III FSK 697/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. Sprawa koncentrowała się na prawidłowości doręczeń pism organu egzekucyjnego, które były dokonywane w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) na adres zamieszkania skarżącego. Skarżący podnosił, że pisma odebrały osoby niebędące jego domownikami i nie zostały mu one przekazane, co uniemożliwiło mu czynny udział w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy dotyczące doręczeń zastępczych, uznał, że pisma zostały skutecznie doręczone. Sąd podkreślił, że doręczenie dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, który podjął się oddania pisma adresatowi, jest skuteczne na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru. Sąd stwierdził, że skarżący nie obalił domniemania skuteczności doręczenia, a zaoferowane przez niego dowody (oświadczenia) nie były wystarczające do podważenia urzędowego dokumentu, jakim jest potwierdzenie odbioru. Dodatkowo, sąd zauważył, że skarżący co najmniej godził się z odbiorem korespondencji przez ojca i bratową, traktując ich jako domowników, co potwierdzały jego późniejsze odpowiedzi na pisma. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrawidłowa interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, ciężar dowodu w przypadku obalania domniemania skuteczności doręczenia, dopuszczalność dowodów w postępowaniu kasacyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z doręczeniami do domowników i może wymagać analizy w kontekście innych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie pisma w postępowaniu egzekucyjnym dorosłemu domownikowi, który nie zamieszkuje na stałe z adresatem, jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie jest skuteczne, jeśli osoba odbierająca pismo jest domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a. i podjęła się oddania pisma adresatowi. Skarżący nie udowodnił, że osoby odbierające pisma (ojciec, bratowa) nie były domownikami lub że nie podjęły się przekazania korespondencji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie obalił domniemania skuteczności doręczenia zastępczego, opierając się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Twierdzenia skarżącego o braku zamieszkania odbiorców pod jego adresem i nieprzekazaniu korespondencji nie zostały poparte wystarczającymi dowodami, a skarżący co najmniej godził się z odbiorem korespondencji przez te osoby.
Czy sąd administracyjny może dopuścić dowody uzupełniające z pisemnych oświadczeń świadków w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pisemne oświadczenia osób kwitujących odbiór korespondencji, stanowiące dowód ze świadka na piśmie, nie mogą być dopuszczone w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że regulacja art. 106 § 3 p.p.s.a. wyklucza korzystanie z osobowych źródeł dowodowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a pisemne oświadczenia są traktowane jako dowód ze świadka na piśmie.
Czy naruszenie przepisów o doręczeniach (art. 43 k.p.a.) i zasady czynnego udziału strony (art. 10 § 1 k.p.a.) może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W tej sprawie sąd uznał, że doręczenia były skuteczne, a zatem zarzuty naruszenia przepisów o doręczeniach i zasady czynnego udziału strony okazały się chybione.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że skoro doręczenia były prawidłowe, to nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony ani innych przepisów proceduralnych, które skarżący podniósł jako podstawę skargi kasacyjnej.
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis reguluje doręczenie zastępcze pisma osobie nieobecnej w miejscu zamieszkania, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Skuteczność doręczenia zależy od spełnienia przesłanek: nieobecności adresata, przejściowego charakteru nieobecności, zamieszkiwania pod wskazanym adresem oraz zastania dorosłego domownika, który zobowiązał się do oddania pisma adresatowi.
u.p.e.a. art. 71a § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa przesłanki do określenia przez wierzyciela wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej, w tym możliwość uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
Dz.U. 2022 poz 2000 art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie zastępcze.
Pomocnicze
k.p.a. art. 42 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawowe miejsce doręczeń pism osobie fizycznej to mieszkanie lub miejsce pracy adresata.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje dopuszczalność dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wykluczając dowody ze świadków na piśmie.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenia pism organu egzekucyjnego na adres zamieszkania skarżącego, dokonane w trybie art. 43 k.p.a. do jego domowników (ojca i bratowej), były skuteczne, ponieważ skarżący nie obalił domniemania prawnego skuteczności doręczenia. • Skarżący nie udowodnił, że osoby odbierające korespondencję nie były jego domownikami lub że nie podjęły się oddania pisma adresatowi. • Zaoferowane przez skarżącego dowody (oświadczenia) były nieprzydatne do wykazania irrelewantnych okoliczności, a sąd nie mógł dopuścić dowodów ze świadków na piśmie w postępowaniu kasacyjnym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a. przez błędne uznanie, że skarżący bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności, podczas gdy nie miał wiedzy o zajęciu z powodu nieprawidłowych doręczeń. • Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 43 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu udziału w postępowaniu z powodu uznania nieprawidłowych doręczeń za skuteczne.
Godne uwagi sformułowania
Domniemanie skuteczności doręczenia, jak każde domniemanie prawne, może zostać obalone, gdy faktyczny adresat udowodni, że pomimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. • W dokumencie tym osoba odbierająca korespondencję potwierdza własnoręcznie, że odebrała korespondencję i wskazuje datę jej otrzymania. • Skarżący nie podołał ciężarowi wykazania sprzeczności danych zawartych na zwrotnych potwierdzeniach odbioru z rzeczywistym stanem. • Realizując obowiązek ochrony praw strony, sąd nie może jednakże przyjmować jako dowodu twierdzeń strony, które nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a które są sprzeczne z treścią dokumentów urzędowych.
Skład orzekający
Krzysztof Winiarski
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Woźniak
sędzia
Sławomir Presnarowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowa interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, ciężar dowodu w przypadku obalania domniemania skuteczności doręczenia, dopuszczalność dowodów w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z doręczeniami do domowników i może wymagać analizy w kontekście innych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń administracyjnych i ich skutków, co jest istotne dla wielu stron postępowań. Wyjaśnia, jak obalić domniemanie skuteczności doręczenia.
“Czy pisma z urzędu odebrane przez ojca lub bratową zawsze do Ciebie trafią? NSA wyjaśnia, kiedy doręczenie jest skuteczne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.