III FSK 661/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Skarżący podniósł szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania, kwestionując m.in. ocenę materiału dowodowego, zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 116 O.p.) dotyczących odpowiedzialności osób trzecich, a także ustalenie bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego, wskazując na ograniczenia postępowania dowodowego przed NSA. Sąd podkreślił, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do spraw uregulowanych w Ordynacji podatkowej, a postępowanie dowodowe w sprawach odpowiedzialności osób trzecich toczy się według reguł O.p. NSA uznał, że organy podatkowe nie miały obowiązku dopuszczenia wszystkich wnioskowanych dowodów, jeśli zebrane materiały były wystarczające. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia art. 188 i 197 O.p., stwierdzając, że odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków czy opinii biegłego była uzasadniona. NSA potwierdził prawidłowość ustaleń sądu niższej instancji co do bezskuteczności egzekucji wobec spółki, wskazując na umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu braku majątku spółki oraz uznanie wierzytelności za nieściągalne. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, w szczególności rozróżnienie między bezskutecznością egzekucji a niewypłacalnością spółki, a także zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach podatkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za wpłaty na PFRON, ale zasady interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i postępowania dowodowego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd administracyjny, polegające na niewłaściwej kontroli działalności organów administracji publicznej, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne i nie wykazano, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd badał zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., jednak uznał je za niezasadne, wskazując na specyfikę postępowania podatkowego i brak wpływu na wynik sprawy.
Czy błędne zastosowanie przez organ podatkowy art. 116 § 1 O.p. w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości spółki może stanowić podstawę do uchylenia decyzji?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli skarżący wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd analizował zarzuty dotyczące błędnego zastosowania art. 116 O.p., w tym kwestie bezskuteczności egzekucji, niewypłacalności spółki oraz wskazania majątku spółki. Ostatecznie uznał, że skarżący nie wykazał naruszeń w tym zakresie.
Czy bezskuteczność egzekucji wobec spółki, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., jest tożsama z niewypłacalnością spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, są to odrębne pojęcia, choć mogą być powiązane. Bezskuteczność egzekucji oznacza brak możliwości zaspokojenia wierzyciela z majątku spółki, podczas gdy niewypłacalność to stan finansowy spółki.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił pojęcia bezskuteczności egzekucji i niewypłacalności, analizując, czy organ prawidłowo ustalił stan bezskuteczności egzekucji w kontekście odpowiedzialności osoby trzeciej.
Czy organ podatkowy ma obowiązek dopuszczenia każdego dowodu wnioskowanego przez stronę w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ może odmówić przeprowadzenia dowodu, jeśli okoliczności mające znaczenie dla sprawy zostały już wystarczająco udowodnione innymi dowodami lub jeśli dowód nie przyczyniłby się do wyjaśnienia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu, a odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków czy opinii biegłego była uzasadniona brakiem konieczności przeprowadzenia takich dowodów w świetle zgromadzonego materiału.
Przepisy (20)
Główne
O.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2019 poz 900 art. 116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 197 § 1
Ordynacja podatkowa
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.n. art. 11 § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe
p.u.n. art. 11 § 2
Ustawa - Prawo upadłościowe
p.u.n. art. 21 § 3
Ustawa - Prawo upadłościowe
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2019 poz 900 art. 197 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2020 poz 256 art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2020 poz 256 art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2020 poz 256 art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA w wyniku niewłaściwej kontroli działalności organów administracji publicznej. • Niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 O.p. przez organ. • Błędne uznanie stanu niewypłacalności spółki. • Błędne utożsamianie bezskuteczności egzekucji z niewypłacalnością. • Niewłaściwe zastosowanie art. 11 ust. 1 p.u.n. • Niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 pkt 2 O.p. w sytuacji wskazania majątku spółki. • Niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 O.p. przy zastosowaniu art. 11 ust. 1 p.u.n. oraz art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 O.p. w sytuacji, gdy spółka miała jednego wierzyciela. • Niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 O.p. w sytuacji, gdy ustalono nadwyżkę zobowiązań nad majątkiem spółki ponad 24 miesiące. • Niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 pkt 2 O.p. w sytuacji, gdy skarżący wskazał majątek spółki. • Naruszenie przez organ art. 197 § 1 O.p. przez oddalenie wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. • Związanie Naczelnego Sadu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. • Bezskuteczność egzekucji to stan oparty o kondycję i działania finansowe spółki, a te najczęściej mają odzwierciedlenie w księgach, wystawionych rachunkach itp. • Organy są uprawnione do samodzielnego dokonywania ustaleń dotyczących przesłanek ogłoszenia upadłości, bez konieczności sięgania do opinii biegłych z zakresu rachunkowości, o ile zgromadzony materiał dowodowy pozwala na ustalenie niewypłacalności podatnika.
Skład orzekający
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Bogusław Dauter
członek
Mirella Łent
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, w szczególności rozróżnienie między bezskutecznością egzekucji a niewypłacalnością spółki, a także zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności za wpłaty na PFRON, ale zasady interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej i postępowania dowodowego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności byłego prezesa za długi spółki, co jest częstym problemem w biznesie. Wyjaśnia kluczowe różnice między pojęciami prawnymi, co jest cenne dla praktyków.
“Czy możesz być odpowiedzialny za długi spółki, nawet jeśli egzekucja była bezskuteczna? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.