III FSK 703/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. B. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Sąd pierwszej instancji uznał, że sam fakt przebywania w areszcie śledczym nie zwalnia z winy w uchybieniu terminu, a skarżący powinien był spodziewać się decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej (o.p.) poprzez odmowę zastosowania. NSA, podzielając częściowo argumentację skargi kasacyjnej, uznał zasadność zarzutu naruszenia art. 162 § 1 o.p. oraz art. 122 i 191 o.p. Sąd podkreślił, że przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu należy uwzględnić całokształt okoliczności i stosować konstrukcję uprawdopodobnienia, która wymaga mniejszego stopnia pewności niż udowodnienie. NSA uznał, że niewłaściwa była ocena, iż przesłanka braku winy nie została uprawdopodobniona, biorąc pod uwagę oświadczenia skarżącego dotyczące braku korespondencji i zapoznania się z decyzją w urzędzie. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zwłaszcza w sytuacjach związanych z pozbawieniem wolności lub innymi trudnościami strony.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pobyt w areszcie śledczym wyłącza winę strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie. Pobyt w areszcie nie wyłącza automatycznie winy, jednakże przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu należy uwzględnić całokształt okoliczności i stosować konstrukcję uprawdopodobnienia braku winy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA niewłaściwie ocenił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Podkreślono konieczność uwzględnienia całokształtu okoliczności oraz stosowania uprawdopodobnienia, które wymaga mniejszego stopnia pewności niż udowodnienie. Wskazano na oświadczenia skarżącego dotyczące braku korespondencji i zapoznania się z decyzją w urzędzie jako elementy wpływające na ocenę braku winy.
Czy w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania można kwestionować prawidłowość doręczenia decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie. Kwestie dotyczące doręczenia decyzji powinny być badane w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a nie w postępowaniu o przywrócenie terminu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest ostateczne i prawomocne, a kwestionowanie prawidłowości doręczenia w ramach sprawy o przywrócenie terminu pozostaje w sprzeczności z celem tego środka prawnego.
Czy zasada 'in dubio pro tributario' (w razie wątpliwości na korzyść podatnika) ma zastosowanie w każdej sytuacji interpretacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie. Zasada ta ma zastosowanie tylko wtedy, gdy interpretacja przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich kontekstów nie daje jednoznacznych rezultatów.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zasada 'in dubio pro tributario' jest dyrektywą wykładni i stosuje się ją w sytuacjach braku jasności interpretacyjnej, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Przepisy (30)
Główne
o.p. art. 162 § § 1
Ordynacja podatkowa
Wymaga uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, uwzględniając całokształt okoliczności i stosując konstrukcję uprawdopodobnienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i postanowienia organu.
o.p. art. 162 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 228 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Obowiązek swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
o.p. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 220 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 228 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 217 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe
o.p. art. 150 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa ocena przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania przez organ podatkowy i sąd pierwszej instancji. • Konieczność uwzględnienia całokształtu okoliczności przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu i stosowania konstrukcji uprawdopodobnienia.
Odrzucone argumenty
Kwestionowanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej w postępowaniu o przywrócenie terminu. • Zastosowanie zasady 'in dubio pro tributario'. • Naruszenie przepisów dotyczących doręczenia decyzji w kontekście Prawa pocztowego. • Naruszenie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19.
Godne uwagi sformułowania
przy ocenie zastosowania art. 162 § 1 o.p. znaczenie powinna mieć także kwestia pewnego wypośrodkowania w ocenie okoliczności stanowiących podstawę oceny wniosku o przywrócenie terminu, z uwzględnieniem stanowiska dotyczącego zapewnienia stronie drogi do obrony jej praw • Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie.
Skład orzekający
Bogusław Woźniak
sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w kontekście przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zwłaszcza w sytuacjach związanych z pozbawieniem wolności lub innymi trudnościami strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie przesłanki braku winy przy przywracaniu terminów procesowych, nawet w kontekście pobytu w areszcie. Pokazuje też, jak NSA koryguje błędy sądów niższych instancji w stosowaniu prawa procesowego.
“Areszt nie zawsze oznacza przegraną: NSA przywraca termin do odwołania podatkowego.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.