III FSK 712/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję organów podatkowych w sprawie odpowiedzialności notariusza jako płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Spór dotyczył opodatkowania umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego przez Agencję Mienia Wojskowego (AMW). Organy podatkowe twierdziły, że sprzedaż ta nie jest wyłączona z opodatkowania PCC, ponieważ jest regulowana przez specyficzne przepisy ustawy o AMW, a nie ogólne przepisy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że sprzedaż przez AMW mieści się w zakresie przepisów o gospodarce nieruchomościami, co na mocy art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o PCC wyłącza ją z opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że pojęcie 'przepisów o gospodarce nieruchomościami' w ustawie o PCC obejmuje również przepisy innych ustaw, w tym ustawy o AMW, regulujące gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa. Sąd uznał, że art. 80 ust. 3 ustawy o AMW, nakładający na nabywcę koszty związane z aktem notarialnym, nie stanowi podstawy do opodatkowania PCC, gdyż podatek ten nie jest kosztem aktu notarialnego, a wyłączenie z opodatkowania ma charakter przedmiotowy i nie może być ograniczane przez przepisy ustawy szczególnej w sposób niedostatecznie jasny. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że sprzedaż nieruchomości mieszkaniowych przez Agencję Mienia Wojskowego jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, pomimo istnienia przepisów szczególnych ustawy o AMW i art. 80 ust. 3 tej ustawy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży nieruchomości przez AMW i interpretacji przepisów o PCC w kontekście ustawy o AMW.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czynności prawne dokonywane przez Agencję Mienia Wojskowego, polegające na zbywaniu nieruchomości mieszkaniowych Skarbu Państwa, podlegają przepisom o gospodarce nieruchomościami w rozumieniu art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynności te mieszczą się w katalogu spraw podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Ustawa o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) stanowi ogólne ramy, ale inne ustawy, w tym ustawa o AMW, regulują specyficzne aspekty gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa. Zwrot 'przepisy o gospodarce nieruchomościami' w ustawie o PCC obejmuje te wszystkie regulacje.
Czy art. 80 ust. 3 ustawy o Agencji Mienia Wojskowego, który stanowi, że koszty związane z zawarciem aktu notarialnego, w tym podatki, ponosi nabywca, ogranicza wyłączenie z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych przewidziane w art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o PCC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ogranicza wyłączenia z opodatkowania.
Uzasadnienie
Podatek od czynności cywilnoprawnych nie jest 'kosztem związanym z zawarciem aktu notarialnego', lecz daniną publicznoprawną. Wyłączenie z opodatkowania ma charakter przedmiotowy i nie może być modyfikowane przez przepisy ustawy szczególnej, która nie jest ustawą podatkową.
Jaki jest wpływ uchylenia art. 2 pkt 2a ustawy o PCC (dotyczącego wyłączenia sprzedaży lokali mieszkalnych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową) na stosowanie art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o PCC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uchylenie art. 2 pkt 2a nie zmienia oceny, że sprzedaż nieruchomości mieszkaniowych przez AMW jest objęta wyłączeniem z art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o PCC.
Uzasadnienie
Wyłączenie z art. 2 pkt 1 lit. g) ma szerszy zakres i obejmuje także sytuacje wcześniej regulowane przez art. 2 pkt 2a, który miał charakter podmiotowo-przedmiotowy. Usunięcie przepisu nie wpływa na zakres wyłączenia przedmiotowego.
Przepisy (14)
Główne
u.p.c.c. art. 2 § pkt 1 lit. g
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Pojęcie 'przepisy o gospodarce nieruchomościami' obejmuje także przepisy innych ustaw, w tym ustawy o Agencji Mienia Wojskowego, regulujące gospodarowanie nieruchomościami Skarbu Państwa. Czynności prawne dokonywane przez AMW w sprawach zbywania nieruchomości mieszkaniowych mieszczą się w tym katalogu i są wyłączone z opodatkowania.
Pomocnicze
u.a.m.w. art. 80 § ust. 3
Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego
Przepis ten stanowi, że koszty związane z zawarciem aktu notarialnego, w tym podatki i opłaty, ponosi nabywca lokalu mieszkalnego. Nie stanowi on jednak podstawy do opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych czynności wyłączonych z opodatkowania na mocy ustawy o PCC.
u.p.c.c. art. 2 § pkt 2a
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Przepis ten, obowiązujący do 30 września 2015 r., wyłączał z opodatkowania umowy sprzedaży lokali mieszkalnych, których stroną była Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. Jego uchylenie nie wpływa na wyłączenie z art. 2 pkt 1 lit. g).
u.a.m.w. art. 76 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego
Wskazuje na wyłączność ustawy o AMW w sprawach związanych ze zbywaniem lokali mieszkalnych przez AMW.
u.a.m.w. art. 86
Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego
Odsyła do odpowiedniego stosowania ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o własności lokali oraz kodeksu cywilnego w kwestiach nieuregulowanych w ustawie o AMW.
u.p.c.c. art. 1 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych
Określa przedmiot opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
O.p. art. 30 § § 1 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Reguluje odpowiedzialność płatnika podatku.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstaw uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż lokali mieszkalnych przez Agencję Mienia Wojskowego mieści się w zakresie przepisów o gospodarce nieruchomościami, co na mocy art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o PCC wyłącza ją z opodatkowania. • Wyłączenie z opodatkowania na mocy art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy o PCC ma charakter przedmiotowy i nie jest ograniczane przez art. 80 ust. 3 ustawy o AMW. • Uchylenie art. 2 pkt 2a ustawy o PCC nie wpływa na zakres wyłączenia z art. 2 pkt 1 lit. g).
Odrzucone argumenty
Sprzedaż lokali mieszkalnych przez AMW nie podlega wyłączeniu z opodatkowania PCC, ponieważ jest regulowana przepisami szczególnymi ustawy o AMW, a nie ogólnymi przepisami o gospodarce nieruchomościami. • Art. 80 ust. 3 ustawy o AMW, wskazujący na ponoszenie przez nabywcę kosztów związanych z aktem notarialnym, w tym podatków, potwierdza objęcie opodatkowaniem sprzedaży lokali mieszkalnych przez AMW.
Godne uwagi sformułowania
Czynności prawne dokonywane przez Agencję Mienia Wojskowego, a polegające na zbywaniu określonych składników majątkowych (nieruchomości mieszkaniowych) Skarbu Państwa, mieszczą się w katalogu 'spraw podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami' w rozumieniu art. 2 pkt 1 lit. g) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych. • Artykuł 80 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego nie ogranicza przewidzianego w art. 2 pkt 1 lit. g) u.p.c.c. wyłączenia z opodatkowania takich czynności prawnych. • Podatek od czynności cywilnoprawnych nie jest 'kosztem związanym z zawarciem aktu notarialnego', lecz daniną publicznoprawną wynikającą z dokonania określonej czynności cywilnoprawnej. • Katalog ustawowych wyłączeń z opodatkowania podatkiem od nieruchomości ma bezpośredni wpływ na określenie przedmiotu opodatkowania, jednego z podstawowych elementów konstrukcyjnych podatku, ograniczeń w tym zakresie zależałoby doszukiwać się wyłącznie w jednoznacznych wypowiedziach ustawodawcy w przepisach, które można uznać za podatkowe.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Krzysztof Winiarski
sprawozdawca
Agnieszka Olesińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że sprzedaż nieruchomości mieszkaniowych przez Agencję Mienia Wojskowego jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, pomimo istnienia przepisów szczególnych ustawy o AMW i art. 80 ust. 3 tej ustawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży nieruchomości przez AMW i interpretacji przepisów o PCC w kontekście ustawy o AMW.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z obrotem nieruchomościami przez instytucje państwowe, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów.
“Sprzedaż mieszkań przez Agencję Mienia Wojskowego zwolniona z podatku PCC – NSA wyjaśnia wątpliwości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.