III FSK 669/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-27
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od spadków i darowizninterpretacja podatkowakoszty postępowaniazwrot kosztówprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuzupełnienie wyrokusprostowanie wyrokuprofesjonalny pełnomocnik

NSA odmówił uzupełnienia wyroku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że wniosek organu nie dotyczył oczywistej omyłki, a strona nie poniosła kosztów, które mogłyby podlegać zwrotowi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Dyrektora KIS o uzupełnienie wyroku z dnia 12 grudnia 2024 r. w sprawie sygn. akt III FSK 669/23. Wniosek dotyczył zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd uznał, że żądanie organu nie stanowiło oczywistej omyłki podlegającej sprostowaniu lub uzupełnieniu na podstawie art. 156-159 p.p.s.a. Ponadto, sąd stwierdził, że strona skarżąca nie poniosła żadnych kosztów postępowania kasacyjnego, które mogłyby podlegać zwrotowi, w szczególności kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika, gdyż odpowiedź taka nie została złożona.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowieniem z dnia 27 stycznia 2025 r. odmówił uzupełnienia wyroku z dnia 12 grudnia 2024 r. (sygn. akt III FSK 669/23) w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Gliwicach, w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn. Organ wniósł o uzupełnienie wyroku NSA, domagając się zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Sąd uznał, że wniosek ten nie dotyczy niedokładności, błędu pisarskiego, rachunkowego ani innej oczywistej omyłki w rozumieniu art. 156 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Wskazano, że żądanie zmiany wyroku w zakresie kosztów stanowi próbę merytorycznej zmiany orzeczenia, a nie jego sprostowania. Sąd podkreślił, że w przypadku braku orzeczenia o kosztach, strona może wnioskować o uzupełnienie wyroku na podstawie art. 157 p.p.s.a., jednakże w niniejszej sprawie nie było stosownego wniosku o zwrot kosztów. Co więcej, analiza akt sprawy wykazała, że strona skarżąca nie poniosła żadnych kosztów postępowania kasacyjnego, które mogłyby podlegać zwrotowi. W szczególności, odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona przez stronę osobiście, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, co wyklucza możliwość zasądzenia zwrotu kosztów za jej sporządzenie zgodnie z uchwałą NSA z dnia 19 listopada 2012 r. (sygn. akt II FPS 4/12). Nie stwierdzono również innych kosztów, które mogłyby podlegać zwrotowi. W związku z powyższym, NSA orzekł jak w sentencji, odmawiając uzupełnienia orzeczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki podlega oddaleniu, ponieważ nie dotyczy niedokładności, błędu pisarskiego, rachunkowego ani innej oczywistej omyłki w rozumieniu art. 156-159 p.p.s.a., a stanowi próbę merytorycznej zmiany orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy p.p.s.a. dotyczące sprostowania i uzupełnienia wyroku służą jedynie korygowaniu oczywistych błędów, a nie merytorycznej zmianie orzeczenia. Wniosek organu o zasądzenie zwrotu kosztów, które nie zostały uwzględnione w wyroku, nie mieści się w tych kategoriach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 156 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy te pozwalają na sprostowanie w wyroku niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek, z urzędu lub na żądanie strony.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 159

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy żądania strony o sprostowanie wyroku.

p.p.s.a. art. 157

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wniosku o uzupełnienie wyroku w przypadku, gdy sąd nie orzekł o kosztach.

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2-4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący orzekania przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek organu o uzupełnienie wyroku nie dotyczy oczywistej omyłki, lecz próby merytorycznej zmiany orzeczenia. Strona skarżąca nie poniosła kosztów postępowania kasacyjnego, które mogłyby podlegać zwrotowi. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, co wyklucza zwrot kosztów za jej sporządzenie.

Godne uwagi sformułowania

wniosek zakwalifikowany jako "dopuszczalność uzupełnienia orzeczenia" nie dotyczy takiej oczywistej pomyłki jest on w istocie żądaniem zmiany wyroku w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego nie można składać wniosku ani o uzupełnienie wyroku w trybie art. 157 p.p.s.a. ani o sprostowanie wyroku w trybie art. 156 p.p.s.a. nie było stosownego wniosku o zwrot kosztów nie poniósł żadnych kosztów postępowania kasacyjnego, zatem ich zwrot był niemożliwy nie tylko nie było stosownego wniosku o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, ale analiza akt sprawy wskazuje, że koszty postępowania kasacyjnego nie zostały poniesione przez podatnika, a skoro tak - to nie mogą zostać mu zwrócone.

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących sprostowania i uzupełnienia wyroku, a także zasad zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, zwłaszcza w kontekście braku poniesienia kosztów przez stronę lub sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzupełnienie wyroku NSA w przedmiocie kosztów, gdy strona nie poniosła kosztów lub odpowiedź na skargę nie była sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy interpretacji przepisów o kosztach postępowania. Jest interesująca głównie dla prawników procesowych zajmujących się sprawami sądowoadministracyjnymi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FSK 669/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Brolik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od spadków i darowizn
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1069/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-01-25
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono uzupełnienia wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 156 par 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 27 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy w przedmiocie uzupełnienia orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt III FSK 669/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1069/22 w sprawie ze skargi D. M. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić uzupełnienia orzeczenia.
Uzasadnienie
UZASADNEINIE
Wyrokiem z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt III FSK 669/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej i nie zasądził dla strony zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Pismem z 9 stycznia 2025 r. skarżący wniósł zapytanie zakwalifikowane jako "dopuszczalność uzupełnienia orzeczenia", czy przysługuje mu zwrot kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 156 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić również na żądanie strony (art. 159 p.p.s.a.). Wniosek organu o sprostowanie wyroku NSA z 30 października 2024 r. nie dotyczy takiej oczywistej pomyłki. Jest on w istocie żądaniem zmiany wyroku w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie (por. postanowienie NSA z 13 grudnia 2016 r., II FSK 1807/16). Jeżeli sąd nie orzekłby o zwrocie kosztów w ogóle wówczas strona na podstawie art. 157 p.p.s.a. mogłaby wciągu 14 dni złożyć wniosek o uzupełnienie wyroku w tym zakresie (por. postanowienie NSA z 28 stycznia 2010 r., II FZ 543/09), natomiast jeżeli sąd orzekł o zwrocie kosztów w pewnym zakresie, ale w innym rozmiarze niż żądała tego strona, to strona nie może składać wniosku ani o uzupełnienie wyroku w trybie art. 157 p.p.s.a. ani o sprostowanie wyroku w trybie art. 156 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie, nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń (zarówno wyroków jak i postanowień) Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzeczenia tego Sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze.
Należy wskazać, że nie było stosownego wniosku o zwrot kosztów. Skarga kasacyjna objęta jest przymusem adwokacko - radcowski. Musi zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Ta zasada tyczy się również odpowiedzi na skargę kasacyjną. Tylko profesjonalny pełnomocnik bowiem jest w stanie merytorycznie odnieść się do pisma sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika (tj. do skargi kasacyjnej).
Jeżeli ten warunek nie zostanie zachowany i odpowiedź na skargę kasacyjną podatnik sporządzi własnoręcznie – jak w niniejszej sprawie - taką odpowiedź na skargę kasacyjną pozostawia się w aktach spraw jako pismo strony. Jednocześnie zawarte w niej wnioski nie wiążą. Tym samym jeżeli w niniejszej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona przez stronę, a nie profesjonalnego pełnomocnika, który jest radcą prawnym, doradcą podatkowym albo adwokatem – to taki wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów nie jest wiążący. Po drugie – podatnik nie poniósł żadnych kosztów postępowania kasacyjnego, zatem ich zwrot był niemożliwy. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12, przepisy art. 204 i art. 205 § 2-4 w zw. z art. 207 § 1 P.p.s.a., wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 P.p.s.a., stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. Tu odpowiedź nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika zatem zwrot kosztów za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną nie przysługuje. Z akt sprawy wynika, że innych kosztów strona przeciwna organowi nie poniosła. Co należy zbadać przy ponoszeniu kosztów:
- kwestię opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, - wpis od skargi kasacyjnej,
- wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną, który stawił się na rozprawie.
Analizując kolejno: sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę, zatem 100 zł opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia nie zostało wniesione, gdyż uzasadnienie sporządzono z urzędu. Wpis od skargi kasacyjnej został uiszczony przez organ (k. 91), czyli obciążał organ podatkowy, a nie stronę Odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona własnoręcznie przez stronę, a nie profesjonalnego pełnomocnika. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (k. 135) wynika, że na rozprawie nie stawił się nikt w imieniu skarżącego. Taka analiza jest konieczna bo pozwala wykazać, za co ewentualnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego przysługiwałby, gdyby wniosek został złożony. Tym samym nie tylko nie było stosownego wniosku o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, ale analiza akt sprawy wskazuje, że koszty postępowania kasacyjnego nie zostały poniesione przez podatnika, a skoro tak - to nie mogą zostać mu zwrócone. Skoro koszty nie zostały poniesione, nie mogą zostać zwrócone, to zwrot kosztów za postępowanie kasacyjne od organu na rzecz strony nie przysługiwał. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny mógł orzec tylko w zakresie oddalenia skargi kasacyjnej, a nie w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI