegółowa, wyd. II, Warszawa 2017, LEX, pkt 5 komentarza do art. 903. Umowa renty jest umową konsensualną o charakterze losowym i może być ukształtowana jako umowa terminowa lub bezterminowa, zaś świadczenie w ramach umowy renty nie może być z góry określone co do wysokości. E. Niezbecka (w) A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, wyd. II, Warszawa 2014 r., LEX, pkt 1 i 7 komentarza do art. 903.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że kluczowe wyrażenie z art. 12 zdanie pierwsze u.p.s.d., gdzie ustawodawca wskazuje na sytuację, gdy wartość tego prawa nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego odnosi się bezpośrednio do umowy renty, w ramach której jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu. Świadczenie w ramach umowy renty nie może być więc z góry określone co do wysokości, co oznacza jednocześnie, że wartość tego prawa nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego. Dla wskazanego podejścia interpretacyjnego należałoby przyjąć, że do takiej umowy renty odnosi się art. 12 zdanie pierwsze u.p.s.d., a zatem z konsekwencją w ramach ustalenia podstawy opodatkowania w miarę wykonywania tych świadczeń. Godzi się przy tym odnotować, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznano również, że ,,Zobowiązanie się do świadczeń okresowych należy zgodnie z art. 903 Kc do essentialia negotii umowy renty. Świadczenie okresowe polega na stałym dawaniu przez czas trwania stosunku prawnego pewnej ilości pieniędzy lub innych rzeczy zamiennych w określonych regularnych odstępach czasu, jednak nie składających się na pewną z góry co do wielkości określoną całość. Świadczenie to nie może być świadczeniem z góry określonym co do wysokości. Wówczas bowiem jest to świadczenie jednorazowe płatne w ratach’’ – wyrok NSA z 17 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 715/05.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach pierwszego z dopuszczalnych sposobów rozumienia art. 12 zdanie pierwsze u.p.s.d. wystarczające staje się poprzestanie na braku możliwości ustalenia wartości danego prawa w odniesieniu do umowy renty w sensie ujęcia technicznego, t.j. jako możliwości uzyskania jedynie informacji co do wartości tego prawa bez uwzględnienia charakteru stosunku prawnego.
Biorąc zaś jako miarodajny drugi sposób rozumienia nie można poprzestać jedynie na takim ustaleniu wartości tego prawa, lecz należy uwzględnić charakter tego stosunku prawnego. Argumentem przemawiającym za tym drugim podejściem jest już samo sformułowanie art. 12 zdanie pierwsze u.p.s.d., gdzie normodawca wskazuje na wartość ,,tego prawa’’, a zatem odnosząc się do prawa majątkowego polegającego na obowiązku świadczeń powtarzających się na rzecz nabywcy.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. postanowił odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, tj.:
,,Czy sformułowanie ustawowe z art. 12 zdanie pierwsze ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043), zgodnie z którym "jeżeli przedmiotem nabycia jest prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczeń powtarzających się na rzecz nabywcy, a wartość tego prawa nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego", odnosi się do umowy renty, w ramach której jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu?"
s. Jacek Pruszyński s. Paweł Borszowski (spr.) s. Krzysztof Przasnyski