III FSK 665/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. W. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie podatku od spadków i darowizn. Istotą sporu była ocena, czy wszczęcie kontroli celno-skarbowej wobec skarżącej, obejmującej niezgłoszone czynności majątkowe za 2021 r., uniemożliwiało wszczęcie odrębnego postępowania podatkowego po złożeniu przez nią zeznania SD-3 dotyczącego darowizny środków pieniężnych. WSA uznał, że kontrola została skutecznie wszczęta poprzez doręczenie zastępcze upoważnienia i jej zakres obejmował darowizny, co stanowiło przeszkodę do wszczęcia nowego postępowania. NSA w pełni podzielił tę argumentację. Sąd podkreślił, że mechanizm wszczęcia kontroli celno-skarbowej jest odrębny od kontroli podatkowej i został prawidłowo zastosowany. Złożone po wszczęciu kontroli zeznanie SD-3 stanowiło materiał dowodowy w ramach tej kontroli, a nie podstawę do wszczęcia odrębnego postępowania. NSA odniósł się również do nowelizacji ustawy o KAS, stwierdzając, że nie ma ona wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż termin na złożenie deklaracji upłynął przed wejściem w życie nowych przepisów. Sąd uznał, że zastosowanie art. 165a Ordynacji podatkowej (odmowa wszczęcia postępowania) było uzasadnione, ponieważ wszczęcie nowego postępowania w sprawie darowizny, która była już objęta kontrolą celno-skarbową, prowadziłoby do sytuacji, w której mogłaby zapaść decyzja obarczona wadą nieważności z powodu ponownego rozstrzygnięcia sprawy już rozstrzygniętej. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wszczęcia kontroli celno-skarbowej, doręczenia zastępczego, wpływu kontroli na postępowanie podatkowe oraz stosowania art. 165a Ordynacji podatkowej w kontekście zapobiegania kolizji rozstrzygnięć.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kontrola celno-skarbowa obejmuje przedmiot darowizny, a zeznanie SD-3 jest składane po jej wszczęciu. Nowelizacja ustawy o KAS z 2025 r. może wpływać na interpretację przepisów dotyczących terminu składania deklaracji w trakcie kontroli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie kontroli celno-skarbowej obejmującej niezgłoszone czynności majątkowe za dany rok uniemożliwia wszczęcie odrębnego postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od spadków i darowizn po złożeniu zeznania SD-3 dotyczącego darowizny z tego samego okresu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie kontroli celno-skarbowej stanowi przeszkodę do wszczęcia odrębnego postępowania podatkowego, jeśli jej zakres obejmuje przedmiot darowizny.
Uzasadnienie
Złożenie zeznania SD-3 po skutecznym wszczęciu kontroli celno-skarbowej, która obejmuje darowiznę, nie może stanowić podstawy do wszczęcia odrębnego postępowania podatkowego. Odmowa wszczęcia postępowania zapobiega kolizji rozstrzygnięć i wydaniu decyzji obarczonej wadą nieważności.
Jaki jest termin i skutki złożenia zeznania SD-3 w kontekście prowadzonej kontroli celno-skarbowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Złożenie zeznania SD-3 po upływie 14 dni od doręczenia upoważnienia do kontroli celno-skarbowej, nawet jeśli dotyczy przedmiotu kontroli, nie wywołuje skutków prawnych w odrębnym postępowaniu i nie prowadzi do zakończenia kontroli.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o KAS (w brzmieniu obowiązującym w 2023 r.) odnosiły się do korygowania deklaracji. Złożenie pierwszego zeznania SD-3 po terminie nie mogło być uznane za złożone w terminie ani wywoływać skutków przewidzianych w przepisach dotyczących zakończenia kontroli.
Czy doręczenie zastępcze upoważnienia do kontroli celno-skarbowej jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie zastępcze jest skuteczne zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej stosowanymi odpowiednio do kontroli celno-skarbowej.
Uzasadnienie
W przypadku niepodjęcia przesyłki pomimo dwukrotnego awizowania, pismo przechowuje się przez 14 dni, a po tym okresie doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia przechowywania.
Przepisy (19)
Główne
O.p. art. 165a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis ten przewiduje odmowę wszczęcia postępowania, gdy z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, w tym gdy w sprawie zapadła wcześniej decyzja lub toczy się inne postępowanie dotyczące tego samego przedmiotu.
O.p. art. 247 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa przesłankę nieważności decyzji, gdy sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną.
ustawa o KAS art. 62 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Wszczęcie kontroli celno-skarbowej następuje z urzędu na podstawie upoważnienia.
ustawa o KAS art. 62 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Datą wszczęcia kontroli jest dzień doręczenia kontrolowanemu upoważnienia.
ustawa o KAS art. 62 § ust. 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
W brzmieniu obowiązującym w 2023 r. odnosił się do skorygowania deklaracji. Po nowelizacji z 2025 r. pozwala na złożenie deklaracji lub korekty w terminie 14 dni od doręczenia upoważnienia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
O.p. art. 165 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
O.p. art. 165 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu.
O.p. art. 165 § § 7 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania w przypadku złożenia zeznania podatkowego przez podatników podatku od spadków i darowizn.
O.p. art. 165 § § 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Za datę wszczęcia postępowania w przypadku złożenia zeznania podatkowego przyjmuje się datę złożenia zeznania.
O.p. art. 148 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Doręczenie pism osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania.
O.p. art. 150 § § 1-4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstrukcja doręczenia zastępczego.
ustawa o KAS art. 83
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Kontrola celno-skarbowa może zostać przekształcona w postępowanie podatkowe.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowienia lub decyzji organu.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skutecznie wszczęta kontrola celno-skarbowej obejmująca darowiznę stanowi przeszkodę do wszczęcia odrębnego postępowania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. • Złożenie zeznania SD-3 po upływie terminu 14 dni od doręczenia upoważnienia do kontroli celno-skarbowej nie wywołuje skutków prawnych w odrębnym postępowaniu. • Odmowa wszczęcia postępowania podatkowego zapobiega powstaniu decyzji obarczonej wadą nieważności z powodu ponownego rozstrzygnięcia sprawy.
Odrzucone argumenty
Skarżąca argumentowała, że złożenie zeznania SD-3 powinno skutkować wszczęciem postępowania wymiarowego lub uwzględnieniem deklaracji. • Skarżąca kwestionowała termin wszczęcia kontroli celno-skarbowej i sposób doręczenia upoważnienia. • Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia zasady legalizmu, zaufania do organów, czynnego udziału strony oraz błędnego zastosowania art. 165a O.p.
Godne uwagi sformułowania
funkcją art. 165a O.p. jest w takich sytuacjach niedopuszczenie do wszczęcia kolejnego postępowania, którego konsekwencją byłoby powstanie decyzji obarczonej wadą nieważności w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 4 O.p. • w realiach niniejszej sprawy relewantna jest przede wszystkim przesłanka z art. 247 § 1 pkt 4 O.p., odnosząca się do ponownego rozstrzygnięcia sprawy już wcześniej rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. • mechanizm wszczęcia kontroli celno-skarbowej został w sposób kompletny uregulowany w art. 62 ustawy o KAS i nie został uzależniony od dodatkowego wezwania do stawiennictwa.
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Jan Rudowski
członek
Krzysztof Winiarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wszczęcia kontroli celno-skarbowej, doręczenia zastępczego, wpływu kontroli na postępowanie podatkowe oraz stosowania art. 165a Ordynacji podatkowej w kontekście zapobiegania kolizji rozstrzygnięć."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której kontrola celno-skarbowa obejmuje przedmiot darowizny, a zeznanie SD-3 jest składane po jej wszczęciu. Nowelizacja ustawy o KAS z 2025 r. może wpływać na interpretację przepisów dotyczących terminu składania deklaracji w trakcie kontroli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym, które ma bezpośrednie przełożenie na prawa podatników w kontekście kontroli i postępowań podatkowych. Wyjaśnia, jak kolizja postępowań może być unikana przez odmowę wszczęcia nowego postępowania.
“Kontrola celno-skarbowa zablokowała postępowanie podatkowe. NSA wyjaśnia, kiedy odmowa wszczęcia jest uzasadniona.”
Dane finansowe
WPS: 1 550 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.