III FSK 652/24

III FSK 652/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska
Krzysztof Przasnyski /sprawozdawca/
Wojciech Stachurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od środków transportowych
Sygn. powiązane
I SA/Sz 627/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2024-02-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 70
art. 8 pkt i pkt 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 2 pkt 42a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 627/23 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 21 września 2023 r., nr SKO/HM/401/3091/2023 w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2022 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia z dnia 28 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 627/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę T. S. (dalej jako: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 21 września 2023 r. w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2022 r.. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Szczecinie wniósł Skarżący reprezentowany przez adwokata, zaskarżając ten wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie prawa procesowego - art. 133 p.p.s.a., poprzez wydanie wyroku na podstawie dokumentu, który nie znajduje się w akt sprawy, a z którego miałoby wynikać, że pojazd skarżącego jest ciągnikiem siodłowym, gdy z karty informacyjnej pojazdu wynika jednoznacznie, że pojazd skarżącego jest ciągnikiem samochodowym,
2. naruszenie prawa materialnego - art. 8 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 70 ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") przez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że każdy ciągnik samochodowy podlega opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych;
3. naruszenie prawa materialnego - art. 2 pkt 42a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r., poz.1047; dalej: "p.r.d.") poprzez przyjęcie, że każdy ciągnik samochodowy jest albo ciągnikiem siodłowym albo ciągnikiem balastowym;
4. naruszenie art. 217 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie, mimo że konstrukcja podatku od środków transportowych nie określa podstawy opodatkowania.
Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata zgodnie z właściwymi przepisami. Pełnomocnik Skarżącego zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Zarządzeniem Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.)
i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwalifikacja pojazdu marki [...], rok prod. 1998, oznaczonego numerem identyfikacyjnym [...] oraz numerem rejestracyjnym [...] – jako ciągnika siodłowego, podlegającego opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa procesowego - art. 133 p.p.s.a. Wskazanie naruszenia tego przepisu nastąpiło bez precyzyjnego określenia, o którą konkretnie jednostkę redakcyjną w tym artykule chodzi. Artykuł ten składa się bowiem z kilku jednostek redakcyjnych. Brak wskazania, która jednostka redakcyjna tego przepisu została naruszona, utrudnia ustosunkowanie się do tak zredagowanego zarzutu. Przepis ten bowiem stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Art. 133 § 2 p.p.s.a. daje sądowi kompetencję do otwarcia na nowo zamkniętej rozprawy. Stanowi przy tym, że rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu (art. 133 § 3 p.p.s.a.).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący zarzucił, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy zgromadzony przez organy obu instancji albo opierał się na dowodach nieznajdujących się w aktach sprawy organu, co sugeruje, że w istocie zarzut dotyczy naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zarzutu. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. reguluje powinność sądu administracyjnego orzekania na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał znajdujący się w aktach sprawy, wydał wyrok mimo niekompletnych akt sprawy, pominął istotną część tych akt lub też oparł orzeczenie na własnych ustaleniach, nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała jednak miejsca.
Dla udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy należący do Skarżącego pojazd podlegał opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych istotne znaczenie ma treść art. 8 pkt 3 u.p.o.l. Przepis ten stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton.
Trafnie sąd pierwszej instancji zauważył, odwołując się do wykładni systemowej zewnętrznej, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 42a p.r.d., określenie ciągnik samochodowy oznacza pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie wyłącznie do ciągnięcia przyczepy; określenie to obejmuje ciągnik siodłowy i ciągnik balastowy. Zatem zawarte w p.r.d. określenie ciągnik samochodowy w swoim zakresie zawiera dwa pojazdy: ciągnik siodłowy i ciągnik balastowy. Z definicji tej wynika, że pojęcia ciągnik siodłowy i ciągnik balastowy są pojęciami rozłącznymi, świadczy o tym użycie spójnika "i". Ponadto z definicji tej wynika, że każdy ciągnik siodłowy jest ciągnikiem samochodowym oraz, że każdy ciągnik balastowy jest ciągnikiem samochodowym.
W ustawowym zbiorze ciągników samochodowych nie ma innych składowych poza ciągnikiem siodłowym i ciągnikiem balastowym. Również w piśmiennictwie podkreśla się, że w świetle art. 2 pkt 42a p.r.d. ciągnik samochodowy to pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do ciągnięcia przyczepy, jak również ciągnik siodłowy oraz ciągnik balastowy. Ciągnik siodłowy wyposażony to rodzaj ciągnika samochodowego, który wyposażony jest w specjalne "siodło" umożliwiające połączenie go z naczepą. Ciągnikiem balastowym jest ciągnik drogowy o nadwoziu przystosowanym do zabierania dodatkowego obciążenia w celu zwiększenia przyczepności kół. Przeznaczony jest do ciągnięcia wieloosiowych przyczep o dużej ładowności (por. Ł. Malinowski Łukasz, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, LexisNexis 2012).
Materiał dowodowy w postaci danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców usprawiedliwiał wniosek, że stanowiący własność Skarżącego pojazd - ciągnik samochodowy marki [...], rok prod. 1998, o ustalonych parametrach technicznych mieści się w kategorii pojazdów, o których mowa w art. 8 pkt 3 u.p.o.l.
Wskazywana przez Skarżącego okoliczność, że należący do niego pojazd jest ciągnikiem samochodowym, co potwierdza zapis w karcie informacyjnej pojazdu, w żaden sposób nie podważa stanowiska organów, prawidłowo zaaprobowanego w zaskarżonym wyroku, że podlega on opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Jak już bowiem podkreślono, w ustawowym zbiorze ciągników samochodowych nie ma innych składowych poza ciągnikiem siodłowym i ciągnikiem balastowym. Ponadto w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej Skarżący sam wskazał, że dowód rejestracyjny jasno określa rodzaj pojazdu jako ciągnik siodłowy.
Rację ma przy tym sąd pierwszej instancji wskazując, że we wzorze deklaracji na podatek od środków transportowych DT-1 w części D polu D.4 zostały wymienione ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3.5 tony i poniżej 12 ton. Natomiast w polu D.5 zostały wymienione ciągniki siodłowe i balastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów powyżej 12 ton. Wzór deklaracji na podatek od środków transportowych został zatem dopasowany do brzmienia art. 8 pkt 3 i pkt 4 u.p.o.l., przy czym jedynym czynnikiem różnicującym jest dopuszczalna masa całkowita zespołu (od 3,5 tony i poniżej 12 ton lub równa lub wyższa niż 12 ton). Okoliczność, czy konkretny ciągnik samochodowy jest ciągnikiem siodłowym czy też ciągnikiem balastowym z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od środków transportowych pozostaje bez znaczenia.
Co do zarzutu naruszenia art. 217 Konstytucji RP wypada zauważyć, że w myśl tego przepisu nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Nie ulega wątpliwości, że przepisy ustaw podatkowych powinny być dostatecznie jednoznaczne i precyzyjne tak, by na ich podstawie podatnik był w stanie określić treść swojego obowiązku podatkowego. Wymóg ustawowej regulacji naruszają przepisy niejasne i nieprecyzyjne, które pozostawiają organom je stosującym nadmierną swobodę (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 kwietnia 2001 r., K 13/01, OTK 2001/4/81). Taka sytuacja nie występuje jednak w niniejszej sprawie. Przepisy u.p.o.l. zawierają bowiem w art. 8 wyczerpujące wyliczenie kategorii środków transportowych podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Ustawodawca podatkowy nie wprowadza przy tym własnych definicji pojęć tworzących zakres opodatkowania podatkiem od środków transportowych, co powoduje konieczność sięgania do przepisów p.r.d. Dotyczy to również ciągnika siodłowego i balastowego, które wchodzą w zakres pojęcia ciągnika samochodowego (por. P. Borszowski Paweł, K. Stelmaszczyk, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, [w:] Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz do art. 8, WK 2016).
Z powyższych względów zarzuty zawarte w punktach 1-4 petitum skargi kasacyjnej okazały się bezzasadne. Skarżący nie podważył skutecznie dokonanej przez organy podatkowe kwalifikacji podatkowoprawnej należącego do niego pojazdu, prawidłowo zaaprobowanej w zaskarżonym wyroku.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
s. Anna Dalkowska s. Wojciech Stachurski s. Krzysztof Przasnyski (spr.)