III FSK 633/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.K. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Skarżąca domagała się zastosowania ulgi przewidzianej w art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, argumentując, że sprawowała opiekę nad spadkodawczynią, co potwierdzały oświadczenia sąsiadów, testament notarialny oraz pełnomocnictwo. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że ulga ta wymaga spełnienia ściśle określonych warunków formalnych, w tym zawarcia pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, która określała opiekę i była zawarta co najmniej dwa lata przed poświadczeniem podpisów. Sąd uznał, że sam fakt sprawowania opieki, nawet przez dłuższy czas, bez spełnienia wymogów formalnych umowy, nie uprawnia do skorzystania z ulgi. Podkreślono, że interpretacja przepisu musi uwzględniać wszystkie jego elementy, a pominięcie wymogu formy umowy prowadziłoby do wypaczenia sensu normy prawnej. W związku z tym, brak wymaganej umowy uniemożliwił zastosowanie ulgi, niezależnie od faktycznego sprawowania opieki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji wymogów formalnych dla ulgi podatkowej z tytułu opieki nad spadkodawcą, w szczególności konieczności posiadania pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym.
Dotyczy wyłącznie sytuacji ubiegania się o ulgę z art. 16 ust. 1 pkt 3 u.p.s.d. i nie obejmuje innych form wsparcia czy relacji ze spadkodawcą.
Zagadnienia prawne (1)
Czy ulga podatkowa z tytułu sprawowania opieki nad spadkodawcą, przewidziana w art. 16 ust. 1 pkt 3 u.p.s.d., może być zastosowana, jeśli opieka była sprawowana faktycznie, ale brak jest pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym zawartej co najmniej dwa lata przed poświadczeniem podpisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ulga podatkowa z tytułu sprawowania opieki nad spadkodawcą wymaga bezwzględnie zawarcia pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, która określa warunki opieki i jest zawarta co najmniej dwa lata przed poświadczeniem podpisów. Sam fakt sprawowania opieki bez spełnienia tych wymogów formalnych nie jest wystarczający.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 16 ust. 1 pkt 3 u.p.s.d. zawiera zbiór przesłanek, które muszą być spełnione łącznie. Wymóg pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym jest kluczowy i nie można go zastąpić samym faktem sprawowania opieki. Wykładnia pomijająca ten wymóg formalny prowadziłaby do wypaczenia sensu przepisu.
Przepisy (11)
Główne
u.p.s.d. art. 16 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. a
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 3 u.p.s.d. poprzez zbytni rygoryzm w celu ustalenia woli spadkodawcy, podczas gdy z oświadczeń sąsiadów oraz dokumentów przedłożonych przez Skarżącą wynika, że sprawowała ona opiekę nad spadkodawczynią, która wolę przekazania w zamian za opiekę lokalu zawarła w sporządzonym przez nią w dniu 10 maja 2017 r. testamencie w formie aktu notarialnego, w którym tytułem zapisu przekazała na rzecz Skarżącej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. C. [...] w S., co znajduje dodatkowe potwierdzenie w udzielonym w listopadzie 2020 r. Skarżącej pełnomocnictwie do reprezentowania zmarłej, podejmowania czynności, składania wniosków, odbioru dokumentów i korespondencji, a zatem do podejmowania działań w sprawach wynikających z opieki, albowiem po stronie Skarżącej nie istniało żadne inne zobowiązanie, które tłumaczyłoby zasadność udzielenia jej takiego pełnomocnictwa.
Godne uwagi sformułowania
Okres sprawowania opieki, jako warunek zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 16 ust. 1 pkt 3 u.p.s.d., liczony jest od zawarcia umowy o opiekę w określonej prawem formie. • Dlatego też w przypadku rzeczywistego sprawowania takiej opieki nawet przez dłuższy czas, niż wymagany prawem, ale bez zawarcia umowy w wymaganej prawem formie, ulga przewidziana w omawianym przepisie nie może zostać zastosowana. • Wykładnia pomijająca część interpretowanego przepisu (wykładnia per non est), prowadzi do wypaczenia sensu wynikającej z treści przepisu normy prawnej, mogącego nawet prowadzić do wykładni określanej mianem contra legem scriptam. • Wskazany przepis zawiera bowiem zbiór przesłanek, które dla realizacji wynikającego z jego treści uprawnienia muszą być spełnione łącznie. • W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
sędzia
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji wymogów formalnych dla ulgi podatkowej z tytułu opieki nad spadkodawcą, w szczególności konieczności posiadania pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji ubiegania się o ulgę z art. 16 ust. 1 pkt 3 u.p.s.d. i nie obejmuje innych form wsparcia czy relacji ze spadkodawcą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej ulgi podatkowej i precyzyjnej interpretacji przepisów, co jest istotne dla prawników i podatników. Podkreśla znaczenie formy prawnej i dokumentacji.
“Ulga za opiekę nad spadkodawcą? Tylko z umową notarialną!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.