Orzeczenie · 2025-09-11

III FSK 636/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-11
NSApodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnazajęcie wierzytelnościprzyszłe wierzytelnościprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiskarżący kasacyjnyorgan egzekucyjnydłużnik zajętej wierzytelności

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Spółka zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) poprzez akceptację błędnie ustalonego stanu faktycznego w zakresie zajęcia wierzytelności, a także naruszenie prawa materialnego (art. 89 § 2, art. 1a pkt 18, art. 71a § 9 i art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 89 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności, a zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, ale powstaną po jego dokonaniu z tytułu tych dostaw, robót i usług. Kluczowe jest istnienie stosunku prawnego, z którego te przyszłe wierzytelności wynikają. W niniejszej sprawie istniała stała współpraca gospodarcza między skarżącą a zobowiązanym podmiotem, co uzasadniało zajęcie przyszłych wierzytelności. Sąd oddalił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając uzasadnienie wyroku WSA za prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności zajęcia przyszłych wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście umów o dostawy, roboty i usługi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej i zajęcia wierzytelności. Wymaga istnienia stosunku prawnego, z którego wynikają przyszłe wierzytelności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług jest skuteczne, jeśli w chwili zajęcia nie istniały jeszcze konkretne wierzytelności, ale istniał stosunek prawny, z którego miały one wynikać?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zajęcie jest skuteczne, jeśli istnieje już stosunek prawny, z którego przyszłe wierzytelności wynikają.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 89 § 2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po jego dokonaniu z tytułu tych dostaw, robót i usług, pod warunkiem istnienia stosunku prawnego.

Czy organ egzekucyjny może określić wysokość nieprzekazanej kwoty w drodze postanowienia, jeśli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli stwierdzi się, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności.

Uzasadnienie

Art. 71a § 9 u.p.e.a. uprawnia organ egzekucyjny do wydania postanowienia w przypadku stwierdzenia, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności. "Bezpodstawnie uchyla się" odnosi się do okoliczności prawnych, a nie faktycznych.

Czy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą do podważenia ustalonego przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być podstawą do podważania ustalonego stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi uzasadnienia wyroku, a jego naruszenie może być skuteczne, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego lub uniemożliwia kontrolę instancyjną. Nie służy on do kwestionowania samego stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 89 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71a § § 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4 zd. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność zajęcia przyszłych wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług, jeśli istnieje stosunek prawny. • Prawidłowość ustaleń faktycznych i uzasadnienia wyroku WSA. • Brak podstaw do uchylenia się od przekazania zajętej wierzytelności przez dłużnika zajętej wierzytelności z przyczyn prawnych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego. • Naruszenie prawa materialnego (art. 89 § 2, art. 1a pkt 18, art. 71a § 9 i art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. • Zwrot "bezpodstawnie uchyla się", o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., odnosi się wyłącznie do okoliczności prawnych, przesłanki tej nie można natomiast odnosić do okoliczności faktycznych. • Podstawą do uchylenia się przez dłużnika zajętej wierzytelności, mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela.

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

przewodniczący

Krzysztof Przasnyski

sprawozdawca

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności zajęcia przyszłych wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście umów o dostawy, roboty i usługi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej i zajęcia wierzytelności. Wymaga istnienia stosunku prawnego, z którego wynikają przyszłe wierzytelności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej – możliwości zajęcia przyszłych wierzytelności, co ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców.

Czy można zająć pieniądze, których jeszcze nie ma? NSA wyjaśnia zasady egzekucji przyszłych wierzytelności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst