III FSK 666/23

III FSK 666/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirella Łent /sprawozdawca/
Stanisław Bogucki
Wojciech Stachurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Sz 503/20 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-02-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 33 § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 503/20 w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2020 r., nr 3201-IEE3.711.74.2020.2 3201-IEE3.7.711.72.2020.992 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2) oddala skargę; 3) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 lutego 2023 r., I SA/Sz 503/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2020 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oraz przywrócenia terminu do ich wniesienia uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 12 marca 2020 r. nr [...], a także zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiot kontroli w rozpoznawanej sprawie stanowiło postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w egzekucji administracyjnej skierowanej do nieruchomości wspólnej (spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego) skarżącej i jej męża - z uwagi na to, że skarżąca nie jest osobą zobowiązaną w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, tj. ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a." i równocześnie odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia ww. zarzutów z uwagi na brak spełnienia przesłanek z art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, tj. ze zm.) dalej jako: "k.p.a." w postaci uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu i dochowania terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. WSA w Szczecinie zauważył, że zgodnie z art. 27c u.p.e.a., jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Prawidłowej wykładni art. 27c u.p.e.a. należy dokonać w powiązaniu z art. 26 i 29 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, tj. ze zm.) – dalej jako "O.p.". Sąd wskazał, że rozszerzenie odpowiedzialności następuje na majątek wspólny, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Małżonek zobowiązanego w takim wypadku jest adresatem czynności egzekucyjnych i to on poniesie majątkowe konsekwencje długu. Co więcej chodzi o jego własność, prawo chronione także na poziomie Konstytucji RP w art. 64 tej ustawy. Odpowiedzialność małżonka jest rozumiana jako dopuszczalność stosowania przewidzianych prawem środków, zmierzających do przymusowego wyegzekwowania podatków z jego majątku. W ocenie Sądu pierwszej instancji w świetle wcześniej przedstawionych argumentów, w szczególności sięgania do majątku małżonka zobowiązanego, nie jest wystarczające by uznać, za usprawiedliwienie pozbawienia adresata czynności egzekucyjnych ochrony w postaci zarzutów o jakich mowa w art. 33 u.p.e.a. W takim wypadku nie można interpretować zapisu art. 1 pkt 20 u.p.e.a., jako stojącego na przeszkodzie by przyznać skarżącej prawo do złożenia zarzutów. Pozostawienie współmałżonka odpowiedzialnego majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe (lub zobowiązania o podobnym statusie) drugiego z małżonków na zasadzie art. 29 O.p. bez całkowitej ochrony prawnej byłoby działaniem naruszającym standardy gwarancji konstytucyjnych państwa prawa. Gdyby bowiem podzielić pogląd prawny reprezentowany przez organy, skierowanie egzekucji (będącej realizacją władztwa publicznego) do majątku małżonka zobowiązanego (majątku wspólnego) bez zagwarantowania środków obrony, w tym prawa do sądu - naruszyłoby konstytucyjne zasady wynikające z art. 78 Konstytucji RP.
W rozpoznawanej sprawie organy uznały, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia zarzutów, albowiem dnia 24 stycznia 2020 r. doręczono skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. zawiadomienie o zajęciu nieruchomości (spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego). Jak jednak wynika z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji skierowanej przez organ a zawierającej zawiadomienie o zajęciu nieruchomości i odpisy tytułów wykonawczych brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia miejsca pozostawienia przez doręczyciela zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1 art. 44 k.p.a. W treści tego dokumentu zakreślono bowiem niemalże wszystkie wymienione w art. 44 § 2 k.p.a. miejsca pozostawienia "awiza", tj. zarówno oddawczą skrzynkę pocztową adresata jaki i drzwi mieszkania adresata, jego biura oraz innego pomieszczenia. Tym samym brak jest możliwości przyjęcia, tak jak to uczynił organ, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki skutkujące uznaniem, że przedmiotowa korespondencja została skutecznie doręczona skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. Ponadto znajdujący się w aktach ww. dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji zawiera odręczną adnotację, że dotyczy "P." jednakże wskazany na nim nr przesyłki pokrywa się jedynie z numerem przesyłki umieszczonym na kopercie zawierającej korespondencję do W. P. (również nie odebraną przez adresata). Z kolei na kopercie zawierającej korespondencję dla Skarżącej widnieje odręczna adnotacja "brak zwrotki ..." zaś w aktach sprawy znajduje się formularz reklamacji złożony przez Organ do Poczty Polskiej S.A. wskazujący na zwrot koperty bez potwierdzenia odbioru. Jak zaś wynika wprost z art. 58 k.p.a., przywrócenie terminu następuje w razie uchybienia terminu. Tym samym rolą organu w pierwszej kolejności jest należyte zweryfikowanie czy i w jakiej dacie ów termin na dokonanie czynności (w rozpoznawanej sprawie - wniesienie zarzutów) upłynął. Wyrok ten w całości dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie CBOSA).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku na podstawie art. 173 § 1 i 2 i art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 poz. 329, tj. ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a." złożył pełnomocnik organu, który zaskarżył go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez błędną wykładnię art. 33 § 1 u.p.e.a. polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że małżonkowi zobowiązanego przysługuje również legitymacja do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu art. 33 § 1 u.p.e.a, winna zostać dokonana z uwzględnieniem legalnej definicji zobowiązanego, o której mowa w art. 1a pkt 20 u.p.e.a, jak również przepisów art. 34 § 5 u.p.e.a oraz art. 35 § 1 u.p.e.a, która prowadzi do wniosku, że małżonkowi zobowiązanego nie przysługuje prawo do wniesienia zarzutów, o których mowa w art 33 § 2 u.p.e.a. Co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem prawidłowo wyłożony przepis art. 33 § 1 u.p.e.a daje podstawę do zastosowania art. 61 a § 1 k.p.a. tj. odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów wniesionych przez małżonka zobowiązanego odpowiadającego majątkiem wspólnym oraz przywrócenia terminu do złożenia zarzutów;
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 61 a k.p.a. w zw. z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 9 i art. 33 u.p.e.a i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 12 marca 2020r. Nr [...], w konsekwencji dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że Skarżącej (małżonce zobowiązanego) przysługuje prawo do złożenia zarzutów, o których mowa w art 33 § 2 u.p.e.a skoro z mocy art. 29 § 1 i § 2 O.p. małżonek podatnika odpowiada majątkiem wspólnym, tymczasem prawidłowa wykładnia przepisu art. 33 § 1 u.p.e.a, winna zostać dokonana z uwzględnieniem legalnej definicji zobowiązanego, o której mowa w art. 1a pkt 20 u.p.e.a, jak również przepisów art. 34 § 5 u.p.e.a oraz art. 35 § 1 u.p.e.a., która prowadzi do wniosku, że małżonkowi zobowiązanego nie przysługuje prawo do wniesienia zarzutów, o których mowa w art 33 § 2 u.p.e.a;
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 133 § 1 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a, polegającej na pominięciu istotnej części akt sprawy tj. przesłanej przy piśmie znak [...] z dnia 28 sierpnia 2020r. (data wpływu do sądu 31 sierpnia 2020r.), "zwrotki" dotyczącej listu poleconego nr [...] - adres R. P., ul [...], z której wynika, iż wskazano miejsce pozostawienia przesyłki "oddawcza skrzynka pocztowa" i wskazano adresata "P.".
Pełnomocnik organu wskazał, że powyższe miało wpływ na treść wyroku albowiem Sąd I instancji przyjmując wykładnię dopuszczającą prawo do wniesienia zarzutów, o których mowa w art w art 33 § 2 u.p.e.a., przez małżonka zobowiązanego i w konsekwencji uznając, że zachodzi podstawa do zastosowania art 58 k.p.a., uznał, że mogło dojść do naruszenia przepisu art 44 § 2 i § 3 k.p.a., podczas gdy z dokumentu "zwrotnego potwierdzenia odbioru przesłanego do Sądu przy piśmie z dnia 28 sierpnia 2022r., nie wynika, aby art 44 K.p.a. został naruszony w odniesieniu do doręczenia Skarżącej zawiadomienia o zajęciu nieruchomości.
4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 125 § 1 pkt 1, art 153 w związku z art 170 p.p.s.a, przez wydanie zaskarżonego wyroku wbrew ocenie i wskazaniom wyrażonym w prawomocnym orzeczeniu (postanowienie z dnia 29 października 2020r.w sprawie sygn. akt I SA/Sz 503/20), w którym zawieszono z urzędu postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy ze skargi kasacyjnej na wyrok z dnia 5 września 2019r., sygn. akt I SA/Sz 135/19.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie ort. 188 p.p.s.a. oraz jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie na podstawie ort 185 § 1 p.p.s.a., a także o zasądzenie no rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Oświadczył także, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, t.j. ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się zasadna.
Przede wszystkim należy podkreślić, że w sprawie nie może być wątpliwości, co jest przedmiotem sporu oraz fakt, że na tle tej samej treści przepisu zarysowały się w piśmiennictwie dwa diametralnie różne poglądy. Uznanie istnienia prawa do złożenia zarzutów małżonka zobowiązanego łączy się bowiem z prawem do skorzystania z szerokiej ochrony, jaką niewątpliwie w sposób wyraźny została przyznana innemu podmiotowi – zobowiązanemu. Jest to bezsporne i miarodajne w sprawie. Zatem obecnie chcąc rozpoznać wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, bo te bazują właśnie na dokonaniu wyboru jednego z poglądów, należy tego wyboru dokonać.
Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie zgodził się z poglądem, że skoro małżonek zobowiązanego odpowiadający majątkiem wspólnym nie jest zobowiązanym w rozumieniu art. 1a § 1 pkt 20 u.p.e.a., to nie przysługują mu uprawnienia zarezerwowane wyłącznie dla zobowiązanego, a do takich uprawnień należy prawo do złożenia zarzutów w oparciu o art. 33 § 1 w związku z art. 27 § 1pkt 9 tej ustawy. Pogląd ten jasno został wyrażony w wyroku tut. Sądu z 8 kwietnia 2021 r., III FSK 2965/21, a szczegółowe uzasadnienie posłużyło za kanwę uzasadnienia obecnie. I tak, ponad wszelką wątpliwość małżonek zobowiązanego odpowiadający za zobowiązania współmałżonka z majątku wspólnego nie został wskazany w definicji legalnej zobowiązanego w art. 1a pkt 20 u.p.e.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obecnie zajęte stanowisko poparte jest przede wszystkim działaniem ustawodawcy i za przyjęciem tego rodzaju oceny przemawia zmiana stanu prawnego od 30 lipca 2020 r. Z tym dniem weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070). W ustawie nowelizującej dokonano istotnych zmian w zakresie stanu prawnego odnoszącego się do rozpoznawanego zagadnienia spornego. Uchylony został dotychczasowy art. 27c oraz wprowadzono szczegółowe regulacje dotyczące prowadzenia egzekucji z majątku osobistego zobowiązanego i majątku wspólnego (art. 27e), sprzeciwu przysługującego małżonkowi zobowiązanego (art. 27f), praw przysługujących małżonkowi zobowiązanego (art. 27g) oraz skutków prawnych jakie wiążą się z ostatecznym oddaleniem lub uznaniem sprzeciwu małżonka zobowiązanego (art. 27h). Na podstawie tych regulacji sprzeciw małżonka zobowiązanego jest swoistym środkiem zaskarżenia, służącym małżonkowi zobowiązanego do obrony przed egzekucją z majątku wspólnego. Na podstawie tych obecnie obowiązujących regulacji małżonek zobowiązanego, wnosząc sprzeciw zmierza do wykazania, że nie jest dopuszczalna egzekucja z majątku wspólnego. W ramach sprzeciwu jest uprawniony do podnoszenia, że doszło do ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania odpowiedzialności całością albo częścią majątku wspólnego. Małżonek zobowiązanego może wnieść sprzeciw po wszczęciu egzekucji. Wprawdzie tytuł wykonawczy zawiera m.in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym jego małżonkowi prawie do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym (art. 27 § 1 pkt 9a u.p.e.a.), ale warunkiem dopuszczalności wniesienia sprzeciwu nie jest wcześniejsze doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Nie budzi zatem wątpliwości, że wprowadzając ten szczególny środek prawny chroniący małżonka zobowiązanego jednoznacznie wskazano, ze nie może on być wiązany z zarzutami przysługującymi zobowiązanemu. Przekonuje o tym uzasadnienie rządowego projektu tej nowelizacji (Sejm RP VIII kadencji druk nr 3753), w którym stwierdzono, że przepisy te przyznają małżonkowi zobowiązanego prawo uczestniczenia w egzekucji z majątku wspólnego z chwilą wniesienia sprzeciwu albo wniosku o udzielenie informacji, o którym mowa w art. 27e § 4. Zauważono, że w oparciu o wprowadzone regulacje małżonek zobowiązanego będzie więc uprawniony do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, będzie uprawniony do kwestionowania czynności egzekucyjnych podjętych w egzekucji z majątku wspólnego. Będzie jednak uczestniczył na prawach zobowiązanego jedynie w egzekucji z majątku wspólnego, nie zaś w całym postępowaniu egzekucyjnym. Równocześnie podkreślono, że na podstawie tych regulacji małżonek zobowiązanego nie będzie miał prawa podnoszenia braku wymagalności należności pieniężnej czy też błędu co do osoby zobowiązanego, nie będzie uprawniony do wnoszenia zarzutów, wnoszenia o umorzenie postępowania egzekucyjnego itd. Takie uprawnienia w dalszym ciągu zarezerwowane są wyłącznie dla zobowiązanego, który odpowiada za należność pieniężną całym swoim majątkiem. Z tych zapewne względów nie wprowadzono regulacji, które odpowiadałyby ocenie wyrażonej w zaskarżonym wyroku o przyznaniu małżonkowi zobowiązanego w przypadku skierowania egzekucji do majątku wspólnego uprawnień przysługujących zobowiązanemu.
Zatem, jak trafnie ocenił egzekucyjny organ odwoławczy, w rozpoznawanej sprawie skarżąca (żona zobowiązanego) nie posiadała w omawianym zakresie wymaganych prawem uprawnień procesowych w postępowaniu egzekucyjnym. Z kolei stosownie do art. 61 § 1 i 3 k.p.a., mającym odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na zasadzie odesłania w art. 18 u.p.e.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego powinno pochodzić od strony. Organ zobowiązany jest do zbadania, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który posiada przymiot strony. Art. 61 k.p.a. wyznacza bowiem granice skargowości, co oznacza, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. W przypadku stwierdzenia, że wniosek złożyła osoba nie legitymująca się przymiotem strony, organ ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61a § 1 k.p.a.).
W niniejszej sprawie żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą zobowiązaną, a więc niebędącą stroną tego postępowania egzekucyjnego (art. 61a § 1 k.p.a.). Zatem zasadne są zarzuty skargi kasacyjnej oparte o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art 33 § 1 u.p.e.a. i art 1a pkt 20 u.p.e.a. Przestają mieć podstawy zarzuty oparte o istnienie prawa do złożenia zarzutów przez małżonkę zobowiązanego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 133 § 1 oraz art 106 § 3 p.p.s.a., gdyż dotyczą ustaleń na okoliczność przywrócenia terminu do złożenia zarzutów (art 58 k.p.a., art. 44 § 2 i § 3 k.p.a.). W tym miejscu należy uzupełnić i doprecyzować, że przedmiotem sporu w tym względzie była ocena materiału dowodowego na fakt przekroczenia terminu do złożenia zarzutów (art. 27 pkt 9 u.p.e.a.). Okoliczność istotną w sporze stanowiła data doręczenia pisma w postępowaniu egzekucyjnym. Nie ma sporu co do potrzeby merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów (art. 58 k.p.a.), a zagadnieniem do rozpoznania pozostaje uprawdopodobnienie przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminowi. Rozważania należy rozpocząć od stwierdzenia, że przywołany w zarzucie art. 106 § 3 p.p.s.a. daje Sądowi prawo do przeprowadzenia dowodów, a nie nakłada obowiązek tego typu działania. Oznacza to, że pozostaje do zbadania, czy rzeczywiście dokument, z którego dowód miałby być przeprowadzony, znalazł się już wcześniej w materiale dowodowym sprawy administracyjnej (art. 133 p.p.s.a.). Miałoby to jednak znaczenie, gdyby ewentualne naruszenie art. 133 p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). O takim wpływie można by jednak mówić, gdyby uznano stanowisko WSA o prawie skarżącej do składania zarzutów, czego jednak ostatecznie nie uczyniono.
Niezasadnym jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 125 § 1 pkt 1, art. 153 w związku z art 170 p.p.s.a. W sprawie bezpodstawnym jest oczekiwanie rozstrzygnięcia odpowiadającego stanowisku zawartemu w orzeczeniu, które było powodem zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ustawodawca związał organy oraz sądy określonymi orzeczeniami w zakresie, jaki nie pozwala na tak daleko idący pogląd autora skargi kasacyjnej. Przedmiotem rozstrzygnięcia (ocen prawnych i wskazań) postanowienia z 29 października 2020 r. było zawieszenie postępowania, gdyż w ocenie Sądu zagadnieniem, od którego zależał wynik sprawy było rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi kasacyjnej, które ostatecznie zapadło 9 listopada 2022 r., III FSK 1787/21. Wówczas Naczelny Sąd Administracyjny wyraził swe stanowisko w (odrębnej) sprawie. Zatem nie może być ono wiążące obecnie. Nie może być ono wiążące również dlatego, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. daje Sądowi prawo do zawieszenia postępowania, ale nie do ograniczania merytorycznie kończącego to postępowanie rozstrzygnięcia. To musi odpowiadać prawu. Oczywiście te rozważania zostały poczynione dla porządku, gdyż ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny uznał racje organu co do meritum i skarga złożona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym okazała się niezasadna.
Mając na względzie powyższe oraz art. 188 i art. 151 p.p.s.a., uchylono zaskarżony wyrok w całości i oddalono skargę. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, uznając że zachodzi przypadek szczególny, o którym mowa w tym przepisie. Przede wszystkim wzięto pod uwagę fakt zwolnienia skarżącej od wpisu od skargi oraz różnice poglądów w dotychczasowym orzecznictwie, z których jeden był zgodny co do zasady ze stanowiskiem wyrażonym w skardze i kontrolowanym wyroku.
Mirella Łent Wojciech Stachurski Stanisław Bogucki