III FSK 683/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego od wyroku WSA w Krakowie, który stwierdził bezskuteczność czynności organu odmawiającego udzielenia Komendantowi Wojewódzkiemu Policji informacji o dochodach i majątku dłużnika. Organ podatkowy odmówił udzielenia informacji, powołując się na tajemnicę skarbową. Sąd pierwszej instancji uznał, że Komendant, działając jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym, ma prawo żądać takich informacji na podstawie art. 36 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), a przepisy Ordynacji podatkowej (O.p.) nie wyłączają tej możliwości. NSA w pełni podzielił stanowisko WSA. Kluczową kwestią była interpretacja art. 36 § 1b u.p.e.a., który stanowi, że udostępnianie informacji przez organy nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy określonej w odrębnych przepisach. NSA uznał ten przepis za wprowadzający wyjątek od obowiązku zachowania tajemnicy (tzw. kontratyp), pozwalający na udzielenie informacji objętych tajemnicą skarbową, jeśli są one niezbędne do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd odrzucił argumentację organu, że przepis ten należy interpretować jako zakaz udostępniania informacji naruszających tajemnicę. NSA podkreślił, że wierzyciel ma obowiązek poszukiwania majątku dłużnika, a art. 36 § 1 u.p.e.a. jest narzędziem do realizacji tego obowiązku, szczególnie w kontekście ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego (art. 61 u.p.e.a.). Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 36 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 83 § 2 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. W konsekwencji, skarga kasacyjna organu została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dostępu wierzyciela do informacji objętych tajemnicą skarbową w postępowaniu egzekucyjnym, a także zasady wykładni przepisów wprowadzających wyjątki od obowiązku zachowania tajemnicy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzycielem jest organ państwowy (policja) działający w ramach postępowania egzekucyjnego, a celem jest ustalenie majątku lub dochodów dłużnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym może żądać od organu podatkowego informacji objętych tajemnicą skarbową, w szczególności dotyczących dochodów i majątku zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel może żądać takich informacji, a ich udostępnienie przez organ podatkowy nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy skarbowej.
Uzasadnienie
Art. 36 § 1b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi wyjątek od obowiązku zachowania tajemnicy, pozwalając na udostępnienie informacji niezbędnych do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Obowiązek wierzyciela poszukiwania majątku dłużnika uzasadnia potrzebę dostępu do takich informacji.
Czy organ administracji publicznej może uchylić się od udzielenia informacji na podstawie art. 36 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odmowy odpowiedzi na pytania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej co do zasady nie może uchylić się od udostępnienia informacji na podstawie art. 36 § 1 u.p.e.a. Wyjątek z art. 36 § 2 dotyczy 'innych podmiotów' niż organy administracji.
Uzasadnienie
Przepisy art. 36 § 1a i 1b u.p.e.a. odnoszą się do organów i jednostek administracji, podczas gdy § 2 dotyczy 'innych podmiotów'. Organ administracji nie może powoływać się na prawo odmowy odpowiedzi na pytania (art. 83 § 2 k.p.a.) w takim samym zakresie jak 'inne podmioty'.
Przepisy (14)
Główne
u.p.e.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umożliwia wierzycielowi żądanie informacji niezbędnych do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego od organów administracji i innych podmiotów.
u.p.e.a. art. 36 § § 1b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowi, że udostępnianie informacji przez organy i jednostki nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy określonej w odrębnych przepisach, wprowadzając wyjątek od obowiązku zachowania tajemnicy.
O.p. art. 299 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe udostępniają informacje wynikające z akt spraw podatkowych w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 36 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pozwala 'innym podmiotom' (nie będącym organami administracji) uchylić się od udzielenia informacji w zakresie, w jakim można odmówić odpowiedzi na pytanie świadka.
u.p.e.a. art. 61 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa warunek ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wymagając wskazania przez wierzyciela majątku lub źródła dochodu zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 61 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa zakres informacji, jakie wierzyciel musi przekazać we wniosku o ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
O.p. art. 294
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Definiuje tajemnicę skarbową.
k.p.a. art. 83 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje prawo świadka do odmowy odpowiedzi na pytania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.w.t.p.a. art. 42(2) § ust. 1
Ustawa z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
u.w.t.p.a. art. 42(2) § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
u.f.p. art. 42 § ust. 5
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 36 § 1b u.p.e.a. wprowadza wyjątek od obowiązku zachowania tajemnicy skarbowej, pozwalając na udostępnienie informacji niezbędnych do egzekucji. • Obowiązek wierzyciela poszukiwania majątku dłużnika uzasadnia prawo do żądania informacji od organu podatkowego. • Organ administracji publicznej nie może powoływać się na wyjątek z art. 36 § 2 u.p.e.a., który dotyczy 'innych podmiotów'.
Odrzucone argumenty
Art. 36 § 1b u.p.e.a. należy interpretować jako zakaz udostępniania informacji naruszających tajemnicę skarbową. • Art. 36 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 83 § 2 k.p.a. stanowi podstawę do odmowy udzielenia informacji przez organ podatkowy. • Uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak analizy przepisów i powołanie nieistniejącego przepisu.
Godne uwagi sformułowania
przepis § 1b wprowadza wyjątek od obowiązku zachowania tajemnicy. • Przepis wprowadza więc swoisty 'kontratyp'. • Udostępnianie informacji (...) nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy (...) • Organ, który informacje objęte tajemnicą skarbową udostępnia na podstawie art. 36 § 1 i 1a u.p.e.a., nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy skarbowej, o czym mowa wprost w art. 36 § 1b u.p.e.a.
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Bogusław Dauter
członek
Jacek Pruszyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu wierzyciela do informacji objętych tajemnicą skarbową w postępowaniu egzekucyjnym, a także zasady wykładni przepisów wprowadzających wyjątki od obowiązku zachowania tajemnicy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzycielem jest organ państwowy (policja) działający w ramach postępowania egzekucyjnego, a celem jest ustalenie majątku lub dochodów dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji objętych tajemnicą skarbową w kontekście egzekucji administracyjnej, co ma istotne znaczenie praktyczne dla organów i wierzycieli.
“Czy policja może żądać od urzędu skarbowego informacji o majątku dłużnika? NSA rozstrzyga spór o tajemnicę skarbową.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.