III FSK 666/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w egzekucji administracyjnej skierowanej do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego należącego do majątku wspólnego skarżącej i jej męża. WSA uznał, że małżonek zobowiązanego, mimo że nie jest bezpośrednio zobowiązany, ma prawo do złożenia zarzutów, powołując się na konstytucyjne gwarancje ochrony własności i prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zgodził się z poglądem organu egzekucyjnego, że małżonek zobowiązanego, który nie jest zobowiązanym w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie posiada legitymacji procesowej do wnoszenia zarzutów. Sąd podkreślił, że od 2020 roku obowiązują przepisy wprowadzające szczególny środek ochrony dla małżonka zobowiązanego w postaci sprzeciwu, który jednak nie jest tożsamy z zarzutami przysługującymi zobowiązanemu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie miała prawa do złożenia zarzutów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że małżonek zobowiązanego nie posiada legitymacji do wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pomimo odpowiedzialności majątkiem wspólnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy uwzględnić zmiany prawne wprowadzające sprzeciw małżonka.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małżonek zobowiązanego, odpowiadający majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe, ma prawo do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, małżonek zobowiązanego, który nie jest zobowiązanym w rozumieniu ustawy, nie ma legitymacji procesowej do wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Uzasadnienie
NSA oparł się na definicji zobowiązanego z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. oraz na zmianach wprowadzonych od 30 lipca 2020 r., które ustanowiły odrębny środek ochrony dla małżonka zobowiązanego w postaci sprzeciwu, wyłączając możliwość korzystania z zarzutów przysługujących wyłącznie zobowiązanemu.
Czy w przypadku doręczenia pisma w postępowaniu egzekucyjnym w trybie art. 44 k.p.a., organ prawidłowo uznał, że doszło do skutecznego doręczenia, jeśli dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru jest niejednoznaczny?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia miejsca pozostawienia zawiadomienia o pozostawieniu pisma, co podważa skuteczność doręczenia. Jednakże NSA uznał, że zarzuty dotyczące doręczenia straciły znaczenie w kontekście braku legitymacji skarżącej do wniesienia zarzutów.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że kwestia skuteczności doręczenia i przywrócenia terminu do złożenia zarzutów jest drugorzędna, ponieważ skarżąca nie miała prawa do składania zarzutów.
Przepisy (50)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Małżonkowi zobowiązanego nie przysługuje prawo do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie wyroku i oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Dz.U. 2019 poz 1438 art. 33 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja zobowiązanego, która nie obejmuje małżonka zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 27c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis uchylony, dotyczący wystawiania tytułu wykonawczego na oboje małżonków.
u.p.e.a. art. 27e
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Regulacje dotyczące prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego.
u.p.e.a. art. 27f
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Sprzeciw małżonka zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 27g
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawa przysługujące małżonkowi zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 27h
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skutki prawne oddalenia lub uznania sprzeciwu małżonka zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 34 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący zarzutów w egzekucji.
u.p.e.a. art. 35 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący zarzutów w egzekucji.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odesłanie do stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 58 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów.
k.p.a. art. 44 § § 2 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie pisma w zastępstwie.
k.p.a. art. 61 § § 1 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wszczęcie postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa wszczęcia postępowania.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Legitymacja procesowa strony.
p.p.s.a. art. 173 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku WSA z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Badanie akt sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu przez sąd.
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Zawieszenie postępowania.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie wykładnią prawa.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie prawomocnym orzeczeniem.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
k.p.a. art. 58 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego
O.p. art. 31
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 29 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 26
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.r.o. art. 31
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 173 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 61a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. z 2019 r., poz. 2070
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Małżonek zobowiązanego nie jest zobowiązanym w rozumieniu u.p.e.a. i nie przysługują mu zarzuty z art. 33 u.p.e.a. • Od 30 lipca 2020 r. obowiązują przepisy wprowadzające sprzeciw małżonka zobowiązanego jako odrębny środek ochrony, który nie jest tożsamy z zarzutami.
Odrzucone argumenty
Małżonek zobowiązanego ma prawo do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż odpowiada majątkiem wspólnym i ma prawo do ochrony prawnej. • Naruszenie art. 44 k.p.a. w zakresie doręczenia zawiadomienia o zajęciu nieruchomości, co skutkowało uchybieniem terminu do złożenia zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
Małżonek zobowiązanego nie jest zobowiązanym w rozumieniu art. 1a § 1 pkt 20 u.p.e.a., to nie przysługują mu uprawnienia zarezerwowane wyłącznie dla zobowiązanego, a do takich uprawnień należy prawo do złożenia zarzutów w oparciu o art. 33 § 1 w związku z art. 27 § 1 pkt 9 tej ustawy. • Wprowadzając ten szczególny środek prawny chroniący małżonka zobowiązanego jednoznacznie wskazano, ze nie może on być wiązany z zarzutami przysługującymi zobowiązanemu. • Na podstawie tych regulacji małżonek zobowiązanego nie będzie miał prawa podnoszenia braku wymagalności należności pieniężnej czy też błędu co do osoby zobowiązanego, nie będzie uprawniony do wnoszenia zarzutów, wnoszenia o umorzenie postępowania egzekucyjnego itd.
Skład orzekający
Mirella Łent
sprawozdawca
Stanisław Bogucki
członek
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że małżonek zobowiązanego nie posiada legitymacji do wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pomimo odpowiedzialności majątkiem wspólnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy uwzględnić zmiany prawne wprowadzające sprzeciw małżonka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w egzekucji administracyjnej, które ma istotne implikacje dla małżonków zobowiązanych. Wyjaśnia granice ich praw procesowych.
“Czy małżonek odpowiadający za długi wspólnym majątkiem ma prawo do obrony? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.