Orzeczenie · 2021-11-30

III FSK 667/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-11-30
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjnedoręczeniaupomnieniezarzutyskarga kasacyjnaNSAWSAOrdynacja podatkowaKodeks postępowania administracyjnegoegzekucja administracyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu oraz P.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił postanowienie organu w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sąd pierwszej instancji uznał, że doręczenie upomnienia i tytułu wykonawczego było nieskuteczne, ponieważ strona wskazała nowy adres do doręczeń, który organ pominął. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA co do prawidłowości doręczenia na nowy adres wskazany przez stronę, podkreślając, że czynność przesłania upomnienia jest czynnością poprzedzającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego i podlega przepisom Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący błędnej podstawy prawnej. NSA oddalił również skargę kasacyjną P.M., który kwestionował uznanie zarzutu nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a., zarzut jest niedopuszczalny, jeśli był przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu. W tej sprawie kwestia doręczenia decyzji, na której oparto zarzut, była już badana w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji, NSA oddalił obie skargi kasacyjne i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności rozróżnienie między czynnością poprzedzającą wszczęcie egzekucji a czynnościami w toku postępowania egzekucyjnego. Ustalenie zakresu stosowania art. 34 § 1a u.p.e.a. w kontekście zarzutów kwestionujących doręczenie decyzji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej ze wskazaniem nowego adresu do doręczeń oraz rozpoznaniem kwestii doręczenia decyzji w odrębnym postępowaniu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinno być dokonywane na adres wskazany przez stronę w piśmie do organu, nawet jeśli jest to adres inny niż rejestracyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wskazanie nowego adresu w piśmie do organu skutkuje koniecznością dokonywania doręczeń na ten adres, zgodnie z art. 148 § 1 o.p.

Uzasadnienie

Organ powinien uwzględnić adres wskazany przez stronę w piśmie, gdyż wyraża ona wolę dokonywania doręczeń pod tym adresem. Oznaczenie nowego adresu uniemożliwia skuteczne doręczenie na dotychczasowy adres.

Czy zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionujący doręczenie decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, jest dopuszczalny, jeśli kwestia doręczenia była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut jest niedopuszczalny zgodnie z art. 34 § 1a u.p.e.a., jeśli był lub jest przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym.

Uzasadnienie

Celem art. 34 § 1a u.p.e.a. jest usprawnienie postępowania egzekucyjnego poprzez pozbawienie organu możliwości merytorycznego badania zarzutu, jeśli kwestia ta była już rozstrzygana. W tej sprawie kwestia doręczenia decyzji była badana w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Czy art. 18 u.p.e.a. nakazuje stosowanie przepisów k.p.a. dotyczących doręczeń do czynności poprzedzających wszczęcie postępowania egzekucyjnego, takich jak przesłanie upomnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 18 u.p.e.a. ma zastosowanie do postępowania egzekucyjnego, a przesłanie upomnienia jest czynnością poprzedzającą jego wszczęcie i podlega przepisom właściwej procedury (np. Ordynacji podatkowej).

Uzasadnienie

Skoro czynność przesłania upomnienia nie jest dokonywana w trakcie postępowania egzekucyjnego, nie może mieć do niej zastosowania art. 18 u.p.e.a. nakazujący stosowanie przepisów k.p.a. Należy szukać podstawy prawnej w przepisach procedury, w ramach której wydano decyzję.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu oraz P. M.

Przepisy (46)

Główne

u.p.e.a. art. 34 § § 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

u.p.e.a. art. 34 § § 1a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

o.p. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

o.p. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 34 § 1a art. 34 § § 1a

u.p.e.a. art. 34 § § 1a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

o.p. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

u.p.e.a. art. 34 § § 1a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 34 § § 1a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 39

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 41 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 42 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 43

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § § 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 39

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 41 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 42 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 43

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 39

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 41 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 42 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 43

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

o.p. art. 228 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że wskazanie przez stronę nowego adresu do doręczeń skutkuje koniecznością dokonywania doręczeń na ten adres. • Doręczenie upomnienia jest czynnością poprzedzającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego i podlega przepisom Ordynacji podatkowej, a nie KPA. • Zarzut nieistnienia obowiązku, kwestionujący doręczenie decyzji, jest niedopuszczalny, jeśli kwestia doręczenia była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że doręczenia powinny być dokonywane na adres rejestracyjny, a nie na nowy adres wskazany przez stronę. • Organ twierdził, że Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 148 § 1 o.p. zamiast przepisów KPA dotyczących doręczeń. • Strona P.M. argumentowała, że zarzut nieistnienia obowiązku nie był przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu i powinien być merytorycznie zbadany.

Godne uwagi sformułowania

Skoro czynność przesłania upomnienia zobowiązanemu nie jest dokonywana w trakcie postępowania egzekucyjnego, to nie może mieć do niej zastosowania art. 18 u.p.e.a. nakazujący stosowanie przepisów dotyczących doręczeń zawartych w k.p.a. • W konsekwencji należy w tym przypadku poszukiwać podstawy prawnej regulującej kwestie doręczenia w przepisach procedury, w ramach której została wydana wskazana decyzja, z której wynika obowiązek. • Celem art. 34 § 1a u.p.e.a. nie jest ograniczenie zakresu merytorycznych kompetencji organów, ale usprawnienie postępowania egzekucyjnego.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

sędzia

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności rozróżnienie między czynnością poprzedzającą wszczęcie egzekucji a czynnościami w toku postępowania egzekucyjnego. Ustalenie zakresu stosowania art. 34 § 1a u.p.e.a. w kontekście zarzutów kwestionujących doręczenie decyzji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej ze wskazaniem nowego adresu do doręczeń oraz rozpoznaniem kwestii doręczenia decyzji w odrębnym postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej: prawidłowości doręczeń i dopuszczalności zarzutów. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Egzekucja administracyjna: Kiedy nowy adres zmienia zasady gry w doręczeniach?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst