III FSK 704/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. B. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. WSA uznał, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, mimo przebywania w areszcie śledczym, wskazując na wcześniejsze skuteczne doręczenia pism procesowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej oraz przepisy dotyczące doręczeń i ustawy COVID-19. NSA nie podzielił zarzutów dotyczących kwestionowania doręczenia decyzji, uznając je za badane w innym postępowaniu (stwierdzenie uchybienia terminu). Uznano jednak za zasadny zarzut naruszenia art. 162 § 1 o.p. przez odmowę zastosowania, podkreślając, że przy ocenie braku winy należy uwzględnić całokształt okoliczności i znaczenie uprawdopodobnienia. NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście przywracania terminu do wniesienia odwołania, zwłaszcza w sytuacjach nietypowych (areszt), z uwzględnieniem zasady uprawdopodobnienia i całokształtu okoliczności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale jego zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie w sprawach o przywrócenie terminu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy okoliczności związane z pobytem w areszcie śledczym mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, jeśli strona nie poinformowała organu o zmianie adresu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczności związane z pobytem w areszcie mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu, jeśli strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności i znaczenia uprawdopodobnienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA niewłaściwie ocenił, iż przesłanka braku winy w uchybieniu terminu nie została uprawdopodobniona. Podkreślono konieczność uwzględnienia całokształtu okoliczności, w tym sytuacji skarżącego, oraz znaczenia uprawdopodobnienia jako środka zastępczego dowodu.
Czy w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania można kwestionować prawidłowość doręczenia decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie dotyczące prawidłowości doręczenia decyzji powinny być badane w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a nie w postępowaniu o przywrócenie terminu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest ostateczne i prawomocne, dlatego w sprawie o przywrócenie terminu nie mogą być oceniane kwestie dotyczące prawidłowości doręczenia decyzji.
Czy zasada 'in dubio pro tributario' ma zastosowanie w każdej sytuacji interpretacyjnej w prawie podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada 'in dubio pro tributario' ma zastosowanie tylko wtedy, gdy interpretacja przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich kontekstów nie daje jednoznacznych rezultatów.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zasada 'in dubio pro tributario' jest dyrektywą wykładni i ma zastosowanie w sytuacjach niejednoznaczności przepisów, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Czy przepisy ustawy COVID-19 dotyczące przedłużenia terminów miały zastosowanie do czynności dokonanych po zakończeniu stanu epidemii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy COVID-19 dotyczące przedłużenia terminów miały zastosowanie tylko w okresie obowiązywania stanu epidemii.
Uzasadnienie
NSA uznał, że czynności w sprawie zostały dokonane po zakończeniu stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, dlatego zarzut naruszenia art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 był chybiony.
Przepisy (10)
Główne
o.p. art. 162 § § 1
Ordynacja podatkowa
W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Kluczowe jest uprawdopodobnienie braku winy, uwzględniając całokształt okoliczności i znaczenie uprawdopodobnienia.
Dz.U. 2022 poz 2651 art. 162 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 228 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W ramach tej regulacji następuje stwierdzenie uchybienia terminowi, a zatem kwestie dotyczące doręczenia decyzji powinny być podnoszone w tym postępowaniu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku i postanowienia organu.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Naruszenie poprzez niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Naruszenie poprzez brak swobodnej oceny dowodów.
Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm. art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. z 2023 r. poz. 1640 art. 150 § § 2
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej przez odmowę zastosowania, gdyż skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy (pobyt w areszcie, brak informacji o awizo, zapoznanie się z decyzją w urzędzie).
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące kwestionowania prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej w postępowaniu o przywrócenie terminu. • Zarzut naruszenia zasady 'in dubio pro tributario'. • Zarzut naruszenia art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 z uwagi na dokonanie czynności po zakończeniu stanu epidemii.
Godne uwagi sformułowania
przy ocenie zastosowania art. 162 § 1 o.p. znaczenie powinna mieć także kwestia pewnego wypośrodkowania w ocenie okoliczności stanowiących podstawę oceny wniosku o przywrócenie terminu, z uwzględnieniem stanowiska dotyczącego zapewnienia stronie drogi do obrony jej praw • Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie.
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście przywracania terminu do wniesienia odwołania, zwłaszcza w sytuacjach nietypowych (areszt), z uwzględnieniem zasady uprawdopodobnienia i całokształtu okoliczności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale jego zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie w sprawach o przywrócenie terminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje zasady przywracania terminu w sytuacjach ekstremalnych (areszt) i podkreśla znaczenie uwzględniania całokształtu okoliczności przez organy. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.
“Areszt nie usprawiedliwia uchybienia terminowi? NSA wyjaśnia, kiedy można odzyskać stracony czas na obronę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.