III FSK 655/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję Dyrektora IAS w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki za zaległości w podatku VAT. WSA uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, dokonując ustaleń faktycznych na etapie postępowania odwoławczego, co było sprzeczne z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej (O.p.). NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie zinterpretował przepisy. Sąd kasacyjny podkreślił, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. W tej sprawie organ odwoławczy dysponował całym materiałem dowodowym i dokonał jego oceny, a nie przeprowadził nowego postępowania dowodowego. NSA stwierdził, że Dyrektor IAS prawidłowo ocenił odpowiedzialność podatkową Skarżącego i nie naruszył art. 127 ani art. 233 § 2 O.p. Ponadto NSA uwzględnił zarzut naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) przez brak wskazówek co do dalszego postępowania w wyroku WSA. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zakresu uprawnień organu odwoławczego w kontekście art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 141 § 4 P.p.s.a.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy dokonuje oceny dowodów zebranych po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, ale przed wydaniem własnej decyzji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ odwoławczy narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, jeśli dokonuje ustaleń faktycznych na etapie postępowania odwoławczego, które nie zostały dokonane przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie narusza zasady dwuinstancyjności, jeśli dokonuje oceny materiału dowodowego przekazanego przez organ pierwszej instancji, nawet jeśli część dowodów została zebrana po wydaniu decyzji pierwszej instancji, a organ odwoławczy ustala inny okres odpowiedzialności podatkowej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował art. 233 § 2 O.p., który pozwala na uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. W tej sprawie organ odwoławczy dokonał oceny istniejącego materiału dowodowego, a nie przeprowadził nowego postępowania.
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części (art. 233 § 2 O.p.).
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że WSA błędnie zinterpretował art. 233 § 2 O.p., uznając, że organ odwoławczy naruszył ten przepis, mimo że nie było potrzeby przeprowadzania postępowania dowodowego w znacznej części, a jedynie oceny zebranego materiału.
Czy organ odwoławczy jest uprawniony do merytorycznej oceny odpowiedzialności podatkowej i określenia jej za krótszy okres niż organ pierwszej instancji, jeśli podstawy materialnoprawne rozstrzygnięcia są te same?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy jest uprawniony do merytorycznej oceny odpowiedzialności podatkowej i może określić tę odpowiedzialność za krótszy okres niż organ pierwszej instancji, o ile nie zmienia podstawy rozstrzygnięcia i stosuje te same przepisy prawa materialnego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że organ odwoławczy nie zmienił podstawy rozstrzygnięcia przyjętego przez organ pierwszej instancji, a oba organy orzekały na podstawie tych samych przepisów prawa materialnego. Dodatkowe materiały dowodowe potwierdziły zasadność stanowiska organu pierwszej instancji.
Czy wyrok WSA narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i brak wskazań co do dalszego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok WSA narusza art. 141 § 4 P.p.s.a., jeśli w uzasadnieniu nie zawarto wskazań co do dalszego postępowania, zwłaszcza gdy uchylenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło z powodu błędnej interpretacji przepisów proceduralnych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA nie zawarł w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, co było istotne zważywszy na przyczyny uchylenia decyzji organu odwoławczego. Brak takich wskazań utrudniał organowi odwoławczemu prawidłowe wykonanie wyroku.
Przepisy (16)
Główne
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, co oznacza prawo strony do dwukrotnego rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę.
O.p. art. 233 § § 2
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wyczerpujące wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wskazań co do dalszego postępowania.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
O.p. art. 233 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję, postanowienie lub akt.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.
O.p. art. 107 § § 1
Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji.
O.p. art. 107 § § 2
Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać m.in. rozstrzygnięcie organu.
O.p. art. 116 § § 1
Ordynacja podatkowa
Przesłanki orzekania o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
O.p. art. 116 § § 2
Ordynacja podatkowa
Zakres odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
O.p. art. 116 § § 4
Ordynacja podatkowa
Ustalenie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie naruszył zasady dwuinstancyjności, dokonując oceny zebranego materiału dowodowego. • WSA błędnie zinterpretował art. 233 § 2 O.p., uznając potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, podczas gdy organ odwoławczy jedynie ocenił istniejące dowody. • Wyrok WSA narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak wskazówek co do dalszego postępowania.
Odrzucone argumenty
Wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 lutego 2023 r. jest prawidłowy, a organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności i inne przepisy postępowania.
Godne uwagi sformułowania
istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy • organ odwoławczy może wyłącznie przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające, nie może zaś wyręczyć organu pierwszej instancji z obowiązku ustalenia kluczowych dla sprawy okoliczności • nie można mylić oceny dowodów z przeprowadzeniem postępowania dowodowego, którym jest zgromadzenie materiałów dowodowych
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
przewodniczący
Jolanta Sokołowska
sprawozdawca
Krzysztof Przasnyski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zakresu uprawnień organu odwoławczego w kontekście art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 141 § 4 P.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy dokonuje oceny dowodów zebranych po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, ale przed wydaniem własnej decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym i administracyjnosądowym, a rozstrzygnięcie NSA wyjaśnia granice działania organu odwoławczego i sądu pierwszej instancji.
“NSA wyjaśnia: Kiedy organ odwoławczy może ocenić dowody zebrane po decyzji pierwszej instancji?”
Dane finansowe
WPS: 356 911 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.