III FSK 668/25

III FSK 668/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska /sprawozdawca/
Jacek Pruszyński
Wojciech Stachurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Rz 603/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2025-01-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 70
art. 4 ust. 5 w zw. z art. 4 ust. 7
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Rz 603/24 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 24 października 2024 r. nr SKO 4140.102.2024 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z 30 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 603/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę P. S.A. z siedzibą W. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 24 października 2024 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości.
1.2. W złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2017 rok spółka wykazała kwotę podatku od nieruchomości (budowli) za miesiące styczeń — listopad 2017 roku kwotę 531.427 zł (podstawa opodatkowania 28.986.923zł), zaś za grudzień 2017 roku — 48.312 zł (podstawa opodatkowania 28.986.923 zł). Łącznie: 579.739 zł. Wnioskiem z 30 grudnia 2022 r. złożonym wraz z korektą deklaracji na podatek od nieruchomości spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości i zwrot nadpłaconego podatku od nieruchomości za 2017 rok w kwocie 400.523 zł.
We wniosku wskazano, że w wyniku dokonanej weryfikacji rozliczeń spółki w zakresie podatku od nieruchomości podatnik powziął wątpliwość co do prawidłowości ustalenia podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości w roku 2017 w zakresie posiadanych elektrowni wiatrowych. W tym celu spółka zleciła rzeczoznawcy majątkowemu P. C. dokonanie wyceny rynkowej należących do spółki i zlokalizowanych na terenie gminy budowli stanowiących elektrownie wiatrowe w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961 ze zm.)
Spółka uznała, że w roku 2017 przyjęła nieprawidłową (zawyżoną) podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla posiadanych obiektów elektrowni wiatrowych, co doprowadziło do zawyżenia wysokości zobowiązania podatkowego w tym podatku. W korekcie deklaracji wykazano podstawę opodatkowania w kwocie 8.960.798 zł (podstawa opodatkowania budowli — elektrowni wiatrowych wyniosła 8.075.000 zł; kable wysokiego i niskiego napięcia 885.797,53 zł) oraz kwotę podatku od nieruchomości w wysokości 179.216 zł. Wójt Gminy O. decyzją z 31 marca 2023 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie 400.523,00 zł o jaką wnioskowała spółka. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania SKO decyzją z 23 czerwca 2023 r., uchyliło w całości ww. decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy O..
Wójt postanowieniem z 21 września 2023 r., powołał biegłego P. D. w celu wyceny na 2017 r. wartości rynkowej budowli składających się na farmę wiatrową znajdujących się na terenie gmin O.. W dniu 22 listopada 2023 r. przeprowadzony został dowód z oględzin budowli składających się na farmę wiatrową podatnika, znajdującą się na terenie gmin O.. Powołany w sprawie biegły w sporządzonej 15 grudnia 2023 r. opinii dokonał wyceny wartości budowli-farmy wiatrowej wskazując jako podstawę do opodatkowania z tytułu podatków i opłat lokalnych za 2017 r. kwotę 13.501.631 zł (odpowiednio: wieże i fundamenty 3.447.295 zł; elementy techniczne 10.054.336 zł).
Decyzją z 3 września 2024 r., Wójt odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. w wysokości 108.533 zł, opierając swoje rozstrzygnięcie na wycenie dokonanej przez powołanego biegłego – P. D.. Po rozpatrzeniu odwołania SKO decyzją z 24 października 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta z 3 września 2024 r.
Na powyższą decyzję spółka wywiodła skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. W ocenie sądu pierwszej instancji wybrany przez organ sposób obliczenia wartości podstawy opodatkowania przez biegłego nie narusza prawa. Jako zgodne z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego jawią się bowiem jego argumenty przedstawione w tym piśmie (uzupełnieniu opinii), gdzie wskazał na konieczność przyjęcia wartości rynkowej jako podstawy do wyceny, a także podał jak to pojęcie rozumie i dlaczego właśnie tak. Odniósł się do pojęcia stopy zwrotu z inwestycji wolnej od ryzyka. Miał prawo do szacowania wartości praw majątkowych przyjąć tę wartość (w części retrospektywnej szacowania) na podstawie już znanych cen rzeczywistych, nie zaś prognozowanych. W sytuacji gdy ceny te są znane to przyjmowanie cen szacowanych (znacznie jednak niższych) prowadziłoby do wypaczenia obliczeń rzeczywistej wartości tych praw. W ocenie sądu pierwszej instancji brak było podstaw do zdyskredytowania stanowiska organu podzielającego opinię biegłego. Opinia przedstawiona przez stronę zawiera jedynie polemikę z opinia biegłego dopuszczonego w sprawie , nie wykazuje natomiast realnych błędów w metodologii wyceny czy też błędów w przyjętych założeniach.
1.3. Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiodła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w całości i rozpoznanie skargi złożonej przez spółkę poprzez jej uwzględnienie i uchylenie decyzji SKO.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj. przepisu art. 4 ust. 5 w zw. z art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz.70 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") poprzez pominięcie podanej przez spółkę i niezakwestionowanej w toku postępowania podatkowego wartości rynkowej budowli elektrowni wiatrowych należących do spółki za 2047 r., wynikającej z niewadliwej opinii sporządzonej przez dr inż. P. C., rzeczoznawcę majątkowego, uprawnienia nr [...], (dalej: opinia spółki), jako wartości stanowiącej zgodnie z przepisem art. 4 ust. 5 i ust. 7 ustawy u.p.o.l. pierwszoplanowe źródło podstawy opodatkowania budowli - to właśnie wartość podana przez podatnika, która odpowiada wartości rynkowej i nie została w żaden sposób podważona w toku postępowania, powinna być właściwa dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. a nie wartość z drugiej opinii sporządzonej przez innego rzeczoznawcę majątkowego, tj. Pana P. D. (dalej: opinia biegłego) z zastosowaniem tej samej metodologii co wskazana w opinii spółki, tj. w podejściu dochodowym i według stanu oraz poziomu cen na dzień 1 stycznia 2017 roku;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a. przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – dalej: "p.p.s.a."), a jednocześnie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji gdy organy podatkowe naruszyły przepis art. 4 ust. 7 oraz art. 4 ust. 8 w zw. z art. 4 ust. 5 u.p.o.l. poprzez powołanie biegłego Pana P. D. w celu sprzędzenia drugiej wyceny (dalej: opinia biegłego), mającej na celu ustalenia przez Wójta wartości rynkowej budowli elektrowni wiatrowych należących do spółki, w sytuacji gdy spółka wskazała wcześniej prawidłową wartość rynkową posiadanych budowli w oparciu o niewadliwą i niezakwestionowaną w toku postepowania opinię sporządzoną przez dr inż. P. C. (tj. opinia spółki);
b. przepisu art. 151 p.p.s.a., a jednocześnie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji gdy organ drugiej instancji naruszył przepisy prawa procesowego dot. prowadzenia postępowania dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepis art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 197, a także art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz.2383 ze zm., dalej: "o.p.") z uwagi na brak rozpoznania całości materiału dowodowego w niniejszej sprawie i podtrzymanie w mocy decyzji Wójta;
c. przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie przez sąd w wyroku WSA przyczyn dokonanego rozstrzygnięcia (w uzasadnieniu) i nieodniesienie się do kluczowych zarzutów podnoszonych przez spółkę w skardze, w szczególności dotyczących nierozpatrzenie licznych merytorycznych i bardzo szczegółowo uzasadnionych zarzutów spółki względem opinii biegłego sformułowanych w skardze i wcześniej także w piśmie spółki z dnia 15 lutego 2024 r. skierowanym do Wójta oraz piśmie spółki z dnia 18 kwietnia 2024 r. skierowanym do SKO;
d. przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez sąd przy wydawaniu wyroku części akt sprawy, w szczególności opinii spółki (jak wprost wskazał sąd w uzasadnieniu opinia ta nie jest bowiem dowodem w sprawie.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.
3.2. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
3.3. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych — ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
W myśl art. 4 ust. 5 u.p.o.l., jeżeli od budowli lub ich części, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych - podstawę opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa, określona przez podatnika na dzień powstania obowiązku podatkowego.
Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są budowle lub ich części w rozumieniu u.p.o.l., a nie środki trwałe. Ustawa podatkowa zawiera odesłanie do przepisów o podatkach dochodowych dotyczących środków trwałych jedynie w zakresie ustalania wartości początkowej. Nie ma zatem znaczenia, na gruncie podatku od nieruchomości, sposób identyfikacji i ewidencjonowania środka trwałego dla potrzeb podatków dochodowych. Istotny z punktu widzenia art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest fakt dokonywania odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, które składają się na przedmiot opodatkowania.
Zgodnie natomiast z przepisami art. 4 ust. 5 u.p.o.l., jeżeli od budowli lub ich części, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie dokonuje są odpisów amortyzacyjnych -podstawy opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa, określona przez podatnika na dzień powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust.5 lub podał wartość nieodpowiadającą wartości tynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość (art. 4 ust.7 u.p.o.l.,). W przypadku gdy podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust.5, lub wartość ustalona przez biegłego jest niższą co najmniej o 33% od wartości określonej przez podatnika, koszty ustalenia wartości przez biegłego ponosi podatnik.
Ustalenie podstawy opodatkowania środka trwałego będącego budowlą następuje zatem na podstawie ustalonej przez powołanego przez organ biegłego rzeczoznawcę spośród rzeczoznawców majątkowych, o których mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Organ w myśl tych regulacji powołał zatem stosownego rzeczoznawcę posiadającego widomości specjalne i spełniającego wymogi formalne powołania jako biegłego w sprawie.
3.4. Należy zatem zauważyć, że zgodnie z art. 197 § 1 o.p., w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Mimo że powołany przepis nie zawiera żadnych ograniczeń swobody podejmowania decyzji o powołaniu biegłego, to jednak granice tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W sprawach zatem o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, organ podatkowy jest obowiązany wykorzystać środek dowodowy w postaci opinii biegłego.
Opinia biegłego podlega ocenie przez organ administracyjny, jak każdy inny dowód w sprawie. Wynika to z treści przepisu art. 187§ 1 i 191 o.p. Organ bowiem rozstrzyga na podstawie zgromadzonych dowodów czy dana okoliczność została udowodniona, jak także rozpatruje w sposób wszechstronny cały materiał dowodowy. Brak jest przepisu wyłączającego taki zakres kognicji organu co do opinii biegłego, czy też wprowadzającego związanie organu taka opinią. Opinia biegłego, jak każdy dowód w sprawie podlega ocenie organu w kategoriach prawidłowości sporządzenia i trafności jej wniosków.
3.5. W przedmiotowej sprawie sąd pierwszej instancji zgodził się ze stanowiskiem organu, że uznał opinia biegłego jest wiarygodna i oparł na niej swoje ustalenia faktyczne w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania czyli wartości części elektrowni wiatrowej podlegających opodatkowaniu.
Opinia P. D. posiadała procesowy walor dowodu z opinii biegłego, powołanego w trybie art. 197 § 1 o.p. Biegły powołany na tej sprawie prawnej jest osobą niezależną od organu podatkowego oraz, co należy podkreślić, jest też niezależny od strony. Niezależność i bezstronność biegłego zapewniają przepisy art. 130 § 1 i 2 o.p. o wyłączeniu, odnoszące się odpowiednio do biegłego (art. 197 § 3 o.p.). Spółka natomiast zleciła rzeczoznawcy majątkowemu P. C. dokonanie wyceny rynkowej należących do spółki i zlokalizowanych na terenie gminy budowli stanowiących elektrownie wiatrowe. Organy podatkowe były uprawnione do swobodnej oceny opinii rzeczoznawcy powołanego przez stronę i przedstawionej w nim wyceny pojazdu, podobnie jak każdego innego dowodu w sprawie. Omawiana ocena rzeczoznawcy w sensie procesowym jest traktowana jako część wypowiedzi strony i nie ma waloru opinii biegłego, ani też nie jest dokumentem urzędowym, gdyż nie została wytworzona w warunkach przewidzianych w art. 197 § 1 jak i w art. 194 § 1 o.p. Wycenę rzeczoznawcy strony na gruncie procesowym można jedynie traktować jako wyjaśnienia stanowiące poparcie, rozwinięcie stanowiska strony, choć z uwzględnieniem wiadomości specjalnych. W sensie procesowym wycena rzeczoznawcy strony ma walor dokumentu prywatnego. Jeżeli w sprawie wymagane są wiadomości specjalne dowód z prywatnej opinii nie może zastępować dowodu z opinii biegłego.
Rzeczoznawca powołany przez stronę jest objęty przesłanką wyłączenia, o której mowa w art. 130 § 1 pkt 2, bo pozostaje ze stroną w takim stosunku prawnym, że rozstrzygnięcie sprawy może mieć wpływ na prawa lub obowiązki rzeczoznawcy. Rzeczoznawca wybrany przez stronę wydaje opinię na zlecenie strony, a więc może nie być w pełni obiektywny, samoograniczając się w szacowaniu wartości spornej elektrowni wiatrowej jak najkorzystniej dla strony, która przecież płaci za jego opinię. Rzeczoznawca wybrany przez stronę może bowiem zakładać, że od jego opinii może zależeć jak najkorzystniejsze rozstrzygnięcie sprawy podatkowej dla jego zleceniodawcy (strony), co potencjalnie nie czyni go obiektywnym.
3.6. Podkreślenie wymaga fakt, że opinia rzeczoznawczy P. C. jest w rozumieniu prawa dokumentem prywatnym. Dokument taki, na podstawie art. 180 § 1 o.p., może stanowić dowód w postępowaniu podatkowym. Zważyć jednak należy, że dokument prywatny nie jest wyposażony w domniemanie zgodności z prawdą złożonych w nim oświadczeń, lecz jedynie w domniemanie, wyłączające potrzebę dowodu, że osoba, która dokument podpisała, złożyła w nim oświadczenie. Formalna moc dowodowa dokumentu prywatnego nie przesądza tak zwanej mocy materialnej dokumentu, w tym przede wszystkim prawdziwości oświadczenia, które zawiera; dokument prywatny nie jest sam przez się dowodem rzeczywistego stanu rzeczy (Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, pod redakcją K. Piaseckiego. Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 1996 r., tom I, str. 818-819). Dokument prywatny stanowi w postępowaniu administracyjnym, nie inaczej niż w postępowaniu cywilnym, jedynie "dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 k.p.c.; podobnie art. 53 r.p.a.; Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W. Pr. PWN 1999, s. 226-227, uw. 5, 6). Kontroperat ma charakter dokumentu prywatnego, choć pochodzi od profesjonalisty w danej dziedzinie i podlega ocenie jak dowód z dokumentu prywatnego, z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego, nie zaś jak dowód z opinii biegłego. Zatem za bezzasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 4 ust. 5 w zw. z art. 4 ust. 7 u.p.o.l., art. 145 § 1 pkt 4 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji gdy organy podatkowe naruszyły przepis art. 4 ust. 7 oraz art. 4 ust. 8 w zw. z art. 4 ust. 5 u.p.o.l. oraz art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 197, a także art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p.
3.7. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 oraz wyroki NSA: z 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09, z 19 marca 2012 r., sygn. akt. II GSK 85/11; z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 502/17). Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a., co czyni podniesiony zarzut niezasadnym. Z motywów wyroku wynika tok rozumowania sądu pierwszej instancji, pozwalający jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tym samym wyrok poddaje się kontroli instancyjnej (por. wyroki NSA z 25 listopada 2010r., sygn. akt I GSK 1215/09, z 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1761/13, z 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 816/15). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawiono stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia oraz stanowiska stron postępowania. Następnie sąd pierwszej instancji powołał regulacje prawne, pozwalające mu na zrekonstruowanie podstaw do wywiedzenia normy prawnej, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia oraz przedstawił motywy podjęcia zaskarżonego wyroku. Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast kwestionować naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów postępowania, czy też prawa materialnego.
3.8. Za bezzasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. przez niewydanie wyroku na podstawie akt sprawy, a jedynie na podstawie fragmentów tychże akt. Przywołany przepis stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia bierze pod uwagę jedynie okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić skuteczną podstawę kasacyjną na przykład w sytuacji oddalenia skargi, mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Powyższe sprowadza się do stwierdzenia, że zasadniczo art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie służy on również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy. W rozpoznawanej sprawie WSA w Rzeszowie nie naruszył w żaden sposób art. 133 § 1 p.p.s.a., rozpoznał bowiem sprawę na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy.
3.9. W związku z powyższym, stwierdzając, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie okazały się trafne, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną tę oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Jacek Pruszyński Wojciech Stachurski Anna Dalkowska