III FSK 670/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-21
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościgrunty kopalneewidencja gruntówdziałalność gospodarczaNSAklasyfikacja gruntówrekultywacja

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów sklasyfikowanych jako użytki kopalne, uznając je za związane z działalnością gospodarczą zgodnie z ewidencją gruntów.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów sklasyfikowanych w ewidencji jako użytki kopalne (symbol 'K'). Skarżąca argumentowała, że grunty te powinny być traktowane jako grunty pod wodami powierzchniowymi i opodatkowane niższą stawką, lub że zakończona rekultywacja wyklucza ich związek z działalnością gospodarczą. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko WSA i organów podatkowych. Sąd podkreślił, że klasyfikacja gruntów w ewidencji jest wiążąca dla organów podatkowych, a grunty kopalne, nawet jeśli pokryte wodą, mogą być uznane za związane z działalnością gospodarczą, jeśli przedsiębiorca posiada status podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą i grunty te są z nią powiązane faktycznie lub potencjalnie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. S.K.A. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2022 r. Głównym sporem było ustalenie, czy grunty skarżącej, sklasyfikowane w ewidencji jako użytki kopalne (symbol 'K'), powinny być opodatkowane wyższą stawką jako związane z działalnością gospodarczą, czy też niższą stawką jako grunty pod wodami powierzchniowymi. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnej wykładni przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) oraz przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 1a ust. 3 u.p.o.l., klasyfikacja gruntów w ewidencji jest wiążąca dla organów podatkowych, a grunty sklasyfikowane jako użytki kopalne nie są gruntami pod wodami powierzchniowymi w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l. Sąd powołał się na utrwalony pogląd, że dane z ewidencji są wiążące i organy nie mają kompetencji do ich zmiany w postępowaniu podatkowym. Ponadto, NSA potwierdził, że sporne grunty są związane z działalnością gospodarczą skarżącej. Zgodnie z orzecznictwem po wyroku TK SK 39/19, związek ten musi być oparty nie tylko na posiadaniu, ale także na faktycznym lub potencjalnym wykorzystaniu nieruchomości w działalności gospodarczej. W przypadku skarżącej, działalność polegająca na lokowaniu aktywów inwestorów w nieruchomości gruntowe potwierdzała ten związek. Sąd odrzucił również argument o zakończeniu rekultywacji, wskazując, że związek z działalnością gospodarczą odnosi się do obecnej działalności skarżącej, a nie jej poprzednika, a klasyfikacja gruntów jako użytków kopalnych pozwala na ich opodatkowanie jako związanych z działalnością gospodarczą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Grunty sklasyfikowane jako użytki kopalne w ewidencji gruntów i budynków podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą, nawet jeśli są pokryte wodami powierzchniowymi, o ile nie są sklasyfikowane jako grunty pod wodami powierzchniowymi w tej ewidencji.

Uzasadnienie

Klasyfikacja gruntów w ewidencji jest wiążąca dla organów podatkowych. Grunty kopalne (K) są zaliczane do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych, a nie do gruntów pod wodami powierzchniowymi (Ws) w rozumieniu przepisów podatkowych. Związek z działalnością gospodarczą jest potwierdzony przez status przedsiębiorcy i faktyczne lub potencjalne wykorzystanie nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (32)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przez grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Związek ten musi być oparty na faktycznym lub potencjalnym wykorzystaniu nieruchomości w działalności gospodarczej.

u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu wyższą stawką.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przez użytki rolne, lasy, grunty pod wodami powierzchniowymi itp. rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub płynącymi podlegają niższej stawce.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 2a pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub płynącymi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 120

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 2a

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 203 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 201 § § 1 pkt 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 54 § § 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 123

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200

Ustawa Ordynacja podatkowa

u.g.r.l. art. 4 § pkt 18

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.g.r.l. art. 20 § ust. 1 i 4

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.g.r.l. art. 22 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

k.c. art. 551

Kodeks cywilny

p.g.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 24

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.r. art. 1

Ustawa o podatku rolnym

u.p.l. art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku leśnym

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. przez uznanie, że grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi nie są gruntami związanymi z działalnością gospodarczą i powinny być opodatkowane niższą stawką. Błędna wykładnia art. 2 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez uznanie, że grunty po zakończonej rekultywacji są nadal zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Błędna wykładnia art. 4 pkt 18 oraz art. 20 ust. 1 i 4 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 4 u.g.r.l. przez uznanie, że wydanie decyzji o zakończeniu rekultywacji determinuje datę zaprzestania zajęcia gruntów na działalność gospodarczą. Błędna wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. przez uznanie, że posiadanie nieruchomości decyduje o podwyższonej stawce, a nie rzeczywiste wykorzystanie. Naruszenie art. 120 o.p. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez niezastosowanie normy prawa materialnego i przyjęcie wykładni niewynikającej z wyroku TK SK 39/19. Naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 180 i art. 187 § 1 o.p. przez arbitralne prowadzenie postępowania i zaniechanie pełnej analizy. Naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 191 o.p. przez wadliwe sporządzanie uzasadnienia. Naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na wybiórczym materiale dowodowym. Naruszenie art. 2a o.p. przez przyjęcie interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. na niekorzyść podatnika. Naruszenie art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 o.p. przez niedokładne ustalenie stanu faktycznego. Naruszenie art. 122 o.p. w zw. z art. 203 § 1 i art. 201 § 1 pkt 2 o.p. przez niepodjęcie działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i uznanie braku zagadnienia wstępnego. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122 i 187 § 1 o.p. i art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz art. 123 w zw. z art. 200 o.p. przez oparcie orzeczenia na niepełnym materiale dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

o sposobnie opodatkowania gruntu, co do zasady, przesądza jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące i organy nie mają kompetencji do ich zmiany w postępowaniu podatkowym. Związek ten, oprócz samego posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu tej nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu.

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Stachurski

członek

Cezary Koziński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wiążącego charakteru ewidencji gruntów dla celów podatkowych oraz kryteriów ustalania związku nieruchomości z działalnością gospodarczą po wyroku TK SK 39/19."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej klasyfikacji gruntów (użytki kopalne) i ich związku z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu opodatkowania nieruchomości przez przedsiębiorców, wyjaśniając kluczowe zasady interpretacji przepisów po istotnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Ewidencja gruntów kluczem do podatku od nieruchomości dla firm: NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 670/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Koziński
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wr 426/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-01-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 1 a ust. 1 pkt 3 ,art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del.) Cezary Koziński, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. S.K.A. z siedzibą w K. (dawniej: A. S.K.A. z siedzibą w K.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 426/24 w sprawie ze skargi A. S.K.A. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 29 listopada 2023 r., nr SKO 4000.189.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 8.01.2025 r. o sygn. I SA/Wr 426/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. (obecnie: G. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K.; dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 29.11.2023 r., nr SKO.4000.189.2023, wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA we Wrocławiu do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego), która w oparciu o art. 173 p.p.s.a. zaskarżyła ten wyrok w całości. Sformułowała wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1452 ze zm., dalej: u.p.o.l.) przez błędną wykładnię i uznanie, że grunty są związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, podczas gdy w sprawie ma zastosowanie art. 1 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l. z uwagi na faktyczne pokrycie gruntów wodami powierzchniowymi stojącymi, konsekwencją czego jest przyjęcie, że gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi nie zalicza się do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w związku z czym zastosowanie ma do nich niższa stawka podatku od nieruchomości, co w konsekwencji powinno było prowadzić do uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji;
b) art. 2 ust. 1 i 2 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że grunty, na których zakończono rekultywację są w dalszym ciągu zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, aż do momentu wydania ostatecznej decyzji dotyczącej zakończenia procesu rekultywacji, co doprowadziło do oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji;
c) art. 4 pkt 18 oraz art. 20 ust. 1 i 4 w związku z art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy z 3.02.1995 r. - o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2409, dalej: u.g.r.l.), przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że wydanie decyzji o uznaniu rekultywacji za zakończoną determinuje datę, od której grunty przestają mieć status "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej", co doprowadziło do oddalenia skargi przez Sąd pierwszej instancji;
d) art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. przez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że fakt posiadania nieruchomości przez skarżącą decyduje o podwyższonej stawce podatku, a nie rzeczywista możliwość wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 120 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: o.p.) w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez niezastosowanie wskazanej wyżej normy prawa materialnego i przyjęcie wykładni przepisu prawa niewynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24.02.2021 r., SK 39/19 (OTK-A 2021, nr 14), dalej: wyrok TK;
b) art. 121 § 1, art. 122, art. 180 i art. 187 § 1 o.p. przez prowadzenie postępowania w sposób arbitralny z naruszeniem zasady zaufania i zaniechanie pełnej analizy okoliczności, jakie występują w sprawie, w tym oparcie rozstrzygnięcia jedynie o dane z ewidencji gruntów i budowli;
c) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w związku z art. 191 o.p. przez wadliwe sporządzanie uzasadnienia faktycznego i prawnego, wynikające z niedostatecznego rozpatrzenia całości materiału dowodowego sprawy i brak wszechstronnej oceny dowodów;
d) art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. przez prezentowanie stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, który organ administracji ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przez oparcie rozstrzygnięcia na wybiórczo wybranym materiale dowodowym, a także przez stawianie tez niewynikających ze zgromadzonego materiału w sprawie, w tym złożonej do Sądu skargi;
e) art. 2a o.p., przez jego niezastosowanie i przyjęcie interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w powiązaniu z treścią wyroku TK na niekorzyść podatnika;
f) art. 122 o.p. w związku z art. 187 § 1 i art. 191 o.p., przez niedokładne ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji błędne ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r., w sytuacji gdy część nieruchomości należącej do skarżącej została faktycznie zrekultywowana i zajęta pod wody powierzchniowe stojące;
g) art. 122 o.p. w związku z art. 203 § 1 i art. 201 § 1 pkt 2 o.p., które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i jednoczesne uznanie, że w sprawie nie zachodzi zagadnienie wstępne podlegające rozstrzygnięciu przez inny organ, co skutkowało brakiem wezwania strony do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, podczas gdy w sprawie zachodziła niezgodność ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, która powinna być wyjaśniona jako mająca wpływ na wymiar zobowiązania podatkowego;
h) art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 122 i 187 § 1 o.p. i art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz art. 123 w związku z art. 200 o.p., które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez ich niezastosowanie i oparcie orzeczenia na niepełnym materiale dowodowym, w sytuacji gdy organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.
2.2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu w terminie przewidzianym prawem nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.). Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy należące do skarżącej grunty należało opodatkować podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą - jak przyjęły organy podatkowe oraz Sąd pierwszej instancji, czy też według stawki właściwej dla gruntów pod wodami powierzchniowymi – jak twierdzi skarżąca. Analogiczna sprawa została rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie, zaś w jej wyniku został wydany wyrok z 21.11.2025 r., III FSK 608/25, więc w niniejszym uzasadnieniu zostanie wykorzystana zawarta w nim zasadnicza argumentacja.
3.2. Odnosząc się do zarzutów kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania podniesionych w skardze kasacyjnej, stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Skarżący nie przedstawił argumentacji, na czym polegała arbitralna i niczym nieuzasadniona ocena zebranego materiału dowodowego. Argumenty przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skardze kasacyjnej stanowią jedynie negację ustaleń oraz ich oceny dokonaną przez organy podatkowe oraz WSA we Wrocławiu i nie popartą jakimikolwiek dowodami, a także dotkniętą znacznym stopniem ogólnikowości.
Należy wyjaśnić, że uznanie zarzutu naruszenia prawa materialnego za niezasadny prowadzi w sprawie do podobnej oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Przyjęcie wskazanego sposobu rozumienia poddanych analizie przepisów prawa materialnego przesądzało o zakresie postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym. Wykładnia tych przepisów ma w związku z tym decydujące znaczenie dla oceny sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Skoro w sprawie nie doszło po stronie organów obu instancji do uchybień zarzucanych przez skarżącą, zasadne były rozstrzygnięcia wydane na podstawie powoływanych przepisów, a tym samym stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie kontroli legalności tych aktów.
3.3. Rozstrzygając ten spór w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że grunty, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Prawodawca różnicuje przy tym stawki podatku od nieruchomości dla gruntów: związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.); pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l.); pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.l.); niezabudowanych objętych obszarem rewitalizacji i położonych na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę o przeznaczeniu mieszanym obejmującym wyłącznie te rodzaje zabudowy (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.).
W art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. prawodawca wskazał, że przez grunty "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", należy rozumieć grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Artykuł 1a ust. 2a pkt 2 u.p.o.l. stanowi, że do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, a więc gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych.
Co jednak w sprawie istotne, w art. 1a ust. 3 u.p.o.l. prawodawca przesądził, że przez użyte w tej ustawie określenia: użytki rolne, lasy, nieużytki, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oraz grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.
Z regulacją tą korespondują rozwiązania przyjęte na gruncie podatku rolnego i podatku leśnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z 15.11.1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1892 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Podobnie w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 30.10.2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 888 ze zm.) prawodawca przyjął, że opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Jednocześnie lasem w rozumieniu tej ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy.
Należy także wskazać na art. 21 ust. 1 ustawy z 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 poz. 1629 ze zm., dalej: p.g.k.), który stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Przywołane regulacje jednoznacznie wskazują, że o sposobnie opodatkowania gruntu, co do zasady, przesądza jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące i organy nie mają kompetencji do ich zmiany w postępowaniu podatkowym. Zmiana taka jest możliwa tylko w odpowiednim, odrębnym postępowaniu administracyjnym i wywiera skutki na przyszłość. Dopóki dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków nie zostaną zmienione, organy podatkowe mają obowiązek wyliczania podatku, jak i przyjmowania właściciela gruntu na ich podstawie. Odstępstwo od tej zasady może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy ewidencja gruntów i budynków nie klasyfikuje kategorii istotnych podatkowo, względnie gdy dane z ewidencji gruntów i budynków mogą zostać skonfrontowane i pozostają w sprzeczności z danymi z innych rejestrów publicznych (zob. np. wyroki NSA: z 13.06.2023 r., III FSK 1421/22; z 22.02.2024 r., III FSK 4325/21; z 20.03.2024 r., III FSK 770/23). Podobny pogląd prezentowany jest też w piśmiennictwie, gdzie zwraca się uwagę, że organ podatkowy jest zobowiązany, prowadząc postępowanie, uwzględnić dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntów mają dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a nie to, co faktycznie znajduje się na gruncie, albo to, czy ten grunt jest wykorzystywany rolniczo (zob. R. Dowgier, komentarz do art. 1a u.p.o.l. [w:] R. Dowgier i in., Podatki i opłaty lokalne. Komentarz, LEX 2021).
W tej sprawie sporne grunty sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów jako użytki kopalne (symbol "K"), a nie jako grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi (symbol "Ws"). Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 oraz § 9 ust.3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Pracy i Technologii z 27.07.2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390 ze zm.), użytki kopalne, oznaczone symbolem "K" zaliczane są do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych. Z punktu widzenia podatkowoprawnej klasyfikacji tych gruntów, nie ma zatem znaczenia podnoszony w skardze kasacyjnej argument, że w świetle operatu geodezyjnego są to grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi. Według art. 1a ust. 3 pkt 7 u.p.o.l., przez "grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oraz grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi", należy rozumieć grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Organy nie mogły więc pominąć zapisów zawartych w ewidencji gruntów. Nie zmienia tego art. 24 p.g.k., według którego aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje między innymi na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jak już wyżej wskazano, aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wykracza poza ramy postępowania prowadzonego w przedmiocie podatku od nieruchomości.
Organy podatkowe oraz Sąd pierwszej instancji słusznie także uznały, że sporne grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. definicja gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej musi być oczywiście odczytywana w zgodzie z tezą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23.02.2021 r., SK 39/19 (Dz.U. poz. 401), w którym stwierdzono, że przywołany przepis, rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Według uzasadnienia tego wyroku, nieruchomości będące w posiadaniu podatników, które nie mają związku z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą, nie mieszczą się w tej definicji. Związek ten, oprócz samego posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu danej nieruchomości w prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej. Grunty, budynki i budowle, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny być uznane za związane z tą działalnością.
Sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę, bez względu na jego status i formę organizacyjnoprawną (osoba fizyczna, prawna), nie jest zatem wystarczający do uznania związku tej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. Po wydaniu ww. wyroku TK, pojawił się natomiast problem doprecyzowania "związku" nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowany został pogląd, że związek ten, oprócz samego posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu tej nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu. Grunty, budynki i budowle, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny być uznane ze związane z tą działalnością. W ustaleniu istnienia związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą przydatne mogą być na przykład takie okoliczności, jak: wprowadzenie nieruchomości do ewidencji środków trwałych, ujęcie wydatków na nabycie lub wytworzenie oraz utrzymanie w kosztach działalności gospodarczej. O istnieniu takiego związku może też świadczyć charakter rzeczy (np. budowli), wskazujący na jej gospodarcze przeznaczenie (zob. wyroki NSA z 4.03.2021 r., III FSK 895-898/21).
Za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie: (1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub (2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub (3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej (wyrok NSA z 15.12.2021 r., III FSK 4061/21).
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela te poglądy, a odnosząc je do okoliczności faktycznych tej sprawy należy uznać, że nie budzą zastrzeżeń ustalenia organów podatkowych co do istnienia związku posiadanych przez skarżącą gruntów z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym związek ten nie zasadza się na samym fakcie ich posiadania przez przedsiębiorcę, ale także na możliwości ich wykorzystania w działalności gospodarczej. Skarżąca posiada status przedsiębiorcy i prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Uwzględniając nawet podniesioną w skardze kasacyjnej okoliczność, że przedmiotem tej działalności, według aktualnego w 2023 r. wpisu do KRS, nie była "realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków, kupno i sprzedaż nieruchomości", jak wskazał sąd pierwszej instancji, lecz "zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną", to powyższe nie eliminuje związku nieruchomości z działalnością gospodarczą skarżącej. Przeciwnie, działalność gospodarcza polegająca na lokowaniu w interesie inwestorów aktywów w nieruchomości gruntowe, związek ten potwierdza.
Związku spornych gruntów z działalnością gospodarczą skarżącej nie pozbawia również podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, że z końcem lipca 2017 r. poprzednik prawny skarżącej zakończył prowadzenie na tych gruntach działalności gospodarczej w zakresie wydobywania kruszywa oraz zakończył czynności rekultywacyjne w rozumieniu art. 4 pkt 18 oraz art. 20 ust. 1 i 4 w związku z art. 22 ust. 1 pkt 4 u.g.r.l.
Po pierwsze, w rozpoznawanej sprawie związek gruntów z prowadzeniem działalności gospodarczej odnoszony jest do działalności skarżącej, a nie jej poprzednika.
Po drugie, organy prawidłowo ustaliły, że decyzją z 27.07.2018 r. Starosta Trzebnicki uznał za zakończoną rekultywację w kierunku wodno-rolnym części gruntów stanowiących teren poeksploatacyjny o powierzchni 23,4668 ha. W decyzji tej stwierdzono, że dla pozostałego terenu, o powierzchni 1,4711 ha, należy uzyskać odrębną decyzję uznającą rekultywację za zakończoną. Organy podatkowe uwzględniły zmianę w ewidencji gruntów i budynków i wyłączyły z opodatkowania grunty o powierzchni 251.900 m2. Dokonując wymiaru podatku za 2022 r., organy uwzględniły również zmianę wynikającą z zawiadomienia Starosty Trzebnickiego z 21.09.2020 r., polegającą na modyfikacji powierzchni gruntów w związku z przyjęciem nowego operatu pomiarowego (zmiana z 14.700 m2 na 14.727 m2).
Jak już wyżej wspomniano, sklasyfikowanie tych gruntów w ewidencji gruntów i budynków jako użytki kopalne ("K"), pozwala na ich opodatkowanie podatkiem od nieruchomości jako "związanych" z prowadzeniem działalności gospodarczej skarżącej. W tym przypadku nie zachodziła potrzeba wykazania faktycznego "zajęcia" tych gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej, bowiem grunty te nie były sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków ani jako użytki rolne lub lasy, czy też jako grunty pod wodami powierzchniowymi (art. 2 ust. 2 oraz art. 1a ust. 2a pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 1a ust. 3 u.p.o.l.).
3.4. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA we Wrocławiu, który na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę skarżącej. W konsekwencji, ponieważ każdy z postawionych zarzutów skargi kasacyjnej okazał się nieuzasadniony, więc na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę jako niemającą usprawiedliwionych podstaw oddalił, po rozpoznaniu jej w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym.
sędzia WSA (del.) Cezary Koziński sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Wojciech Stachurski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI