Orzeczenie · 2025-07-23

III FSK 7/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-23
NSApodatkoweŚredniansa
opłata targowapodatki lokalneuchwała rady gminydelegacja ustawowazasada równościsamorząd terytorialnyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. K. i A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargę na uchwałę Rady Miasta Nowy Targ w sprawie opłaty targowej. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zarzuty dotyczące niezgodności uchwały z Konstytucją RP, wskazując na wyjście przez radę gminy poza delegację ustawową w zakresie określania przedmiotu i stawek opłaty targowej oraz naruszenie zasady równości opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z Konstytucją RP (art. 168) jednostki samorządu terytorialnego mają prawo do ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych (art. 15 ust. 1 i 2b) oraz ustawa o samorządzie gminnym (art. 7 ust. 1 pkt 11, art. 18 ust. 2, art. 41 ust. 1) przyznają radom gmin kompetencje do ustalania zasad poboru opłat, terminów płatności oraz wysokości stawek opłaty targowej. Sąd uznał, że różnicowanie stawek opłaty targowej w zależności od sposobu sprzedaży lub rodzaju towaru mieści się w granicach tych kompetencji i nie narusza zasady równości opodatkowania, stanowiąc element sprawiedliwości społecznej. NSA odwołał się również do wcześniejszego orzecznictwa w podobnej sprawie (III FSK 1427/24). Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących nadmierności stawek, wskazując na odmienny charakter opłaty targowej i podatku od nieruchomości oraz na istnienie maksymalnych stawek określonych przez Ministra Finansów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie przez gminy stawek opłaty targowej, zakres kompetencji rad gmin w zakresie opłat lokalnych, interpretacja przepisów Konstytucji RP dotyczących opodatkowania i samorządu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji opłaty targowej i uchwały konkretnej rady gminy. Interpretacja przepisów konstytucyjnych ma charakter ogólny.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rada gminy może różnicować stawki opłaty targowej w zależności od sposobu dokonywania sprzedaży lub rodzaju sprzedawanego towaru, nie naruszając przy tym delegacji ustawowej i zasad konstytucyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rada gminy ma prawo różnicować stawki opłaty targowej w zależności od sposobu dokonywania sprzedaży lub rodzaju sprzedawanego towaru, o ile mieści się to w granicach upoważnienia ustawowego i nie narusza przepisów Konstytucji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o samorządzie gminnym przyznają radom gmin kompetencje do ustalania stawek opłaty targowej, w tym do ich różnicowania w zależności od sposobu sprzedaży czy rodzaju towaru. Takie zróżnicowanie nie narusza zasady równości opodatkowania i może stanowić element sprawiedliwości społecznej.

Czy uchwała rady gminy określająca przedmiot i podstawy opodatkowania opłaty targowej, wykraczająca poza delegację ustawową, jest zgodna z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała rady gminy nie może określać przedmiotu i podstaw opodatkowania, jeśli takie kompetencje zastrzeżone są wyłącznie dla ustawy. Jednakże w tym przypadku sąd uznał, że uchwała nie wykraczała poza delegację ustawową.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 217 Konstytucji RP, nakładanie podatków i innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych następuje wyłącznie w drodze ustawy. Jednakże, w kontekście opłat lokalnych, art. 168 Konstytucji RP przyznaje jednostkom samorządu terytorialnego prawo do ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie. Sąd uznał, że uchwała Rady Miasta Nowy Targ mieściła się w tym zakresie.

Czy opłata targowa i podatek od nieruchomości mają taki sam charakter i czy różnicowanie stawek opłaty targowej może prowadzić do nierównego traktowania podmiotów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opłata targowa i podatek od nieruchomości mają odmienny charakter. Różnicowanie stawek opłaty targowej w zależności od sposobu sprzedaży nie stanowi naruszenia zasady równości opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko WSA, że opłata targowa i podatek od nieruchomości mają odmienny charakter. Opłata targowa jest naliczana dziennie od osoby dokonującej sprzedaży, podczas gdy podatek od nieruchomości wiąże się z posiadaniem nieruchomości. Różnicowanie stawek opłaty targowej jest dopuszczalne i może być formą sprawiedliwości społecznej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta Nowy Targ w przedmiocie opłaty targowej.

Przepisy (15)

Główne

u.p.o.l. art. 15 § 1, 2 i 2b

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Określa podmioty, od których może być pobierana opłata targowa, oraz definicję targowiska. Sąd uznał, że pojęcia 'targowisko' i 'dokonywanie sprzedaży' są jasne i zbieżne z powszechnym rozumieniem.

u.p.o.l. art. 19 § pkt 1 lit. a)

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Określa zasady ustalania i poboru opłat, terminy płatności oraz wysokość stawek opłaty targowej, zakreślając jedynie górną maksymalną wysokość stawki.

Konstytucja RP art. 168

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przyznaje jednostkom samorządu terytorialnego prawo do ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Stanowi, że nakładanie podatków i innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych następuje wyłącznie w drodze ustawy.

Pomocnicze

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 11

Ustawa o samorządzie gminnym

Nakłada na gminę obowiązek zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym prowadzenia targowisk.

u.s.g. art. 18 § ust. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa wyłączną właściwość rady gminy do podejmowania uchwał w sprawach podatków i opłat lokalnych.

u.s.g. art. 41 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Stanowi, że akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymienia akty prawa miejscowego jako źródła powszechnie obowiązującego prawa.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie Konstytucji RP poprzez wyjście przez radę gminy poza delegację ustawową w zakresie określania przedmiotu i stawek opłaty targowej. • Naruszenie zasady równości opodatkowania poprzez zróżnicowanie stawek opłaty targowej. • Nadzwyczajna wysokość stawek opłaty targowej w stosunku do podatku od nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Ustawodawca wyraźnie przewidział możliwość ustalenia różnych stawek opłaty targowej na różnych targowiskach, w różny sposób i co do odmiennych asortymentów sprzedawanych towarów. • Prawo gminy do różnicowania stawek opłaty wynika także z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym statuującym zasadę samodzielności gminy. • Normy konstytucyjne, mające ze swej istoty charakter ogólny i abstrakcyjny, zbudowane są w oparciu o przyjęty przez ustawodawcę system wartości i wskazują dobra o najbardziej doniosłym charakterze, zasługujące na ochronę prawną z poziomu ustawy zasadniczej. • Upatrywanie w każdym zarzucanym Sądowi pierwszej instancji uchybieniu naruszenia norm konstytucyjnych nie znajduje uzasadnienia i niejako odbiera wiarygodności intencjom przyświecającym autorowi środka zaskarżenia.

Skład orzekający

Anna Sokołowska

członek

Krzysztof Winiarski

przewodniczący-sprawozdawca

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie przez gminy stawek opłaty targowej, zakres kompetencji rad gmin w zakresie opłat lokalnych, interpretacja przepisów Konstytucji RP dotyczących opodatkowania i samorządu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłaty targowej i uchwały konkretnej rady gminy. Interpretacja przepisów konstytucyjnych ma charakter ogólny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kompetencji samorządów w zakresie ustalania opłat lokalnych i ich zgodności z prawem, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i podatkowym.

Gmina może różnicować opłaty targowe? NSA rozstrzyga spór o kompetencje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst