III FSK 660/22

III FSK 660/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Dominik Gajewski /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Sokołowska
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Kr 253/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-10-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141 par. 4 , art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 253/21 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 31 grudnia 2020 r., nr 1201-IEW-1.4123.30.2020.12 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 26 października 2021 r., sygn. akt I Sa/Kr 253/21 oddalił skargę E. S. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) w Krakowie z 31 grudnia 2020 r. w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2015 r.
DIAS w Krakowie ww. decyzją z 31 grudnia 2020 r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków- [...] ("NUS") z 26 sierpnia 2020 r., orzekającą o odpowiedzialności solidarnej z K. Sp. z o.o., E. S. jako byłego wiceprezesa zarządu wraz z prezesem zarządu L. B. za zaległości podatkowe ww. spółki w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego za sierpień i wrzesień 2015 r.- w łącznej kwocie [...] zł.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji DIAS i NUS. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie powtórzył zarzuty zgłoszone w odwołaniu od decyzji.
Sąd i instancji, kontrolując zaskarżoną decyzję DIAS, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznał, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu, wyciągnięte przez organy podatkowe wnioski są logiczne i spójne. Pomiędzy ustaleniami, a podjętymi ocenami organów nie wystąpiły sprzeczności. Reprezentowanie zaś przez organy podatkowe odmiennego od skarżącego stanowiska w zakresie oceny materiału dowodowego, nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 187 § 1 O.p.
Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 121 § 1 O.p. Okoliczność, że skarżący nie zgodził się z przyjętym przez organy stanowiskiem, nie oznaczała, że doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów.
Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, aby we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, a niezgłoszenie ww. wniosku nastąpiło bez jego winy. Nie wskazał również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Zatem nie wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie odpowiedzialności, tym samym zarzucane w skardze naruszenie art. 116 § 1 O.p. okazały się niezasadne.
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 26 października 2021 r., sygn. akt I Sa/Kr 253/21, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) w oparciu o art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów materialnych:
a/ art. 11 ustawy Prawo upadłościowe z dnia 28 lutego 2003 r. (Dz.U. Nr 60, poz. 535) w brzmieniu ustalonym tekstem jednolitym z dnia 5 lutego 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 233) (dalej PU) poprzez wadliwe ich zastosowanie tj. sprzeczne z tym przepisem uznanie za trafnych ustaleń DIAS w Krakowie jakoby skarżący nie zgłosił we właściwym czasie (czyli w czasie określonym w tym przepisie) wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki K. Sp. z o.o. lub że niezgłoszenie tego wniosku we właściwym terminie nastąpiło z jego winy, a w konsekwencji wadliwe zastosowanie (niezastosowanie ) art. 116 § 1 pkt 1 lit a O.p.;
b/ art. 116 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego wadliwe zastosowanie (tj. nie zastosowanie), w stanie faktycznym, w którym skarżący wskazał majątek spółki K. Sp. z o.o., z którego egzekucja pozwala zaspokoić zaległości podatkowe spółki w całości, w postaci należności przysługujących tej Spółce od Skarbu Państwa w łącznej wysokości [...] PLN z tytułu wstrzymanego - bez podstawy prawnej - zwrotu tej spółce podatku VAT za miesiące: luty, marzec, kwiecień 2015 r. poprzez wadliwe uznanie, że - w sytuacji gdy postępowania mające na celu zwrot ww., kwoty podatku VAT nie zostały na dzień wydania zaskarżonego wyroku prawomocnie zakończone decyzją o odmowie zwrotu tego podatku, zaś okoliczności sprawy wskazują, że odmowa zwrotu podatku jest bezprawna - wskazany przez skarżącego majątek nie istnieje;
c/ art. 59 § 1 pkt 9 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe Spółki K. Sp. z o.o. będące przedmiotem zaskarżonej decyzji przedawniło się w dniu 31.12.2020 r., czyli w dniu wydania zaskarżonej decyzji i na długo przed dniem jej doręczenia skarżącemu, co wynika wprost ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów oraz przedłożonych do sprawy kserokopii dokumentów.
W oparciu o art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a/ art. 258 § 1 pkt 1 O.p. - poprzez jego niezastosowanie i nie wskazanie w wyroku, że zaskarżona Decyzja stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu ww. przepisu na skutek przedawnienia zobowiązań podatkowych spółki K. Sp. z o.o. z zakresu podatku VAT za okres lipiec i sierpień 2015 r. w dniu 31 grudnia 2020 r.;
b/ art. 201 § 1 pkt 2 O.p. - poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie o istnieniu przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. zależy od wyniku innego postępowania podatkowego, prowadzonego przez stronę przeciwną;
c/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób wadliwy, z naruszeniem przepisów wskazanych powyżej polegającym w większości na bezrefleksyjnym powieleniu argumentacji strony przeciwnej zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uniemożliwiający ustalenie, które z zarzutów skarżącego w istocie były badane merytorycznie w toku rozpoznania złożonej przez skarżącego skargi, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd kompletnie pominął fakt, że roszczenia K. sp. z o.o. uległy przedawnieniu w dniu 31.12.2020 r. co - gdyby Sąd I instancji zastosował prawidłowo prawo - skutkowałoby zupełnie odmiennym rozstrzygnięciem.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a także przeprowadzenie dowodów z dokumentów, których fotokopie zostały dołączone do niniejszej skargi zaś oryginały znajdują się w posiadaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków [...], na okoliczność faktu, iż zaskarżona decyzja na podstawie art. 258 § 1 pkt 1 O.p. stała się bezprzedmiotowa, gdyż objęte nią zobowiązania podatkowe Spółki K. Sp. z o.o. przedawniały się w dniu 31 grudnia 2020 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi.
Ponieważ w niniejszej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi sądu I instancji zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania, jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest chybiony. Zgodnie z tym przepisem jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez sąd jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu złamania przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez taki zarzut nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.
Ocena uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że spełnia wymogi określone w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd przedstawił stan sprawy, jak i stanowiska stron oraz zarzuty skargi, ponadto wyjaśnił podstawę rozstrzygnięcia i powołał argumenty przemawiające za uznaniem zaskarżonej decyzji, wydanej w trybie nadzwyczajnym, jak i decyzji ją poprzedzającej, za odpowiadające prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia przepisu postępowania, podniesiony jest skutecznie jeżeli wykazane zostanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. doszło i nie zawarł żadnego uzasadnienia wskazującego na to, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naruszenie tego przepisu może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej jeżeli wykazany zostanie wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 14.07.2006r., sygn. akt II OSK 970/05, publik. CBOSA). W skardze kasacyjnej wskazano, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest połączony z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, jednakże nie przytoczono uzasadnienia tego zarzutu. Z tych wszystkich względów zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c tej ustawy, uznać należało za błędnie skonstruowany i nietrafny.
W przedmiotowej sprawie rozpoznanie pozostałych zarzutów naruszenia prawa wymaga uprzedniego odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 59 § 1 pkt 9 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy zobowiązanie podatkowe Spółki K. Sp. z o.o. będące przedmiotem zaskarżonej decyzji przedawniło się.
Zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 9 O.p. był niezasadny. W świetle art. 59 § 1 pkt 9 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Wskazując na te przepisy nie wolno przy tym zapominać, że w określonych okolicznościach bieg terminu przedawnienia może być przerwany lub zawieszony o czym stanowią m.in. kolejne paragrafy art. 70 O.p. Przywołany art. 70 § 1 O.p. wskazuje, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Ponadto zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się ponieważ bieg terminu przedawnienia został przerwany na mocy art. 70 § 4 O.p. wskutek zastosowania środka egzekucyjnego.
Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że należności podatkowe K. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień wynikają ze złożonych przez spółkę deklaracji VAT-7, nie zostały w całości uiszczone. W rezultacie NUS wystawił tytuły wykonawcze [...] i [...], celem prowadzenia egzekucji z majątku spółki. Postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało z chwilą doręczenia spółce w dniu 2 grudnia 2015r. ww. tytułów wraz z zawiadomieniem nr [...] z 26 listopada 2015r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Banku S.A. Jak wykazano w uzasadnieniu decyzji egzekucja została skierowana do całego majątku dłużnika, jednakże zastosowanie środków egzekucyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne, w związku z czym postępowanie to zostało umorzone w dniu 29 listopada 2016 r.
Należy wyjaśnić, iż wskutek przerwania biegu tego terminu, biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu w którym doszło do przerwania jego biegu, a więc – po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 zd. drugie O.p.).
Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek przedawnienia (art. 59 § 1 pkt 9 O.p.) wobec dłużnika podatkowego powoduje brak możliwości obciążenia nim osoby trzeciej. Należy jednak odróżnić zasady związane z tzw. przedawnieniem prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (w tym członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością), od przedawnienia zobowiązania podatkowego pierwotnego dłużnika podatkowego. Zgodnie z art. 118 § 1 O.p. nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Podkreślenia wymaga, że termin ten nie nawiązuje do terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego pierwotnego dłużnika podatkowego, (czyli w rozpatrywanej sprawie spółki), lecz wyznacza samodzielny termin do wydania konstytutywnej decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej i to niezależnie od biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które przekształciło się w zaległość podatkową dłużnika podatkowego. Termin z art. 118 § 1 O.p. nie jest zatem tożsamy z terminem, o którym stanowi art. 70 § 1 O.p. Na upływ terminu do wydania decyzji wobec osoby trzeciej nie mają zatem wpływu okoliczności dotyczące ewentualnej przerwy lub zawieszenia terminu przedawnienia wobec osoby, za którą odpowiedzialność jest orzekana. Mają one jednak znaczenie dla istnienia w określonym przedziale czasowym odpowiedzialności osoby trzeciej, z uwagi właśnie na subsydiarny charakter tej odpowiedzialności, który może być dłuższy niż pięć lat. Wypada także zauważyć, że przedawnienie prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej dotyczy decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Wobec tego wydanie przez organ odwoławczy decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej po upływie terminu wymienionego w art. 118 § 1 O.p. nie stanowi naruszenia tego przepisu – jeżeli decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed jego upływem, a organ odwoławczy nie zwiększył zobowiązania ustalonego zaskarżoną decyzją.
Jeżeli organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności osoby trzeciej, zachowując termin na wydanie decyzji określony w art. 118 § 1 O.p., to organ odwoławczy może orzekać w zakresie objętym tą decyzją także po upływie tego terminu, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie może zwiększyć zakresu odpowiedzialności osoby trzeciej w porównaniu do zakresu orzeczonego decyzją organu pierwszej instancji. Należy stwierdzić, że odpowiedzialność osoby trzeciej wygaśnie jeszcze przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 2 O.p. tylko wówczas, gdy wcześniej przedawni się zobowiązanie pierwotnego dłużnika. Tylko w takim przypadku może dojść do zwolnienia z odpowiedzialności osoby trzeciej, co jednak nie może prosto przełożyć się na treść decyzji wydanej w wyniku prawidłowo złożonego odwołania. Zgodnie z art. 107 § 1 O.p. osoba trzecia odpowiada "za zaległości podatkowe podatnika", tj. za cudzy dług. Odpowiedzialność osoby trzeciej może zatem trwać krócej, niż odpowiedzialność pierwotnego dłużnika, nigdy natomiast nie może istnieć po wygaśnięciu długu.
W kwestii terminu wynikającego z art. 118 § 1 O.p. kluczowa jest data wydania, a nie doręczenia decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe. Pojęcie "wydania" decyzji, wynikające z przepisów art. 210 § 1 pkt 2 i art. 212 O.p., jak też art. 118 § 1 O.p., odnosi się do sporządzenia aktu zawierającego elementy wyszczególnione w art. 210 § 1 pkt 2 O.p., którego wyrazem jest m.in. złożenie pod decyzją podpisu przez upoważnioną osobę oraz opatrzenie datą jej wydania (por. wyrok NSA z 3 października 2023 r. sygn. akt III FSK 2725/21, publik. CBOSA).
W przedmiotowej sprawie organ I instancji wydał decyzję 26 sierpnia 2020 r., a jak już zaznaczono przedawnienie prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej dotyczy decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, a nie przez organ II instancji. Dlatego nietrafny jest wskazany przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 258 § 1 pkt 1 O.p. połączony z naruszeniem art. 59 § 1 pkt 9 O.p.
W rezultacie, odnosząc się do argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej opartej o art. 258 § 1 pkt 1 O.p. należy wskazać, że nie miał on zastosowania w sprawie.
Dalej autor skargi kasacyjnej wskazuje na zaakceptowanie przez WSA błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 116 § 1 i 2 O.p. W jego ocenie naruszenie prawa nastąpiło na kilku różnych płaszczyznach.
Otóż zaskarżany wyrok wydany został w sprawie nawiązującej do odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe osoby prawnej. Należy zatem przypomnieć, że w myśl art. 116 w postępowaniu tym bada się pozytywne i negatywne przesłanki odpowiedzialności.
Do przesłanek pozytywnych odpowiedzialności ustawodawca zalicza okoliczność, że dana osoba pełniła obowiązki członka zarządu spółki, w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa oraz konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki. Przesłankami negatywnymi są natomiast te okoliczności, które może wskazać członek zarządu, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości spółki.
Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 O.p. nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. W orzecznictwie wyjaśniono jednak, że "bezskuteczność egzekucji" oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Może być ona stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego.
W postępowaniu tym badane są także negatywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Wskazać należy, że ciężar wykazania istnienia tych przesłanek spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od tej odpowiedzialności. Skarżący może wskazać także mienie, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych, co mogłoby uwolnić go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 5 maja 2016 r., tj. terminie płatności zobowiązań spółki z tytułu podatku od towarów i usług skarżący pełnił funkcję wiceprezesa K. spółka z o.o.
Sąd I instancji prawidłowo przyjął za organami podatkowymi, że spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań podatkowych już od lipca 2015 r., co pozwala przyjąć, że najpóźniejszym terminem do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości, aby można było skorzystać z dobrodziejstwa art. 116 § 1 pkt 1 lit.a O.p., był 11 sierpnia 2015 r. Do tego momentu skarżący był zobligowany złożyć najpóźniej wniosek o wszczęcie postępowanie układowego wobec wystąpienia przesłanek z art. 10 i 11 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze do uznania spółki za niewypłacalnego dłużnika. Natomiast pierwszy wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika K. Sp. z o.o. został złożony przez Spółkę w dniu 27 sierpnia 2015 r., drugi - 21 września 2015 r., obydwa zostały zwrócone na skutek nieuzupełnienia braków formalnych. Trzeci wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez Spółkę w dniu 19 października 2015r. i czwarty złożony przez wierzyciela 6 grudnia 2016r. zostały oddalone przez sąd upadłościowy. Dlatego też ww. wnioski o ogłoszenie upadłości, nie wywarły żadnych skutków prawnych.
Także nietrafne są zarzuty odnoszące się do wskazania przez skarżącego, że jedynym składnikiem majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja administracyjna prowadząca do uregulowania zaległych zobowiązań podatkowych jest wierzytelność Spółki K. Sp. z o.o. w wysokości ok. [...] zł w stosunku do Skarbu Państwa. Kwota ta wynika z wstrzymanej wypłaty należnego podatku VAT za miesiąc luty, marzec oraz kwiecień 2015 r. do zwrotu Spółce przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-[...].
Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu I instancji, iż działanie takie nie może być potraktowane jako skuteczne wskazanie konkretnego, istniejącego mienia z którego może być przeprowadzona egzekucja. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku sąd upadłościowy stwierdził wcześniej brak majątku nawet na postępowanie upadłościowe, uznając ekspektatywę zwrotu VAT za niepewną i niemożliwą do określenia w czasie. Organy także przyjęły, że wskazane przez skarżącego wierzytelności wobec Skarbu Państwa są niepewne oraz na chwilę obecną brak jest możliwości rzeczywistego zaspokojenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za m-ce VIII-IX 2015 r. Jak wskazywano, aby członek zarządu mógł się uwolnić od odpowiedzialności jako osoba trzecia na podstawie przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, powinien wskazać mienie, które faktycznie istnieje i z którego jest możliwa egzekucja administracyjna. Tymczasem po trwających postępowaniach podatkowych w stosunku do spółki K. wydane zostały niekorzystne decyzje podatkowe, kwota nadwyżki za jeden z okresów podatkowych określona została w niewspółmiernie niższej niż postulowana przez skarżącego, wysokości, około 80.000 zł. (została zaliczona na poczet istniejących zobowiązań), a co do drugiego z okresów podatkowych decyzję uchylono a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Oznacza to, że prawidłowo oceniono, że skarżący nie spełnił warunku wskazania mienia, z którego mogłaby zostać przeprowadzona skuteczna egzekucja, a zatem nie wystąpiła przesłanka z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Dodatkowo należy wskazać, iż brak jest podstaw do uwzględniania wniosku o przeprowadzenie dowodów w postępowaniu kasacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, gdyż nie ma uprawnień do ustalania stanu faktycznego sprawy. Sąd kasacyjny jest sądem prawa. Związany jest zarzutami kasacyjnymi i tylko w tym zakresie orzeka, bada bowiem legalność zaskarżonego wyroku i kontrolowanych przez Sąd I instancji aktów administracyjnych.
W świetle przepisów p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, co wynika z faktu związania tego Sądu granicami skargi kasacyjnej. W postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną NSA ocenia wyłącznie prawidłowość działania sądu administracyjnego pierwszej instancji w granicach podstaw kasacyjnych. Wprawdzie art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, lecz ta instytucja ma zastosowanie przed sądem pierwszej instancji. Należy przy tym mieć na uwadze, że zasadniczo w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy (por. wyrok NSA z 26 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 86/22, publik. CBOSA).
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu I instancji jako właściwe. Z tych też względów oddalono skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
SNSA Jolanta Sokołowska SNSA Dominik Gajewski SWSA(del.) Agnieszka Olesińska